Ερωτήματα και προβληματισμοί σχετικά με τις εξετάσεις τετραμήνων

THΣ ΕΛΕΝΑΣ ΠΑΠΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ*

Ως ακαδημαϊκός με ειδίκευση στον τομέα της Έρευνας και της Αξιολόγησης, και ως μητέρα παιδιών που φοιτούν στο εκπαιδευτικό μας σύστημα, δεν είμαι εναντίον της χρήσης των εξετάσεων. Δεν είμαι ούτε εναντίον της χρήσης εργαλείων αξιολόγησης στο σχολικό πλαίσιο, φτάνει αυτά να σχεδιάζονται με σωστές προδιαγραφές και να είναι διαμορφωμένα για τους προκαθορισμένους σκοπούς που πρέπει να επιτελέσουν. Βιώνοντας όμως την εμπειρία των εξετάσεων τετραμήνων μέσω των παιδιών μου που φοιτούν στη Μέση Εκπαίδευση, δεν έχω πειστεί για τα οφέλη των εξετάσεων τετραμήνων με τον τρόπο που διενεργούνται μέχρι τώρα.

Καταρχάς, το κάθε είδος αξιολόγησης από μόνο του δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως καλό ή κακό. Ο τρόπος, όμως, που θα διαμορφωθεί μια αξιολόγηση, το πώς θα αξιοποιηθούν τα δεδομένα της, καθώς και οι συνέπειες που έχει η ίδια η αξιολόγηση στους άμεσα εμπλεκόμενους, είναι κάποιοι από τους παράγοντες που επηρεάζουν άμεσα το τελικό συμπέρασμα για τον βαθμό στον οποίο μια αξιολόγηση φέρει ευεργετικά ή όχι αποτελέσματα.

Όσον αφορά τις εξετάσεις τετραμήνων, θέτω διάφορα ερωτήματα. Καταρχάς, ποιος είναι ο ρόλος των εξετάσεων τετραμήνων στο πλαίσιο του κυπριακού εκπαιδευτικού συστήματος που παρουσιάζεται να έχει ως στόχο τη δημιουργία ενός δημοκρατικού και ανθρώπινου σχολείου;  Με ποιον τρόπο κάνουν το σχολείο πιο δημοκρατικό και με ποιον τρόπο το κάνουν πιο ανθρώπινο; Για ποιους λόγους έκρινε το Υπουργείο Παιδείας ότι οι εξετάσεις πρέπει να γίνονται μετά τις διακοπές των Χριστουγέννων και όχι πριν; Ποιο το παιδαγωγικό όφελος πίσω από αυτή την απόφαση; Δεν έχουν δικαίωμα οι μαθητές του δημοκρατικού και ανθρώπινου γυμνασίου και λυκείου να ξεκουραστούν στις διακοπές τους, ώστε να ανακτήσουν δυνάμεις για να συνεχίσουν την ακαδημαϊκή τους χρονιά;

Συνεχίζω με ερωτήματα που αφορούν το περιεχόμενο των εξετάσεων. Με ποιον τρόπο θα βοηθήσουν αυτές οι εξετάσεις την πρόοδο των νέων της κυπριακής πολιτείας; Με βάση ποιες έρευνες διαπιστώθηκε ότι το να βάζουμε τα παιδιά για 6 χρόνια σε αυτή τη διαδικασία και με το να εξετάζονται σε τόσα μαθήματα, θα πετύχουμε περισσότερα ως κοινωνία; Τελικά τι θέλουμε να πετύχουμε με τις εξετάσεις τετραμήνων; Κατάφερε η εισαγωγή του θεσμού αυτού να μειώσει τον φόρτο εργασίας των παιδιών και την παραπαιδεία όπως είχε στόχο ή την έχει αυξήσει; Μειώθηκε καθόλου η διδακτέα ύλη εξαιτίας του διδακτικού χρόνου που χάνεται λόγω αυτών των εξετάσεων; Υπάρχει κάποιος έλεγχος που να διασφαλίζει ότι συμβάλλει αυτή η εξεταστική διαδικασία στην ανάπτυξη ανώτερων γνωστικών λειτουργιών ή δεξιοτήτων του 21ου αιώνα;  Έγινε ποτέ οποιαδήποτε αξιολόγηση των γνωστικών λειτουργιών που απαιτούνται για να απαντηθεί η κάθε ερώτηση των περασμένων εξεταστικών δοκιμίων;  

Πλέον τα εκπαιδευτικά συστήματα ανά τον κόσμο προχωράνε και δίνουν έμφαση στις δεξιότητες του 21ου αιώνα: στην κριτική σκέψη, στη συνεργασία, στη δημιουργικότητα, και στην επικοινωνία. Αυτά ενισχύονται μέσω των εξετάσεων τετραμήνων ή συνεχίζουν σε μεγάλο ποσοστό να ζητάνε από τα παιδιά τη στείρα απομνημόνευση όγκου ύλης; Θα έπρεπε το εκπαιδευτικό μας σύστημα να μειώσει την έμφαση σε κατώτερες γνωστικές δεξιότητες και να βοηθήσει τη νέα γενιά να αναπτύξει δεξιότητες που να της επιτρέπουν να σκέφτεται κριτικά, δημιουργικά και συνεργατικά, ώστε να αναδειχθούν από τη γενιά αυτή οι ενεργοί και κριτικά σκεπτόμενοι πολίτες του αύριο.

Αν θέλει το Υπουργείο να αναβαθμίσει την ποιότητα της κυπριακής εκπαίδευσης, οι εξετάσεις τετραμήνων με τη μορφή που διενεργούνται δεν αποτελούν την ιδεώδη λύση. Η έμφαση στην απομνημόνευση, ο τεράστιος όγκος ύλης και η στέρηση του δικαιώματος των παιδιών στην ξεκούραση και στον ποιοτικό ελεύθερο χρόνο κατά τη διάρκεια των διακοπών δεν μπορεί να φέρει οποιαδήποτε θετικά αποτελέσματα. Λύσεις υπάρχουν, όπως και δεδομένα διεθνών ερευνών, που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν ως ένα βαθμό για την αναβάθμιση του εκπαιδευτικού μας συστήματος. Η εφαρμογή όμως των εξετάσεων τετραμήνων, με τη μορφή που έχουν τώρα, δεν μπορούν να εγγυηθούν επιστημονικά αυτό το αποτέλεσμα.

*Κοσμήτορας της Σχολής Επιστημών Αγωγής
Πανεπιστήμιο Λευκωσίας

---

---

This thread has been closed from taking new comments.

---