Τετράμηνα και εσωτερικές ευθύνες

ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΑΚΗ ΠΟΥΜΠΟΥΡΗ*

Τετράμηνες εξετάσεις ως παραχώρηση

Όταν πριν χρόνια το υπουργείο εκδήλωσε πρόθεση για τετράμηνα, αρθρογράφησα με ήπιο αλλά σαφές μήνυμα ότι το υπουργείο υποχωρεί, αντί να δει το βαθύτερο πρόβλημα. Σήμερα βρισκόμαστε μπροστά σε αδιέξοδο για τα τετράμηνα, πίσω από το οποίο είναι οι εξετάσεις και τα διαγωνίσματα, τον έλεγχο των οποίων διεκδικεί η κοινωνία που χειραγωγείται από τους ίδιους τους μαθητές, όχι όλους, αλλά εκείνη την επιτήδεια μερίδα που καταφέρνει να εκπροσωπεί έναν πληθυσμό που σε καμιά άλλη χώρα του κόσμου δεν συννομοθετεί για τις εξετάσεις, ενώ πείθει και τους γονείς ότι είναι καλύτερα οι εξετάσεις πάνω στη διπλάσια ύλη υπό συνθήκες καύσωνα.

Απρέπεια

Στην επιφάνεια του προβλήματος, όπως αυτό περιγράφεται και όντως ενοχλεί σήμερα, διακρίνω μια απρέπεια εκ μέρους της Υπηρεσίας Εξετάσεων. Δεν αναδεικνύει μια κοινωνικά υποφερτή βαθμολογία Το χάσμα μεταξύ προσδοκώμενης βαθμολογίας, όπως αυτή συνηθίζεται στο ενδεικτικό και αποτελέσματος στο εξεταστικό δοκίμιο τετραμήνου είναι μεγάλο. Δεν είναι ανέφικτο, με την ίδια προετοιμασία, τους ίδιους μαθητές και την ίδια ύλη, να τεθούν θέματα που αντί γενικό βαθμό 9 να προκύψει γενικός βαθμός 12 ή 13, χωρίς δραματικές αλλαγές στη σειρά επιτυχίας των μαθητών. Το θέμα είναι η ποιότητα επικοινωνίας εξεταστών και εξεταζομένων μετά τη διάγνωση των γνώσεων και των ελλειμμάτων. Εφόσον ντε φάκτο η βαθμολογία που συνήθως βλέπουν οι μαθητές στο ενδεικτικό κυμαίνεται μεταξύ 9 και 20, ο γενικός βαθμός 9 στις ενιαίες εξετάσεις, όσο αντικειμενικός και αντιπροσωπευτικός κι αν είναι, φυσιολογικά φέρνει απόγνωση σε γονείς και μαθητές.

Βασικό κριτήριο για θεματοθέτες

Το υπουργείο πρέπει να θέσει κάτω από το μικροσκόπιο όλους τους θεματοθέτες και να προκρίνει μόνο όσους στη σχολική υπηρεσία έχουν σταθερό ιστορικό εύστοχου πρώτου διαγωνίσματος πρώτου τριμήνου. Στο πρώτο διαγώνισμα αστοχεί ένα μεγάλο ποσοστό εκπαιδευτικών που ξεκινά μόνο από το γεγονός της παράδοσης της ύλης, χωρίς να διαισθάνεται από τις εξωτερικεύσεις των μαθητών ότι η ύλη που παραδόθηκε δεν αφομοιώθηκε ή παρασύρεται από απαντήσεις μαθητών που κατέχουν την ύλη με εξωτερική βοήθεια και δεν βλέπει την αβοήθητη μερίδα των μαθητών. Επειδή αυτό το κριτήριο επιλογής θεματοθετών ενδέχεται να μην είναι αρκετό, προτείνω και δεύτερο. Αυτό είναι η επιβεβαίωση της βαθμολογίας τριμήνων από την τελική σχολική εξέταση. Ο επιβεβαιωμένος εκπαιδευτικός αποδεικνύει ότι έχει επαφή με την υποκειμενική γνωστική ικανότητα του μαθητικού πληθυσμού και έχει περισσότερες πιθανότητες να ευστοχήσει ως θεματοθέτης ενιαίων εξετάσεων.

Γνωστική ενσυναίσθηση και ευστοχία

Ακρογωνιαίος λίθος της ευστοχίας του εκπαιδευτικού είναι η αυτογνωσία και ενάργεια του ως προς το τί ακριβώς έχει διδάξει και τί ζητά να πάρει από τους μαθητές από το διαγώνισμα στο μάθημα της ημέρας μέχρι τα πιο συγκεντρωτικά διαγωνίσματα και την εξέταση. Όταν έχει αυτή τη συναίσθηση, γίνεται αξιόπιστος και προσφέρει ασφάλεια στους μαθητές. Όταν στο μάθημα άγεται και φέρεται από τους μαθητές που φέρνουν γνώσεις που αποκόμισαν εκτός σχολείου, αλλά δεν έχουν διδαχθεί ακόμα στην τάξη, τότε είναι νομοτελειακό, όλοι οι μαθητές να αλληθωρούν προς το εξωσχολικό μάθημα.

Πέρα απ’ αυτά διαισθάνομαι ότι πιθανόν να υπάρχει και κάποιο θέμα ψυχογραφίας θεματοθετών που δεν θεωρώ δημοσιεύσιμο, αλλά αντιμετωπίσιμο εσωτερικά μέσα στο υπουργείο, το οποίο και είναι ο μόνος αρμόδιος να το μάθει.

Σύγκριση μεταξύ τάξεων και ηλικιών

Τα αποτελέσματα των εξετάσεων προσφέρονται για στοχευμένες συγκρίσεις και αναζήτηση παραγόντων που πιθανόν να διαφοροποιούν αποτελέσματα. Αν π.χ. οι κεντρικές εξετάσεις δίνουν καλύτερα αποτελέσματα σε μικρότερες τάξεις, τότε αυτό πρέπει να προσεχθεί για περαιτέρω διερεύνηση.

Σύγκριση επιτυχόντων και αποτυχόντων

Πολύ αποδοτική είναι η σύγκριση παραμέτρων μεταξύ επιτυχόντων και αποτυχόντων μαθητών με τα εργαλεία που χρησιμοποιεί η στατιστική επιστήμη. Έγινε μια τέτοια σύγκριση; Ή μήπως θεωρήθηκε αχρείαστη και από τις δύο πλευρές που αντιπαρατίθενται;

Σύγκριση δείκτη νοημοσύνης και αποτελέσματος

Άλλη χρήσιμη σύγκριση προκύπτει από τη σχέση δείκτη νοημοσύνης και αποτελέσματος εξέτασης. Διαισθάνομαι ότι δεν υπάρχει πλήρης αντιστοιχία, και ότι τυχόν αναντιστοιχίες θα είναι διαφωτιστικές. Γι’ αυτή τη σύγκριση προϋποτίθεται πρόσφατη πανεπιστημιακή εμπλοκή με ανάθεση έρευνας σε μεταπτυχιακούς φοιτητές που θα δώσει αξιόπιστα προαπαιτούμενα στοιχεία. Δυστυχώς όμως στη χώρα μας, με την έλευση του πανεπιστημίου εδραιώθηκε στον κόσμο η αντίληψη ότι έρευνα είναι το ερωτηματολόγιο που στοχεύει σε απόψεις.

Καλή η εμπιστοσύνη, καλύτερος ο έλεγχος

Είναι αδιανόητο, οι κάμερες σήμερα να ελέγχουν σε όλους τους δρόμους τους διερχόμενους πολίτες, αλλά να μην επιτηρούνται όσοι θέτουν υποψηφιότητα για σπουδές που θα τους προσφέρουν τη δυνατότητα ανάληψης σοβαρών καθηκόντων στην κοινωνία.

Ένας παράγοντας που πρέπει επιτέλους να ελεγχθεί είναι η αδολίευτη συμμετοχή που θα εξασφαλίσει την ισότητα μεταξύ των μαθητών, αλλά και θα διαπαιδαγωγήσει ηθικά και ουσιαστικά τους μαθητές. Η προσδοκία δολίευσης μειώνει την προσπάθεια προετοιμασίας. Η βεβαιότητα ότι η αίθουσα εξετάσεων θα παρακολουθείται με κάμερες, θα αυξήσει την προσπάθεια προετοιμασίας στο επίπεδο των ατομικά ελεγχόμενων παραγόντων.

Εκπαιδευτικός

---

---

This thread has been closed from taking new comments.

---