Διατήρηση καταλόγου διοριστέων: Μια ηθική και απαραίτητη υποχρέωση

ΠΟΕΔ
12 Φεβ 2026 - 16:35

Διατήρηση καταλόγου διοριστέων: Μια ηθική και απαραίτητη υποχρέωση

ΤΟΥ ΜΙΧΑΛΗ ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ*

Ενόψει της συνάντησης των Εκπαιδευτικών Οργανώσεων με το ΥΠΑΝ, το βλέμμα χιλιάδων εκπαιδευτικών είναι στραμμένο στον διάλογο που αναμένεται μετά από πολλές αναβολές και καθυστερήσεις να ξεκινήσει. Εξάλλου οι αποφάσεις και τα μέτρα που υπάρχει η ελπίδα να τροχοδρομηθούν, θα καθορίσουν το μέλλον τους. Στο επίκεντρο βρίσκεται το δίκαιο και επιτακτικό αίτημα της διατήρησης του καταλόγου διοριστέων και μετά το 2027.

Πίσω από τους καταλόγους διοριστέων βρίσκονται άνθρωποι. Συνάδελφοι και συναδέλφισσες, που υπηρέτησαν και υπηρετούν το δημόσιο σχολείο σε κάθε γωνιά της Κύπρου, που στήριξαν το σύστημα σε δύσκολες περιόδους και που επένδυσαν τη ζωή τους στην εκπαιδευτική διαδικασία.

Η πλήρης κατάργηση του καταλόγου διοριστέων το 2027 δεν είναι απλώς μια διοικητική πράξη και δεν είναι απλά η εφαρμογή μιας νομοθεσίας. Είναι μια βίαιη ανατροπή του οικογενειακού και επαγγελματικού προγραμματισμού εκατοντάδων επιστημόνων. Μια ενέργεια με κοινωνικές προεκτάσεις που έχουν ανυπολόγιστο κόστος. Η Πολιτεία οφείλει να αναγνωρίσει την προσφορά αυτών των ανθρώπων, διασφαλίζοντας ότι η μετάβαση στο όποιο νέο σύστημα, δεν θα γίνει στις πλάτες εκείνων που ήδη βρίσκονται στη μάχιμη εκπαίδευση και περίμεναν υπομονετικά τη σειρά τους για χρόνια.

Η διατήρηση των καταλόγων δεν αφορά μόνο το "δίκαιο" για τον/την εκπαιδευτικό, αλλά και το "σωστό" για το σχολείο. Οι εκπαιδευτικοί των καταλόγων διοριστέων διαθέτουν συχνά πολυετή προϋπηρεσία, που είναι πολύτιμη αλλά και απαραίτητη για την εύρυθμη λειτουργία των σχολικών μονάδων. Μια απότομη διακοπή θα δημιουργήσει κενά στη στελέχωση και θα στερήσει από το σύστημα έμπειρο ανθρώπινο δυναμικό. Την ώρα που σε όλο τον κόσμο παρατηρείται έλλειψη σε εκπαιδευτικούς, στην Κύπρο επιχειρείται το παράδοξο: να εκτοπιστούν από το σύστημα και αυτοί που είναι διαθέσιμοι.

Την ίδια στιγμή, η συζήτηση δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στη διατήρηση των καταλόγων διοριστέων, αγνοώντας την αποτυχία του νέου Συστήματος Διορισίμων. Ένα σύστημα που από την πρώτη μέρα της εφαρμογής του παρουσίασε σοβαρές δομικές στρεβλώσεις, οδηγώντας εκατοντάδες αξιόλογους επιστήμονες στην αποτυχία, τη ματαίωση και την απογοήτευση. Αντί να εξυπηρετήσει τον σκοπό του, κατέληξε να υποτιμά την επιστημονοσύνη και την προσπάθεια των εκπαιδευτικών, μετατρέποντας τη διαδικασία σε μια εξέταση που αποτελεί ανυπέρβλητο εμπόδιο. Σαφώς και αυτό δεν αποτελεί μομφή σε όσους και όσες πέτυχαν στις εξετάσεις. Το στρεβλό είναι πως το σύστημα οδηγεί τους πλείστους στην αποτυχία λόγω της αδυναμίας των εξεταστών να αξιολογήσουν με ορθολογικό τρόπο. Από το 2017 και μετά, προσεγγίζουν τα εξεταστικά δοκίμια σαν ένα παιχνίδι επίδειξης δύναμης και προσπάθειας να μην επιτυγχάνει σχεδόν κανείς. Το νέο σύστημα, δημιούργησε επίσης ένα κερδοφόρο σύστημα προετοιμασίας, πάνω στις πλάτες των υποψηφίων. Είναι πλέον σαφές ότι το υφιστάμενο μοντέλο στη μορφή που εφαρμόστηκε, απέτυχε να εξυπηρετήσει τον αρχικό του σκοπό, δημιουργώντας ανισότητες, προκάλεσε περίσσιο άγχος, εντείνοντας το αίσθημα αδικίας. Απέτυχε επίσης να εξασφαλίσει επαρκή αριθμό επιτυχόντων. Η διόρθωση αυτού του δυσλειτουργικού μηχανισμού δεν είναι πλέον επιλογή, αλλά επιτακτική ανάγκη.

Στο δια ταύτα και ενόψει της συνάντησης για το σύστημα διορισμών, προφανώς υπάρχει ικανοποίησή για το γεγονός ότι το θέμα τίθεται επιτέλους στο τραπέζι του διαλόγου. Είναι επίσης θετικό το ότι η ηγεσία του Υπουργείου αναγνωρίζει την πολυπλοκότητα του ζητήματος. Ωστόσο, η ευαρέσκεια αυτή σκιάζεται από μια πικρή διαπίστωση. Έχει ήδη χαθεί αδικαιολόγητα πολύτιμος χρόνος. Οι παλινδρομήσεις και οι καθυστερήσεις των προηγούμενων μηνών ή και ετών, έχουν εντείνει την ανασφάλεια. Δεν υπάρχει πλέον περιθώριο για άλλες διερευνητικές επαφές χωρίς αντίκρισμα.

Το αίτημα για διατήρηση του καταλόγου διοριστέων και τη μη θυματοποίηση εκπαιδευτικών, είναι καθόλα δίκαιο και θα έπρεπε να προσεγγίζεται ως κάτι το αυτονόητο. Η συνάντηση με το Υπουργείο, πρέπει να αποτελέσει την απαρχή μιας ουσιαστικής νομοθετικής ρύθμισης που θα διατηρεί τη λειτουργία του καταλόγου διοριστέων πέραν του 2027 και θα τερματίσει την ομηρία χιλιάδων εκπαιδευτικών.

Η παιδεία ενός τόπου κρίνεται από τον τρόπο που αντιμετωπίζει τους λειτουργούς της. Αναμένουμε από το Υπουργείο να αρθεί στο ύψος των περιστάσεων και να δώσει λύσεις που θα τιμούν τόσο τον θεσμό όσο και τον άνθρωπο.

*Γενικός Γραμματέας Α.Κί.ΔΑ., Β. Γενικός Γραμματέας ΠΟΕΔ