Η επίκληση των ευρωπαϊκών κονδυλίων ως εργαλείο πίεσης

ΤΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΧΑΤΖΗΛΟΪΖΟΥ*

Επικαλούμενη τον κίνδυνο προστίμου 60 εκατομμυρίων ευρώ, η Κυβέρνηση έχει επανακαταθέσει στη Βουλή των Αντιπροσώπων σχετικό νομοσχέδιο για την Αξιολόγηση των Εκπαιδευτικών και του Εκπαιδευτικού Έργου. Συγκεκριμένα, όπως αναφέρεται σε πρόσφατη επιστολή του Γενικού Διευθυντή του ΥΠΑΝ, «η συγκεκριμένη μεταρρύθμιση περιλαμβάνεται ως ορόσημο στο Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και σε περίπτωση που οι υπό αναφορά κανονισμοί δεν ψηφιστούν, τότε αυτό θα επιφέρει πρόστιμο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ύψους περίπου 60 εκατομμυρίων ευρώ».

Η τακτική της επίκλησης ευρωπαϊκών κονδυλίων ή διαδικασιών, είναι μια γνώριμη τακτική της προηγούμενης αλλά και της νυν Κυβέρνησης, αφού έχει χρησιμοποιηθεί ουκ ολίγες φορές:

Οι Δράσεις Σχολικής και Κοινωνικής Ένταξης (ΔΡΑ.Σ.Ε.+) είναι ένα πρόγραμμα που περιλαμβάνεται στα συγχρηματοδοτούμενα έργα του ΥΠΑΝ από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και την Κυπριακή Δημοκρατία. Το 2021 η Κυβέρνηση αποφάσισε την επέκταση του προγράμματος σε περισσότερα σχολεία στη Δημοτική Εκπαίδευση, υπό το καθεστώς της αγοράς υπηρεσιών. Στο αίτημα της ΠΟΕΔ να γίνει διορισμός αριθμού εκπαιδευτικών με σύμβαση αντί με αγορά υπηρεσιών, υπήρξε κατ’ επανάληψη επίκληση της άρνησης της αρμόδιας Ευρωπαϊκής αρχής για να αλλάξει το καθεστώς. Λίγους μήνες αργότερα, μετά από έντονη αμφισβήτηση του ισχυρισμού, η Κυβέρνηση τελικά προχώρησε στον διορισμό 62 συμβασιούχων ορισμένου χρόνου. Μετά την κατάργηση της αγοράς υπηρεσιών το 2023, πλέον το πρόγραμμα στην ολότητά του στελεχώνεται με συμβάσεις ορισμένου χρόνου. Εννοείται πως δεν τερματίστηκε η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση του προγράμματος.

Ένα άλλο πρόσφατο παράδειγμα είναι η επέκταση της δωρεάν υποχρεωτικής προδημοτικής εκπαίδευσης από την ηλικία των τεσσάρων ετών. Η συγκεκριμένη μεταρρύθμιση συμπεριλήφθηκε στο Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Η ψήφιση του νόμου τον Δεκέμβριο του 2022 αποτελούσε ορόσημο για την υποβολή του 3^ου αιτήματος εκταμίευσης του ΕΣΑΑ. Ισχυρισμός του ΥΠΑΝ ήταν αρχικά πως δεν μπορούσε η επέκταση να επιτευχθεί αποκλειστικά μέσω του δημόσιου σχολείου αλλά μέσω κουπονιών επιχορήγησης διδάκτρων στα ιδιωτικά νηπιαγωγεία, λόγω των κτιριακών ελλείψεων αλλά και οδηγίας της Γενικής Διεύθυνσης Ανάπτυξης πως τα κονδύλια δεν μπορούσαν να αξιοποιηθούν για μισθούς δημοσίων υπαλλήλων. Τελικά η Βουλή ψήφισε τον σχετικό νόμο αλλάζοντας εκ βάθρων την αρχική πρόταση της Κυβέρνησης και πλέον η επέκταση υλοποιείται μέσω των δομών του δημόσιου σχολείου.

Με παρόμοιο τρόπο η Κυβέρνηση προσπαθεί να ασκήσει πίεση στη Βουλή των Αντιπροσώπων να ψηφίσει το νομοθέτημα για την Αξιολόγηση των εκπαιδευτικών και του εκπαιδευτικού έργου. Αξίζει να σημειωθεί πως ενώ η αρχική προθεσμία υλοποίησης στο ΣΑΑ ήταν ο Δεκέμβριος του 2023, η παρούσα Κυβέρνηση άρχισε τον διάλογο τον Σεπτέμβριο του 2024. Ανατρέχοντας δε στις αναφορές προόδου οροσήμων και στόχων, είναι ξεκάθαρο πως διάφορα ορόσημα είτε μεταφέρθηκαν σε προγενέστερες ή μεταγενέστερες πληρωμές, ή ακόμη υπάρχουν και ορόσημα που έχουν αφαιρεθεί εντελώς.

Η αλλαγή του σχεδίου αξιολόγησης δεν μπορεί να επιτευχθεί υπό την απειλή της απώλειας ευρωπαϊκών κονδυλίων. Σε τέτοια περίπτωση, θα καταλήξουμε με μια προβληματική μεταρρύθμιση η οποία όχι μόνο θα έχει ψηφιστεί βιαστικά και εκβιαστικά, αλλά ενδεχομένως να μην τύχει τελικά εφαρμογής λόγω της έντονης αντίδρασης των αξιολογούμενων και των αξιολογητών. Είναι επίσης βάσιμοι οι φόβοι για ένα σχέδιο που επί της ουσίας δεν είναι εφαρμόσιμο, αφού ακόμη χαρακτηρίζεται από ασάφειες, αντιφάσεις και ερωτηματικά. Σε τέτοιο ενδεχόμενο, τι θα απογίνουν τα ευρωπαϊκά κονδύλια;

Το ΣΑΑ δεν αποτελεί ένα άκαμπτο πλαίσιο, αλλά μια ευέλικτη διαδικασία η οποία μπορεί να προσαρμοστεί. Ο τρόπος δημιουργίας ενός πραγματικά λειτουργικού και εκσυγχρονισμένου Σχεδίου Αξιολόγησης υπάρχει, μέσω ειλικρινούς και θεσμικού διαλόγου. Βούληση υπάρχει;

*Μέλος ΕΔΣ ΠΟΕΔ
Οργανωτικός Γραμματέας Α.Κί.ΔΑ.

---

---

This thread has been closed from taking new comments.

---