Η Κύπρος εγκαινιάζει ανταγωνιστική αγορά ηλεκτρισμού

Ένα σημαντικό βήμα προς ένα πιο πράσινο ενεργειακό μέλλον

Το Κέντρο Αριστείας «ΦΑΕΘΩΝ» στην πρώτη γραμμή της ενεργειακής μετάβασης — κυκλοφόρησε η πρώτη Έκθεση Αγοράς Ηλεκτρισμού.

Την 1η Οκτωβρίου 2025, η Κυπριακή Δημοκρατία έθεσε επίσημα σε λειτουργία την ανταγωνιστική αγορά ηλεκτρισμού, σηματοδοτώντας ένα κομβικό ορόσημο στην ενεργειακή της μετάβαση. Για πρώτη φορά, οι καταναλωτές μπορούν να επιλέγουν τον προμηθευτή ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ παραγωγοί, προμηθευτές και φορείς συγκέντρωσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας ανταγωνίζονται για να προσφέρουν καλύτερες τιμές και υπηρεσίες.

Η πολυαναμενόμενη αυτή μεταρρύθμιση στοχεύει στον εκσυγχρονισμό του απομονωμένου ηλεκτρικού συστήματος της Κύπρου, στην ενίσχυση της διείσδυσης των ΑΠΕ και στη μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα. Η πρωτοβουλία αυτή ευθυγραμμίζεται με τους εθνικούς και ευρωπαϊκούς κλιματικούς στόχους, ανοίγοντας τον δρόμο για ένα πιο βιώσιμο και ανθεκτικό ενεργειακό μέλλον.

Με αφορμή αυτή την κρίσιμη εξέλιξη, το Κέντρο Αριστείας «ΦΑΕΘΩΝ» (PHAETHONCoE) του Πανεπιστημίου Κύπρου — το οποίο επικεντρώνεται στην ανάπτυξη της Έρευνας και Καινοτομίας για ευφυείς, αποδοτικές και αειφόρες ενεργειακές λύσεις — δημοσίευσε την πρώτη του Έκθεση Αγοράς Ηλεκτρισμού, προσφέροντας ανάλυση και τεκμηριωμένη εικόνα για την απόδοση της αγοράς κατά την πρώτη εβδομάδα λειτουργίας. Η έκθεση είναι διαθέσιμη μέσω της ιστοσελίδας του Κέντρου:https://www.phaethon-coe.eu/nv4n

«Η έναρξη της ανταγωνιστικής αγοράς αποτελεί ένα καθοριστικό βήμα για την Κύπρο», υπογράμμισε ο Διευθύνων Σύμβουλος του Κέντρου Αριστείας ΦΑΕΘΩΝ, Καθηγητής Γιώργος Ε. Γεωργίου. «Δεν πρόκειται απλώς για το άνοιγμα της αγοράς — πρόκειται για την ενεργοποίηση των δυνατοτήτων για ένα καθαρότερο, εξυπνότερο και περισσότερο προσανατολισμένο στον καταναλωτή ενεργειακό σύστημα».

Πώς λειτουργεί η νέα αγορά ηλεκτρισμού

Το νέο μοντέλο αγοράς αποτελείται από τρεις βασικές αγορές και μία διαδικασία συντονισμού:

• Προθεσμιακή Αγορά (ForwardMarket): Διμερή συμβόλαια μεταξύ εταιρειών, χωρίς οικονομική εμπλοκή του Διαχειριστή Αγοράς.
• Προημερήσια Αγορά (Day-AheadMarket): Καθορισμός τιμών για την επόμενη ημέρα βάσει προσφορών και προβλέψεων προσφοράς-ζήτησης.
• Αγορά Εξισορρόπησης (BalancingMarket): Ρυθμίζει την ισορροπία προσφοράς και ζήτησης σε πραγματικό χρόνο.
• Διαδικασία Ολοκληρωμένου Προγραμματισμού (ΔΟΠ / ISP): Διασφαλίζει τον αποδοτικό συντονισμό παραγωγής και εφεδρειών καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας.

Πρώτα αποτελέσματα: Ένα υποσχόμενο και σταθερό ξεκίνημα

Κατά την πρώτη εβδομάδα λειτουργίας, 17 συμμετέχοντες στην αγορά — μεταξύ αυτών παραγωγοί, προμηθευτές και φορείς συγκέντρωσης ΑΠΕ — πραγματοποίησαν ενεργές συναλλαγές. Σύμφωνα με δεδομένα του Διαχειριστή Αγοράς:

• Η μέση τιμή αγοράς κατά την πρώτη εβδομάδα ανήλθε σε 159 €/MWh, έναντι 150 €/MWh τον Σεπτέμβριο υπό το μεταβατικό σύστημα.
• Η υψηλότερη τιμή καταγράφηκε τη Δευτέρα 6 Οκτωβρίου, αγγίζοντας τα 500 €/MWh κατά τις βραδινές ώρες αιχμής, λόγω χαμηλής παραγωγής από ΑΠΕ.
• Αντιθέτως, παρατηρήθηκαν και πολύ χαμηλές ή μηδενικές τιμές σε περιόδους υψηλής παραγωγής από ΑΠΕ — αναδεικνύοντας τη δυναμική τους για χαμηλότερο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας.

Τα δεδομένα αυτά επιβεβαιώνουν ένα βασικό συμπέρασμα: Οι ΑΠΕ αποτελούν κλειδί για τη σταθερότητα και την προσιτότητα των τιμών, ενώ η εξάρτηση από συμβατικές πηγές ενέργειας κατά τις ώρες αιχμής εξακολουθεί να οδηγεί σε αυξημένο κόστος. Παράλληλα, η αγορά έδειξε σημάδια σταθερής μετάβασης, χωρίς σημαντικές δυσλειτουργίες.

Επόμενα βήματα

Παρότι η αγορά βρίσκεται ακόμη στα αρχικά της στάδια, αναμένεται να εξελιχθεί, φέρνοντας αυξημένο ανταγωνισμό, μεγαλύτερη διαφάνεια και ισχυρότερα κίνητρα για περαιτέρω διείσδυση των ΑΠΕ — με μακροπρόθεσμα οφέλη για τους καταναλωτές και το περιβάλλον.

Το Κέντρο Αριστείας ΦΑΕΘΩΝ θα συνεχίσει να παρέχει τεχνική υποστήριξη και τεκμηριωμένες αναλύσεις καθώς η αγορά εξελίσσεται — συμβάλλοντας στην καινοτομία, τη βελτιστοποίηση του δικτύου και τον σχεδιασμό ενεργειακής πολιτικής βάσει δεδομένων.

Στο πλαίσιο αυτό, το PHAETHON CoE θα δημοσιεύει περιοδικές ενημερώσεις για την αγορά ηλεκτρισμού, καθώς και έγκαιρη, εις βάθος ανάλυση μέσω ειδικής διαδικτυακής πλατφόρμας, η οποία θα ανακοινωθεί σύντομα.

Μπορείτε να κατεβάσετε την πρώτη Έκθεση Αγοράς Ηλεκτρισμού του ΦΑΕΘΩΝ εδώ: https://www.phaethon-coe.eu/nv4n

Για περισσότερες πληροφορίες, παρακαλούμε επικοινωνήστε με τον Καθηγητή Γεώργιο Η. Γεωργίου στο georghiou.george@ucy.ac.cy, τον Δρ. Αντρέα Κυπριανού στο akyp@ucy.ac.cy ή τον Στυλιανό Λοϊζίδη στο loizidis.stylianos@ucy.ac.cy.

---

---

This thread has been closed from taking new comments.

---