Επαναπροσδιορίζοντας τον ρόλο της Νοσηλευτικής

ΤΗΣ ΔΡΟΣ ΕΥΑΝΘΙΑΣ ΑΣΗΜΑΚΟΠΟΥΛΟΥ*

Ο ρόλος της Νοσηλευτικής δεν είναι συμπληρωματικός, είναι βασικός Πυλώνας ενός συστήματος υγείας που θέλει να είναι σύγχρονο, αποτελεσματικό και ανθρώπινο

Τα Συστήματα Υγείας παγκοσμίως δεν υφίστανται χωρίς τη Νοσηλευτική. Δεν πρόκειται για υπερβολή, είναι η πραγματικότητα. Παρά την τεράστια ανάγκη όμως για Νοσηλευτές/τριες, την άμεση και σίγουρη επαγγελματική αποκατάσταση, τις υψηλές απολαβές στην Κύπρο, οι νέοι/νέες σήμερα σπάνια επιλέγουν τη Νοσηλευτική. Πολύ συχνά, το επάγγελμα αντιμετωπίζεται με ένα βλέμμα καλοπροαίρετο, αλλά περιοριστικό: ως «μια πράξη καλοσύνης», μια δουλειά «για όσους έχουν καλή καρδιά». Αυτή η αντίληψη, όσο κι αν κρύβει μια θετική πρόθεση, υποτιμά την πραγματική φύση και την απαίτηση του επαγγέλματος.

Ο ρόλος της Νοσηλευτικής δεν είναι συμπληρωματικός, βοηθητικός, είναι βασικός Πυλώνας ενός συστήματος υγείας που θέλει να είναι σύγχρονο, αποτελεσματικό και ανθρώπινο. Ο/Η Νοσηλευτής/τρια δεν είναι απλώς καλός/ή – είναι ικανός/ή. Δεν είναι απλώς παρών/παρούσα – είναι ουσιώδης. Δεν είναι μόνο συμπονετικός/ή – είναι καταρτισμένος/η, υπεύθυνος/η, ακέραιος/α. Είναι ενδιαφέρον πώς ο αγγλικός όρος matron, που περιγράφει τον/τη «Διευθυντή/Διευθύντρια Νοσηλευτικής Υπηρεσίας», έχει ρίζες που σημαίνουν οικοδέσποινα. Όχι με την έννοια της φιλοφρόνησης, αλλά με την έννοια του ανθρώπου που είναι υπεύθυνος για την οργάνωση, τη φροντίδα, τη συνοχή. Κι αυτό είναι κάτι που πρέπει να επανεξετάσουμε: Ο/Η νοσηλευτής/τρια είναι οικοδεσπότης/οικοδέσποινα της φροντίδας. Αυτός/Αυτή που οργανώνει, που σχεδιάζει, που παρατηρεί, που παρεμβαίνει, που συντονίζει. Όχι παρασκηνιακά, αλλά ενεργά, δυναμικά, με επαγγελματισμό και επιρροή.

Ο επαναπροσδιορισμός του ρόλου της Νοσηλευτικής επιβεβαιώνεται ως επιτακτική ανάγκη και επισφραγίζεται από τον πρόσφατα αναθεωρημένο ορισμό της Νοσηλευτικής κατόπιν έγκρισης από τη Γενική Συνέλευση των Εθνικών Αντιπροσώπων και της δημοσίευσης από το Διεθνές Συμβούλιο Νοσηλευτών (ICN) τον Ιούνιο του 2025. «Η Νοσηλευτική προάγει την υγεία, προστατεύει την ασφάλεια και τη συνεχή φροντίδα και διαχειρίζεται και ηγείται οργανισμών και συστημάτων υγειονομικής περίθαλψης. Η άσκηση της Νοσηλευτικής βασίζεται σε έναν μοναδικό συνδυασμό επιστημονικά τεκμηριωμένης γνώσης, τεχνικής ικανότητας, ηθικών προτύπων και θεραπευτικών σχέσεων. Η Νοσηλευτική είναι προσηλωμένη στη συμπόνια, την κοινωνική δικαιοσύνη και ένα καλύτερο μέλλον για την ανθρωπότητα».

Ο ρόλος του/της Νοσηλευτή/τριας επαναπροσδιορίζεται σε τρεις βασικούς άξονες: επιστημονική γνώση, οργανωτική ηγεσία και κοινωνική ευθύνη. Πρώτα απ’ όλα, ο/η Νοσηλευτής/τρια είναι επιστήμονας. Η άσκηση της Νοσηλευτικής βασίζεται σε τεκμηριωμένα πρωτόκολλα, σε συνεχή αξιολόγηση, σε παρατήρηση, σε αναλυτική σκέψη, σε δεξιότητες που απαιτούν διαρκή εκπαίδευση και κρίση. Σε καταστάσεις οριακές, καλείται να πάρει αποφάσεις σε πραγματικό χρόνο — και αυτές οι αποφάσεις επηρεάζουν την πορεία της ζωής ή του θανάτου. Δεύτερον, ο/η Νοσηλευτής/τρια είναι διαχειριστής ανθρώπινων καταστάσεων, ενίοτε σε απόλυτη ένταση. Είναι εκείνος/η που πρέπει να διαχειριστεί πολύπλοκες μεταβλητές: πίεση χρόνου, έλλειψη πόρων, εξαντλημένους συναδέλφους, εξουθενωμένους ασθενείς, αμήχανες οικογένειες. Ο τρίτος άξονας, όμως, είναι ίσως ο πιο κρίσιμος στη σύγχρονη πραγματικότητα: η κοινωνική αποστολή. Ο/Η κάθε Νοσηλευτής/τρια είναι κρίσιμος παράγοντας στην αναγνώριση και την αντιμετώπιση των κοινωνικών προσδιοριστών της υγείας: της φτώχειας, του αποκλεισμού, της έλλειψης εκπαίδευσης, της βίας, της περιθωριοποίησης. Παρέχει φροντίδα σε ένα μεταβαλλόμενο και συχνά άνισο σύστημα, τη φροντίδα ως θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα.

Η εκπαίδευση στη Νοσηλευτική περιλαμβάνει γνώσεις ανατομίας, φυσιολογίας, παθολογίας, φαρμακολογίας, δεοντολογίας, ψυχολογίας, τεχνολογίας υγείας, αλλά και ηγεσίας, κλινικές δεξιότητες, τεχνικές επικοινωνίας, αλλά και  καλλιέργεια χαρακτήρα και ηθικής κρίσης. Δεν είναι μια «εύκολη» διαδρομή. Είναι μια επιλογή υψηλών απαιτήσεων, που απαιτεί συνεχή μάθηση, διαύγεια και αποφασιστικότητα.

Χρειαζόμαστε νέους ανθρώπους που θα μπουν στη Νοσηλευτική με συνείδηση του ρόλου τους. Όχι για να «βοηθήσουν», αλλά για να ηγηθούν. Για να διαμορφώσουν τις υπηρεσίες υγείας του αύριο. Για να ενισχύσουν τη φωνή των ασθενών, να σταθούν ανάμεσα στην ανάγκη και στη φροντίδα, να οργανώσουν την εμπειρία του ασθενούς με γνώση και επαγγελματισμό. Σε μια εποχή που οι υγειονομικές ανάγκες γίνονται όλο και πιο σύνθετες, χρειαζόμαστε επαγγελματίες που να μπορούν να διαχειριστούν την πολυπλοκότητα με σοβαρότητα και ακρίβεια.

Η φροντίδα δεν είναι αδυναμία. Είναι τεκμηριωμένη πράξη, με περιεχόμενο και ουσία. Είναι ευθύνη μας και αποτελεί κομμάτι της Στρατηγικής κάθε σοβαρού συστήματος υγείας.

Η Νοσηλευτική είναι επιλογή με μέλλον.

*Επίκουρη Καθηγήτρια, Αντιπρόεδρος Τμήματος Νοσηλευτικής

Πανεπιστήμιο Frederick

---

---

This thread has been closed from taking new comments.

---