- ΤΕΠΑΚ
- 22 Ιουν 2026 - 09:57
Προηγμένες τεχνολογίες και νέες υποδομές για την Πολιτιστική Κληρονομιά από το ΤΕΠΑΚ
Το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου (ΤΕΠΑΚ) ανακοινώνει την ολοκλήρωση του έργου «Research and Innovation Knowledge Centre for Engineering in Heritage», εν συντομία CONNECTING, το οποίο είχε ως στόχο την ανάπτυξη προηγμένης υποδομής και την εφαρμογή καινοτόμων τεχνολογιών στους κλάδους των Ανθρωπιστικών Επιστημών και της Πολιτιστικής Κληρονομιάς. Παράλληλα, στόχος του έργου ήταν η υποστήριξη της μελέτης, τεκμηρίωσης, ανάλυσης και διαχείρισης δεδομένων που σχετίζονται με την Πολιτιστική Κληρονομία.
Η ολοκλήρωση του CONNECTING παρουσιάστηκε κατά την τελική εκδήλωση του έργου, η οποία πραγματοποιήθηκε στις 28 Μαΐου 2026 στο Κτήριο Τάσσος Παπαδόπουλος του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου στη Λεμεσό, στο πλαίσιο του ΕuroMed 2026 Digital Heritage Summit, υπό την αιγίδα της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Υφυπουργείου Πολιτισμού. Η εκδήλωση ήταν ανοικτή σε όλους τους ενδιαφερόμενους συμμετέχοντες και ανέδειξε τον σημαντικό ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν οι ψηφιακές τεχνολογίες, καθώς και τις ευκαιρίες που μπορούν να προκύψουν μέσω της διεπιστημονικής συνεργασίας με διάφορους κλάδους, όπως η γεωπληροφορική και η πολιτική μηχανική. Μέσω του έργου δημιουργήθηκαν ευκαιρίες για δικτύωση και ανταλλαγή γνώσεων μεταξύ ερευνητών, ακαδημαϊκών, φοιτητών και επαγγελματιών.
Το πρόγραμμα της τελικής εκδήλωσης περιλάμβανε χαιρετισμούς από εκπροσώπους της ακαδημαϊκής κοινότητας, των αρμόδιων φορέων πολιτιστικής κληρονομιάς και των συνεργαζόμενων οργανισμών, καθώς και παρουσίαση των βασικών στόχων και αποτελεσμάτων του έργου από τον Συντονιστή του έργου. Στο τεχνικό μέρος του εργαστηρίου πραγματοποιήθηκε παρουσίαση και επίδειξη του εξοπλισμού που αποκτήθηκε μέσω του CONNECTING.
Μεταξύ άλλων, παρουσιάστηκαν συστήματα UAV για εναέρια φωτογραμμετρία και χαρτογράφηση, αισθητήρες υψηλής ανάλυσης, συστήματα SLAM για κινητή χαρτογράφηση, υποβρύχια ROV για τεκμηρίωση και εξερεύνηση στο θαλάσσιο περιβάλλον, υπερφασματικές κάμερες για εξειδικευμένες εφαρμογές ανάλυσης. καθώς και αισθητήρες υγρασίας και υπερήχων. Η επίδειξη ανέδειξε τις δυνατότητες των τεχνολογιών αυτών για την αρχαιολογική έρευνα, την περιβαλλοντική παρακολούθηση, την αξιολόγηση της κατάστασης διατήρησης μνημείων και την παραγωγή αξιόπιστων ψηφιακών αρχείων.
Οι εφαρμογές του CONNECTING δοκιμάστηκαν και τεκμηριώθηκαν μέσα από συγκεκριμένες μελέτες περιπτώσεων στην Κύπρο, καλύπτοντας τόσο χερσαία όσο και υποβρύχια περιβάλλοντα πολιτιστικής κληρονομιάς. Ανάμεσα στις περιπτώσεις εφαρμογής περιλαμβάνονται σημαντικοί αρχαιολογικοί χώροι και μνημεία, όπως οι Τάφοι των Βασιλέων, η Αμαθούντα καθώς και υποβρύχιοι αρχαιολογικοί χώροι, όπως το ναυάγιο του Μαζωτού. Οι μελέτες περιπτώσεων επέτρεψαν την αξιολόγηση των τεχνολογιών σε πραγματικές συνθήκες και ανέδειξαν τη συμβολή τους στη μη καταστροφική τεκμηρίωση, την παρακολούθηση και τη μακροπρόθεσμη διαχείριση της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Στο πλαίσιο αυτό παρουσιάστηκε και η δημιουργία Cloud Data Centre, μιας ψηφιακής πλατφόρμας για την αποθήκευση, διαχείριση και διάθεση δεδομένων που αφορά την πολιτιστική κληρονομιά. Η υποδομή αυτή υποστηρίζει τη διαχείριση μεγάλου όγκου χωρικών και τρισδιάστατων δεδομένων, την πρόσβαση σε ερευνητικά σύνολα δεδομένων και την προώθηση της επαναχρησιμοποίησης των αποτελεσμάτων του έργου από ερευνητές, δημόσιους φορείς και επαγγελματίες του χώρου. Οι παρουσιάσεις ανέδειξαν τη σημασία των ολοκληρωμένων ροών εργασίας, από τη συλλογή δεδομένων πεδίου μέχρι την επεξεργασία, αποθήκευση, ανάλυση και επαναχρησιμοποίησή τους.
Παράλληλα, η παρουσίαση του έργου STECCI από εκπροσώπους του Πανεπιστημίου του Σαράγεβο ανέδειξε τη διεθνή διάσταση της εκδήλωσης και τις δυνατότητες συνεργασίας σε θέματα ψηφιακής τεκμηρίωσης, παρακολούθησης κινδύνων και προστασίας μνημείων που απειλούνται από την κλιματική αλλαγή και άλλους περιβαλλοντικούς παράγοντες. Η σύνδεση αυτή επιβεβαίωσε ότι οι τεχνολογίες που αναπτύχθηκαν και αξιοποιήθηκαν στο CONNECTING μπορούν να υποστηρίξουν όχι μόνο την κυπριακή πολιτιστική κληρονομιά, αλλά και ευρύτερες διεθνείς πρωτοβουλίες στον τομέα της πολιτιστικής διαχείρισης.
Η τελική συζήτηση επικεντρώθηκε στη βιωσιμότητα της υποδομής CONNECTING και στις προοπτικές μελλοντικής συνεργασίας. Οι συμμετέχοντες συζήτησαν δυνατότητες για νέα ερευνητικά έργα, ανταλλαγή τεχνογνωσίας και αξιοποίηση της υποδομής από δημόσιους και ακαδημαϊκούς φορείς, καθώς και περαιτέρω ενσωμάτωση των ψηφιακών τεχνολογιών στη διαχείριση της πολιτιστικής κληρονομιάς. Η συζήτηση ανέδειξε ότι το CONNECTING δεν αποτελεί απλώς την ολοκλήρωση ενός ερευνητικού έργου, αλλά τη βάση για τη συνέχιση μιας ευρύτερης προσπάθειας που συνδέει την έρευνα, την τεχνολογία, την καινοτομία και την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Η ολοκλήρωση του CONNECTING αφήνει μια σημαντική παρακαταθήκη για τη μελλοντική ανάπτυξη των Ψηφιακών Ανθρωπιστικών Επιστημών στην Κύπρο και στην ευρύτερη περιοχή, ενθαρρύνοντας τη χρήση καινοτόμων τεχνολογιών και τη συνέχιση παρόμοιων πρωτοβουλιών που αξιοποιούν την τεχνολογία για την κατανόηση, διατήρηση και προβολή της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Ευχαριστίες: Το έργο αυτό έχει λάβει χρηματοδότηση από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και την Κυπριακή Δημοκρατία, μέσω του Ιδρύματος Έρευνας και Καινοτομίας Κύπρου, στο πλαίσιο της σύμβασης SMALL SCALE INFRASTRUCTURES/1222/0062.
