- ΠΟΕΔ
- 20 Ιουν 2026 - 15:24
Η ΠΟΕΔ όφειλε να επιδείξει συνδικαλιστική τόλμη. Αξιολόγηση εκπαιδευτικών και εκπαιδευτικού έργου
Τοποθέτηση Προοδευτικής Κίνησης Δασκάλων και Νηπιαγωγών στο Παγκύπριο Συμβούλιο Γενικών Αντιπροσώπων της ΠΟΕΔ
(ΜΕΡΟΣ Α΄)
*ΤΟΥ ΜΑΡΙΟΥ ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ*
Η σχολική χρονιά που ολοκληρώθηκε υπήρξε μια ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδος για τον κλάδο μας και για τη δημόσια εκπαίδευση γενικότερα. Το Εκτελεστικό Διοικητικό Συμβούλιο της ΠΟΕΔ κλήθηκε να διαχειριστεί μια σειρά από σοβαρά εργασιακά, εκπαιδευτικά και συνδικαλιστικά ζητήματα, σε ένα περιβάλλον όπου η εργοδοτική πλευρά επέδειξε επανειλημμένα καθυστερήσεις, κωλυσιεργία και αδυναμία υλοποίησης δεσμεύσεων που η ίδια είχε αναλάβει απέναντι στην Οργάνωση, που πολλές φορές κατέληγε σε εμπαιγμό της ίδια της ΠΟΕΔ.
Ζητήματα όπως η αξιολόγηση των εκπαιδευτικών, η αύξηση των οργανικών θέσεων, η διοικητική στελέχωση των νηπιαγωγείων, η διασφάλιση της εργασίας των αορίστου χρόνου εκπαιδευτικών, το μέλλον των καταλόγων διοριστέων μετά το 2027, η αύξηση του διοικητικού χρόνου της διευθυντικής ομάδας, η μείωση του διδακτικού χρόνου των εκπαιδευτικών, η αντιμετώπιση της σχολικής βίας και παραβατικότητας, αλλά και μια σειρά άλλων σημαντικών θεμάτων, παρέμειναν είτε σε εκκρεμότητα είτε προχώρησαν με πολύ αργούς ρυθμούς, παρά τις επανειλημμένες δεσμεύσεις του ΥΠΑΝ.
Ως Προοδευτική Κίνηση Δασκάλων και Νηπιαγωγών είχαμε από νωρίς εκτιμήσει ότι η περίοδος που διανύουμε απαιτούσε μια πιο αποφασιστική και διεκδικητική στάση από την Οργάνωση. Δυστυχώς, σε αρκετές περιπτώσεις η ΠΟΕΔ επέλεξε να εξαντλήσει τα περιθώρια αναμονής και διαλόγου, ακόμη και όταν ήταν πλέον εμφανές ότι η άλλη πλευρά δεν τηρούσε τις δεσμεύσεις της. Ως Προοδευτική θεωρούμε ότι η Οργάνωση όφειλε να επιδείξει συνδικαλιστική τόλμη, έγκαιρα αντανακλαστικά και δυναμική αντίδραση απέναντι στην αθέτηση συμφωνιών, στις συνεχείς αναβολές, στον εμπαιγμό και στις μονομερείς ενέργειες που καταγράφηκαν κατά τη διάρκεια της χρονιάς.
Η δική μας κριτική δεν γίνεται με διάθεση ισοπέδωσης. Αντίθετα, πηγάζει από την αγωνία μας στο πού πάει η ΠΟΕΔ και από την πεποίθησή μας ότι η ΠΟΕΔ μπορεί και πρέπει να είναι πιο δυναμική και πιο αποτελεσματική. Σήμερα δεν αξιολογούμε μόνο τα αποτελέσματα των διεκδικήσεών μας. Αξιολογούμε και τον τρόπο με τον οποίο διεκδικήσαμε, τις επιλογές που κάναμε, τις ευκαιρίες που αξιοποιήσαμε ή αφήσαμε να χαθούν και κυρίως τη στάση που επιδείξαμε απέναντι σε κρίσιμα ζητήματα που επηρεάζουν το παρόν και το μέλλον των εκπαιδευτικών.
Με αυτή τη λογική καταθέτουμε και εμείς τις απόψεις μας επί του απολογισμού δράσης του Εκτελεστικού Διοικητικού Συμβουλίου για τη σχολική χρονιά 2025-2026, αναδεικνύοντας τις αδυναμίες, τις παραλείψεις και τα ζητήματα στα οποία θεωρούμε ότι η Οργάνωση όφειλε να κινηθεί με μεγαλύτερη αποφασιστικότητα και διεκδικητικότητα.
Αξιολόγηση εκπαιδευτικών και εκπαιδευτικού έργου
Η Προοδευτική Κίνηση Δασκάλων και Νηπιαγωγών από την πρώτη στιγμή τοποθετήθηκε με σαφήνεια και βιβλιογραφική τεκμηρίωση απέναντί στο νέο σχέδιο αξιολόγησης εκπαιδευτικών και εκπαιδευτικού έργου. Η διαφωνία μας δεν ήταν συγκυριακή ούτε επικοινωνιακή. Αφορούσε τόσο τη φιλοσοφία όσο και τις βασικές πρόνοιες του σχεδίου, το οποίο θεωρούμε ότι εισάγει λογικές αυξημένης εποπτείας, ελέγχου, κατηγοριοποίησης και αριθμητικής αποτίμησης του εκπαιδευτικού έργου, υπονομεύοντας τον παιδαγωγικό και ανθρώπινο χαρακτήρα του δημόσιου σχολείου.
Ως Προοδευτική ξεκαθαρίσαμε επανειλημμένα ότι δεν είμαστε ενάντια στην αξιολόγηση ως διαδικασία παιδαγωγικής στήριξης, ανατροφοδότησης και επαγγελματικής ανάπτυξης. Αντίθετα, υποστηρίζουμε ένα σύστημα αξιολόγησης που θα ενισχύει τη συνεργασία, τη διαμορφωτική αξιολόγηση, την επιμόρφωση και τη συλλογική βελτίωση της σχολικής μονάδας. Διαφωνήσαμε όμως κάθετα με ένα σχέδιο που μετατρέπει την αξιολόγηση σε μηχανισμό πίεσης, ιεραρχικού ελέγχου και εργασιακής ανασφάλειας.
Από την αρχή προειδοποιήσαμε ότι το ΥΠΑΝ δεν επιδίωκε ουσιαστικό διάλογο, αλλά την προώθηση ενός σχεδίου με προδιαγεγραμμένη κατάληξη. Η κατάθεση του νομοσχεδίου στη Βουλή χωρίς προηγούμενη συμφωνία με την ΠΟΕΔ και τις Εκπαιδευτικές Οργανώσεις αποτέλεσε σοβαρή θεσμική εκτροπή και παραβίαση της κουλτούρας κοινωνικού και εργασιακού διαλόγου που διαχρονικά διέπει τις εργασιακές σχέσεις στην Κύπρο. Ιδιαίτερα προβληματικό ήταν το γεγονός ότι για ένα τόσο σοβαρό ζήτημα, με καθαρά εργασιακές και παιδαγωγικές προεκτάσεις, δεν αξιοποιήθηκαν ουσιαστικά τα θεσμικά σώματα διαλόγου.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η Προοδευτική είχε προειδοποιήσει ότι η ΠΟΕΔ δεν έπρεπε να εγκλωβιστεί σε έναν προσχηματικό διάλογο, ο οποίος τελικά αξιοποιήθηκε από την εργοδοτική πλευρά για να νομιμοποιήσει τα τετελεσμένα. Δυστυχώς, η πορεία των εξελίξεων επιβεβαίωσε πλήρως τις ανησυχίες μας. Παρά τις επιμέρους διαφοροποιήσεις και τις διαβεβαιώσεις, οι βασικές θέσεις της ΠΟΕΔ δεν ικανοποιήθηκαν, ενώ το νομοσχέδιο οδηγήθηκε προς ψήφιση χωρίς ουσιαστική συμφωνία.
Κεντρικό σημείο της διαφωνίας μας αποτέλεσε η συμμετοχή του/της διευθυντή/ριας στην αριθμητική αξιολόγηση του/της εκπαιδευτικού. Η Προοδευτική ανέδειξε από την αρχή ότι μια τέτοια πρόνοια διαταράσσει το παιδαγωγικό κλίμα της σχολικής μονάδας, δημιουργεί σχέσεις εξάρτησης και υποκειμενικότητας, υπονομεύει τον υποστηρικτικό ρόλο της διεύθυνσης και αλλοιώνει τον χαρακτήρα της διαμορφωτικής αξιολόγησης. Η επιμονή στην πρόνοια αυτή απέδειξε ότι η φιλοσοφία του νομοσχεδίου δεν ήταν παιδαγωγική, αλλά ελεγκτική. Εξίσου σοβαρές ήταν οι διαφωνίες μας σε σχέση με την απουσία ουσιαστικών μέτρων στήριξης για την εφαρμογή του νέου συστήματος, την αδυναμία διαχωρισμού της διαμορφωτικής από την αριθμητική αξιολόγηση, καθώς και την αύξηση της γραφειοκρατίας και του εργασιακού άγχους για τους/τις εκπαιδευτικούς. Ένα σύστημα αξιολόγησης χωρίς χρόνο και ουσιαστική στήριξη δεν μπορεί να λειτουργήσει προς όφελος του σχολείου.
Η ψήφιση του νομοσχεδίου αποτέλεσε μια ιδιαίτερα αρνητική εξέλιξη για τη δημόσια εκπαίδευση. Παρά τις τεκμηριωμένες θέσεις της Προοδευτικής, τις προειδοποιήσεις των Εκπαιδευτικών Οργανώσεων και τις αντιδράσεις του εκπαιδευτικού κόσμου, η κυβέρνηση, το ΥΠΑΝ και οι πολιτικές δυνάμεις που στήριξαν το νομοσχέδιο επέλεξαν τον δρόμο της επιβολής. Μετέτρεψαν σε νόμο ένα πλαίσιο που δεν έχει τη συναίνεση εκείνων που καλούνται να το εφαρμόσουν καθημερινά μέσα στα σχολεία.
Για την Προοδευτική προβληματικό είναι το γεγονός ότι μετά την ψήφιση του νομοσχεδίου δεν υπήρξε από πλευράς ΠΟΕΔ καμία δυναμική και οργανωμένη αντίδραση. Ήταν μια αδικαιολόγητη αποδοχή των τετελεσμένων εκ μέρους της ΠΟΕΔ. Η Προοδευτική θεωρεί ότι η Οργάνωση όφειλε να απαντήσει άμεσα και αποφασιστικά, όχι μόνο με λεκτικές διαπιστώσεις, αλλά με συγκεκριμένο σχεδιασμό. Η απουσία ουσιαστικής αντίδρασης έστειλε λανθασμένα μηνύματα τόσο προς την εργοδοτική πλευρά όσο και προς τα μέλη της Οργάνωσης.
Απέναντι σε αυτή την κατάσταση, η Προοδευτική κατέθεσε συγκεκριμένες εισηγήσεις και μέτρα. Εισηγηθήκαμε την άμεση και πλήρη ενημέρωση των μελών για τα σημεία διαφωνίας και τις συνέπειες του νομοθετήματος, την αξιοποίηση γενικών συνελεύσεων, ενημερωτικών εντύπων και δημόσιων παρεμβάσεων, καθώς και τη διοργάνωση παγκύπριου δημοψηφίσματος ανάμεσα στα μέλη της ΠΟΕΔ για το νέο σύστημα αξιολόγησης. Παράλληλα, εισηγηθήκαμε απεργιακά και άλλα μέτρα αντίδρασης, περιλαμβανομένης της στάσης εργασίας και της κλιμάκωσης των μέτρων την ημέρα συζήτησης ή ψήφισης του νομοσχεδίου, με ταυτόχρονη παρουσία έξω από τη Βουλή. Υποστηρίξαμε ότι η ΠΟΕΔ έπρεπε να καταγγείλει δημόσια την κυβέρνηση, το ΥΠΑΝ και όσους νομιμοποίησαν τις μονομερείς πρακτικές, αναδεικνύοντας ότι η ευθύνη για την όξυνση και την αντιπαράθεση βαραίνει εκείνους που επέβαλαν ένα μη συμφωνημένο νομοθέτημα.
Μετά την ψήφιση του νομοσχεδίου, η Προοδευτική εισηγήθηκε όπως η ΠΟΕΔ να μη συμμετάσχει σε διαδικασίες που θα νομιμοποιούν τα τετελεσμένα, όπως είναι η Επιτροπή Παρακολούθησης. Θέση μας ήταν ότι δεν μπορούσε η Οργάνωση να συμμετάσχει σε έναν νέο κύκλο προσχηματικού διαλόγου ή σε επιτροπές που λειτουργούν στη βάση ενός νομοθετήματος το οποίο έχει επιβληθεί μονομερώς, χωρίς προηγουμένως να υπάρξει δέσμευση για τροποποίηση των προβληματικών προνοιών και ιδιαίτερα για αφαίρεση του/της διευθυντή/ριας από την αριθμητική αξιολόγηση.
Η Προοδευτική εισηγήθηκε επίσης την αποστολή τεκμηριωμένου υπομνήματος προς τη Βουλή και τα πολιτικά κόμματα, με στόχο την επανεξέταση, τροποποίηση ή αναστολή εφαρμογής προβληματικών προνοιών του νόμου. Παράλληλα, ζητήσαμε την άμεση σύγκληση των θεσμικών σωμάτων διαλόγου, ώστε να τεθούν ξανά στο τραπέζι όλα τα ζητήματα που συνδέονται με την εφαρμογή του νέου συστήματος, με προμετωπίδα τη στήριξη των εκπαιδευτικών, τη μείωση του διδακτικού χρόνου, την επιμόρφωση και τη διασφάλιση παιδαγωγικών και εργασιακών δικαιωμάτων.
Για την Προοδευτική, ο αγώνας δεν τελείωσε με την ψήφιση του νομοσχεδίου. Αντίθετα, περνά σε νέα φάση. Η Οργάνωση οφείλει να παραμείνει σε αγωνιστική ετοιμότητα, να ενημερώσει ουσιαστικά τη βάση, να μην αποδεχθεί τη λογική της προσαρμογής στα τετελεσμένα και να διεκδικήσει με συνέπεια αλλαγές στις προβληματικές πρόνοιες. Η υπεράσπιση του δημόσιου σχολείου, της αξιοπρέπειας του/της εκπαιδευτικού και των συλλογικών διαδικασιών δεν μπορεί να γίνεται με σιωπή, αναμονή ή διαχείριση της ήττας.
*Πρόεδρος Προοδευτικής Κίνησης Δασκάλων και Νηπιαγωγών
