Μαθαίνουμε - Προλαβαίνουμε - Προστατεύουμε - Δρούμε»

Διευθυντές/Διευθύντριες Δημόσιων και Ιδιωτικών
Σχολείων Δημοτικής, Μέσης Γενικής και
Μέσης Τεχνικής και Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης

 Θέμα: Προτεραιότητα για τη σχολική χρονιά 2025-2026: «Τα δάση δεν έχουν φωνή - γίνε εσύ η δική τους: Μαθαίνουμε - Προλαβαίνουμε - Προστατεύουμε - Δρούμε»

Αναφορικά με το πιο πάνω θέμα και με αφορμή τις πρόσφατες καταστροφικές πυρκαγιές στην oρεινή Λεμεσό, το Υπουργείο Παιδείας Αθλητισμού και Νεολαίας, σε μια προσπάθεια ενίσχυσης του διαχρονικού του στόχου για τη δημιουργία περιβαλλοντικά εγγράμματων πολιτών, έχει θέσει για τη φετινή χρονιά, ως υπό έμφαση στόχο, την περαιτέρω ενίσχυση και ενδυνάμωση των μαθητών/ριών στα θέματα της προστασίας των δασών και της πρόληψης από τις δασικές πυρκαγιές. Βασικό σύνθημα του υπό έμφαση στόχου είναι «Τα δάση δεν έχουν φωνή - γίνε εσύ η δική τους: Μαθαίνουμε - Προλαβαίνουμε - Προστατεύουμε - Δρούμε».

2. Σκοπός του υπό έμφαση στόχου είναι η ενδυνάμωση της δασικής συνείδησης και η ενίσχυση της ικανότητας των νέων να υιοθετούν μέτρα που θα συμβάλουν στην προστασία του δασικού μας πλούτου και στην πρόληψη από τις δασικές πυρκαγιές. Ειδικότεροι στόχοι είναι:

- Η ανάπτυξη γνώσεων και κατανόησης σχετικά με τα αίτια, τις επιπτώσεις και τις συνέπειες των δασικών πυρκαγιών στο φυσικό περιβάλλον, την κοινωνία και την οικονομία.

-Η σύνδεση με την κλιματική αλλαγή, τα δάση και τη βιοποικιλότητα, ώστε οι μαθητές/μαθήτριες να αντιληφθούν τη σημασία της πρόληψης και της ανθεκτικότητας σε τοπικό, εθνικό και παγκόσμιο επίπεδο, τόσο σε σχέση με τη διατήρηση και προστασία των δασών, όσο και των τοπικών κοινωνιών.

-Η καλλιέργεια περιβαλλοντικής συνείδησης και αξιών, προάγοντας στάσεις σεβασμού, υπευθυνότητας και προστασίας απέναντι στα δάση, τη φύση και την αγροτική ζωή.-Η ανάπτυξη δεξιοτήτων πρόληψης και ασφάλειας, όπως αναγνώριση κινδύνων, βασικές πρακτικές προστασίας και ασφάλειας, πρώτες βοήθειες για ανθρώπους και ζώα, καθώς και χρήση τεχνολογικών εργαλείων για την παρακολούθηση και την έγκαιρη ειδοποίηση πυρκαγιών.

-Η ενίσχυση της δημιουργικότητας και της καινοτομίας, μέσα από την ανάπτυξη και προώθηση πρωτότυπων ιδεών, τεχνολογικών λύσεων, καλλιτεχνικών εκφράσεων και εκστρατειών ευαισθητοποίησης.

-Η καλλιέργεια της ενεργούς πολιτότητας και του εθελοντισμού, ενθαρρύνοντας τη συμμετοχή των νέων σε δράσεις για την προστασία των δασών, τη συνεργασία με τις τοπικές κοινότητες και άλλους φορείς, καθώς και της ανάληψης πρωτοβουλιών για την πρόληψη πυρκαγιών και την προώθηση της αειφορίας.

-Η προώθηση της διαγενεακής συνεργασίας, μέσα από την αξιοποίηση της παραδοσιακής γνώσης, την ανταλλαγή εμπειριών με τις μεγαλύτερες γενιές και τη συμμετοχή σε τοπικά δίκτυα, με στόχο τη διάχυση καλών πρακτικών και την ενίσχυση της συλλογικής ευθύνης στα θέματα που άπτονται του φυσικού μας κεφαλαίου και του δασικού μας πλούτου.

3. Ζητούμενο της προσπάθειας είναι να ενισχύσουμε τις υφιστάμενες δράσεις και προγράμματα που ήδη υλοποιούνται στα σχολεία όλων των βαθμίδων. Οι δράσεις αυτές μπορούν να υλοποιηθούν στο πλαίσιο διάφορων μαθημάτων του Αναλυτικού Προγράμματος, μέσα από την υλοποίηση της Αειφόρου Περιβαλλοντικής Εκπαιδευτικής Πολιτικής (για τη Δημοτική και την Προδημοτική Εκπαίδευση), μέσω άλλων πρωτοβουλιών και προγραμμάτων που υλοποιούνται στις σχολικές μονάδες και αφορούν στο περιβάλλον και την αειφόρο ανάπτυξη, όπως π.χ. το πρόγραμμα «Πρασινίζω το Σχολείο-Πρασινίζω τη Γειτονιά μου», αλλά και των προγραμμάτων που υλοποιούνται μέσα από το Κρατικό Δίκτυο Κέντρων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (ΚΠΕ).

4. Επίκεντρο των δράσεων είναι το σχολείο και η συνεργασία με τις τοπικές κοινότητες και άλλους δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς οι οποίοι μπορούν να συνδράμουν στην προσπάθεια, όπως επίσης και το Κρατικό Δίκτυο ΚΠΕ. Οι δράσεις που προτείνονται είναι πολυεπίπεδες και διαθεματικές και καλύπτουν όλες τις βαθμίδες. Τονίζεται ότι οι προτεινόμενες δράσεις στο Παράρτημα, είναι απλά ενδεικτικές και διατυπώνονται ως εισηγήσεις, με στόχο να εμπλουτίσουν τις υφιστάμενες δραστηριότητες και δράσεις των σχολικών μονάδων, χωρίς να θεωρούνται δεσμευτικές. Είναι χωρισμένες σε θεματικές ενότητες και μπορούν να υλοποιηθούν στο σχολείο, στην κοινότητα και στο Κρατικό Δίκτυο ΚΠΕ.

5. Για την παρουσίαση και την προβολή των δράσεων και δραστηριοτήτων που θα υλοποιηθούν από τα σχολεία, προγραμματίζεται, τον Ιούνιο του 2026, ανοικτή εκδήλωση προβολής και παρουσίασης των εργασιών των σχολείων, η οποία ως στόχο θα έχει να καταστήσει τους/τις μαθητές/μαθήτριες κοινωνούς και φορείς ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης της ευρύτερης κοινωνίας των πολιτών στα θέματα της προστασίας των δασών, της βιοποικιλότητας και του φυσικού μας πλούτου. Λεπτομέρειες για την εκδήλωση, όπως επίσης και το πλαίσιο διεξαγωγής της θα ανακοινωθούν στα μέσα Μαΐου 2026, με σχετική εγκύκλιο.

6. Η εφαρμογή των δράσεων είναι εθελοντική και η επιλογή τους στηρίζεται στις ειδικές συνθήκες κάθε σχολείου, το ηλικιακό επίπεδο των μαθητών/ριών και τους ειδικούς στόχους και προτεραιότητες κάθε σχολείου στα σχετικά θέματα. Για την υλοποίηση των δράσεων/ δραστηριοτήτων, τα σχολεία, μπορούν να συνεργαστούν με διάφορους φορείς που κρίνουν ότι μπορούν να υποστηρίξουν την προσπάθειά τους, και να επικοινωνούν, για καθοδήγηση και στήριξη, τόσο με το προσωπικό της Μονάδας Εκπαίδευσης για το Περιβάλλον και την Αειφόρο ανάπτυξη (τηλ. 22402375/35, e-mail perivallontika@cyearn.pi.ac.cy), όσο και με τις Παιδαγωγικές Ομάδες των ΚΠΕ του Κρατικού Δικτύου (https://mepaa.moec.gov.cy/index.php/el/contact-us/epikoinonia).

7. Καταληκτικά αναφέρεται ότι στο πλαίσιο της ενδυνάμωσης των εκπαιδευτικών στα σχετικά θέματα θα διεξαχθούν σειρές βιωματικών εργαστηρίων και ενημερωτικές συναντήσεις σε συνεργασία με άλλους φορείς, ερευνητικά κέντρα και πανεπιστήμια. Λεπτομέρειες σχετικά με τα βιωματικά εργαστήρια και τις ενημερωτικές συναντήσεις θα ανακοινωθούν στο αμέσως επόμενο διάστημα.   

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Δρ Μάριος Στυλιανίδης       Δρ Γιώργος Κουτσίδης       Δρ Ηλίας Μαρκάτζιης     Δρ Αραβέλλα Ζαχαρίου
Διευθυντής                            Αναπλ. Διευθυντής Μέσης    Διευθυντής Μέσης          Προϊσταμένη Μονάδας
Δημοτικής Εκπαίδευσης       Γενικής Εκπαίδευσης            Τεχνικής και ΕΕΚ             Εκπαίδευσης για το
                                                                                                                                                   Περιβάλλον και την
                                                                                                                                                   Αειφόρο Ανάπτυξη