- Πανεπιστήμιο Κύπρου
- 10 Ιουν 2026 - 14:21
Η Αόρατη Επαγγελματική Μήτρα
ΤΗΣ ΕΛΕΝΗΣ ΛΟΪΖΟΥ*
Η ποιότητα μιας κοινωνίας αντανακλάται στον τρόπο με τον οποίο φροντίζει και εκπαιδεύει τα μικρότερα μέλη της. Καθώς η σχολική χρονιά ολοκληρώνεται, είναι μια κατάλληλη στιγμή να αναστοχαστούμε τη συμβολή των Κέντρων Φροντίδας και Εκπαίδευσης και των Νηπιαγωγείων, θεσμών που διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην ολόπλευρη ανάπτυξη των παιδιών.
Αν θέλαμε να περιγράψουμε με μία εικόνα τον ρόλο αυτών των πλαισίων, θα μπορούσαμε να μιλήσουμε για μια «μήτρα» ανάπτυξης: έναν χώρο που προσφέρει στα παιδιά ασφάλεια, φροντίδα και ευκαιρίες για μάθηση και ανάπτυξη.
Ο όρος «Επαγγελματική Μήτρα» αποτελεί έναν τρόπο περιγραφής αυτών των εκπαιδευτικών πλαισίων. Σε αυτά εργάζονται και αφοσιώνονται επαγγελματίες οι οποίες, μέσα από τις γνώσεις, τις δεξιότητες και τη φροντίδα τους, προσφέρουν στα βρέφη και στα παιδιά ό,τι προσφέρει η μήτρα στο έμβρυο:
- Προστασία από άμεσους και έμμεσους κινδύνους και τραυματισμούς.
- Παροχή των απαραίτητων «θρεπτικών συστατικών και οξυγόνου», μέσα από αναπτυξιακές και μαθησιακές εμπειρίες.
- «Απομάκρυνση άχρηστων ουσιών», μέσω της καλλιέργειας αξιών, στάσεων και συμπεριφορών που βοηθούν το παιδί να αναπτυχθεί ως μέλος μιας κοινότητας.
- «Δημιουργία κατάλληλου περιβάλλοντος ανάπτυξης με σταθερές συνθήκες», μέσα από τη δημιουργία μιας κοινότητας μάθησης και ενός σταθερού περιβάλλοντος που υποστηρίζει την ανάπτυξη του παιδιού.
- «Βοήθεια προς την έξοδο», μέσω εμπειριών που στηρίζουν το παιδί να μεταβεί ομαλά και ολοκληρωμένα στο επόμενο εκπαιδευτικό πλαίσιο.
Η Επαγγελματική Μήτρα λειτουργεί ως ένα ασφαλές «σπίτι», όπου το παιδί τρέφεται, προστατεύεται και αναπτύσσεται μέχρι τη μετάβασή του στο επόμενο στάδιο της εκπαιδευτικής του πορείας.
Πολλοί βρεφοπαιδαγωγοί και νηπιαγωγοί γνωρίζουν και νοιάζονται για τα παιδιά των τάξεων τους σε τέτοιο βαθμό, ώστε να εκφράζουν αυτό που η βιβλιογραφία περιγράφει ως «Επαγγελματική Αγάπη». Δεν βρίσκονται εκεί για να αντικαταστήσουν τους γονείς. Αποτελούν, όμως, ένα ανεκτίμητο κεφάλαιο στήριξης για τα παιδιά και τις οικογένειές τους, μέσα από τον επαγγελματισμό, τη συνέπεια και την αφοσίωσή τους.
Χαιρετίζω το έργο κάθε βρεφοπαιδαγωγού και νηπιαγωγού που γνωρίζει ότι ο Γιώργος/η Μαρία προτιμά ντομάτα στο σάντουιτς του, ότι με μια αγκαλιά θα ηρεμήσει για να καθίσει στην καρέκλα της, ότι ακόμη δυσκολεύεται να χρησιμοποιήσει το ψαλίδι, αλλά μπορεί να χτίσει έναν πύργο με τουβλάκια, ότι μπορεί να προσποιηθεί ότι είναι πειρατής, να αντιγράψει το όνομά της, να νιώσει περήφανος όταν ανεβαίνει την τσουλήθρα, ότι χρειάζεται λίγο νερό πριν από το φαγητό ή ότι έχει μεγαλώσει αρκετά ώστε να χρειάζεται καινούρια ρούχα και παπούτσια…
Αυτές οι μικρές λεπτομέρειες δεν είναι μικρές! Είναι η απόδειξη της καθημερινής παρατήρησης, της φροντίδας και της ποιοτικής σχέσης που χτίζεται ανάμεσα στην κάθε επαγγελματία βρεφοπαιδαγωγό/νηπιαγωγό και το παιδί.
Οφείλουμε όλοι, ως κοινωνία, από τους γονείς και τα διοικητικά στελέχη των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων μέχρι τα υπουργεία, τους βουλευτές και κάθε ενεργό πολίτη, να αναγνωρίζουμε το καθημερινό και ουσιαστικό έργο εκείνων που φροντίζουν και εκπαιδεύουν τους μελλοντικούς πολίτες.
Στην Κατερίνα, την Άντρη, τη Μαρία, την Εύη, τον Αιμίλιο, τη Στέλλα, την Νίκη, τον Κωνσταντίνο, τη Σκεύη, την Άννα, τη Λουκία, την Έλενα και σε όλες και όλους όσοι προσφέρουν καθημερινά την «Επαγγελματική τους Μήτρα» για μια καλύτερη κοινωνία. Σας ευχαριστούμε.
Βιβλιογραφία
Loizou, E. (2026). The Professional Womb as a Conceptual Model for Mentoring Pre-Service Teachers in Infancy Pedagogy. Early Childhood Education Journal. Advance online publication. https://doi.org/10.1007/s10643-026-02164-1
Page, J. (2018). Characterising the principles of Professional Love in early childhood care and education. International Journal of Early Years Education, 26(2), 125–141
*Καθηγήτρια, Τμήμα Επιστημών της Αγωγής, Πανεπιστήμιο Κύπρου
