Η τοποθέτηση της Προοδευτικής Δασκάλων στο ΠΣΓΑ της ΠΟΕΔ για την Αξιολόγηση

«Καθ’ όλη τη διάρκεια των συζητήσεων, το ΥΠΑΝ επέδειξε αδιαλλαξία και περιφρόνηση προς τις θέσεις των εκπαιδευτικών οργανώσεων».

H Προοδευτική Κίνηση Δασκάλων και Νηπιαγωγών δημοσιοποιεί την τοποθέτησή της στο Παγκύπριο Συμβούλιο Γενικών Αντιπροσώπων ΠΟΕΔ για την τελική πρόταση του ΥΠΑΝ για την Αξιολόγηση Εκπαιδευτικού και Εκπαιδευτικού Έργου.

«Συναδέλφισσες και συνάδελφοι,

Βρισκόμαστε σήμερα μπροστά σε μία, ίσως, από τις πιο κομβικές στιγμές για το δημόσιο σχολείο και για το συνδικαλιστικό μας κίνημα. Το Υπουργείο Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας, αγνοώντας όλο αυτό το διάστημα επιδεικτικά και προσβλητικά τις θέσεις, τις εισηγήσεις και τη φωνή των ίδιων των εκπαιδευτικών, τη φωνή της ΠΟΕΔ, κατέθεσε στη Βουλή το νομοσχέδιο για την αξιολόγηση των εκπαιδευτικών και του εκπαιδευτικού έργου.

Η Προοδευτική Κίνηση Δασκάλων και Νηπιαγωγών προειδοποίησε από την πρώτη στιγμή. Σε προηγούμενο Παγκύπριο Συμβούλιο Γενικών Αντιπροσώπων στις 20 Μαΐου απορρίψαμε την πρόταση και καταθέσαμε την έντονη δυσφορία μας για το γεγονός ότι η πρόταση κατατέθηκε στη Βουλή χωρίς να έχει προηγηθεί ουσιαστικός διάλογος, ακόμα και πάνω στις βασικές θέσεις και αρχές που έθεσε η ΠΟΕΔ. Η Βουλή το επέστρεψε πίσω με σκοπό να γίνει ουσιαστικό διάλογος. Όμως, όλο αυτό το διάστημα έγινε ουσιαστικός διάλογος;

Δυστυχώς, αναγκαζόμαστε για άλλη μια φορά να εκφράσουμε, με τον πλέον κατηγορηματικό τρόπο, την έντονη αντίθεσή μας προς το νομοσχέδιο και να απορρίψουμε την τελική πρόταση του ΥΠΑΝ, όπως έχει κατατεθεί στη Βουλή στις 2 Οκτωβρίου 2025, η οποία μας βρίσκει κάθετα αντίθετους, τόσο στη φιλοσοφία όσο και σε συγκεκριμένες πρόνοιές της.

Συναδέλφισσες και συνάδελφοι,

Η συγκεκριμένη πρόταση δεν αποτελεί προϊόν συμφωνίας με τις Εκπαιδευτικές Οργανώσεις, δεν στηρίζεται σε ουσιαστικό διάλογο και δεν συνάδει με τη φιλοσοφία και τις αρχές που η ΠΟΕΔ έχει διαχρονικά διατυπώσει για την αξιολόγηση. Αντίθετα, πρόκειται για ένα αντιπαιδαγωγικό, ελεγκτικό και τιμωρητικό σύστημα, το οποίο πλήττει την παιδαγωγική ελευθερία, το συνεργατικό πνεύμα και την αξιοπρέπεια του εκπαιδευτικού. Πρόκειται για ένα νομοσχέδιο απαράδεκτο, αντιπαιδαγωγικό και αντιεκπαιδευτικό.

Καθ’ όλη τη διάρκεια των συζητήσεων, το ΥΠΑΝ επέδειξε αδιαλλαξία και περιφρόνηση προς τις θέσεις των εκπαιδευτικών οργανώσεων, καταθέτοντας νομοσχέδιο μονομερώς, χωρίς να έχει προηγηθεί συμφωνία ή έστω προσέγγιση στα βασικά ζητήματα. Η στάση αυτή συνιστά θεσμική εκτροπή και προσβολή προς τους θεσμοθετημένους φορείς των εκπαιδευτικών.

Το ΥΠΑΝ επέλεξε μια προσχηματική διαδικασία, για να προβάλει προς την κοινωνία μια εικόνα διαλόγου. Εδώ και μήνες, οι Εκπαιδευτικές Οργανώσεις συμμετείχαν σε συναντήσεις με καλή πίστη, με διάθεση να συμβάλουν εποικοδομητικά. Παρόλο που ως Προοδευτική Κίνηση διαφωνήσαμε εξαρχής με την πρόταση, μαζί με τις άλλες Κινήσεις καταθέσαμε συγκεκριμένες προτάσεις, εμπεριστατωμένες εισηγήσεις οι οποίες ήταν παιδαγωγικά τεκμηριωμένες. Και ποιο ήταν το αποτέλεσμα; Απόλυτη απαξίωση!

Το ΥΠΑΝ επέλεξε να αγνοήσει τις περισσότερες θέσεις μας και να φέρει μονομερώς νομοσχέδιο στη Βουλή, χωρίς καμία συμφωνία με τους άμεσα εμπλεκόμενους.
Αυτό δεν ονομάζεται διάλογος. Ονομάζεται θεσμική εκτροπή.

Η Προοδευτική Κίνηση Δασκάλων και Νηπιαγωγών τονίζει ξανά ότι απορρίπτει την πρόταση του Υπουργείου Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας για το νέο σχέδιο αξιολόγησης, καθώς θεωρεί ότι το περιεχόμενό της και η φιλοσοφία της κινούνται σε εντελώς λανθασμένη κατεύθυνση, πλήττοντας την παιδαγωγική ελευθερία, τη συνεργασία και τον δημόσιο χαρακτήρα της εκπαίδευσης. Δεν μπαίνουμε σε μια διαδικασία πάρε-δώσε. Για εμάς είναι ξεκάθαρη η αντίθεσή μας για λόγους φιλοσοφίας.

Συγκεκριμένα, ως Προοδευτική επισημαίνουμε επιγραμματικά και συνοπτικά τα εξής:

1. Η φιλοσοφία της πρότασης βασίζεται στην αυξημένη λογοδοσία, στον συνεχή έλεγχο και στην ενισχυμένη εποπτεία, πλήττοντας την παιδαγωγική αυτονομία του εκπαιδευτικού και απειλώντας τον χαρακτήρα του δημόσιου σχολείου. Με την πρόταση του ΥΠΑΝ, ένας/μια εκπαιδευτικός μετά την μονιμοποίηση θα αξιολογείται σχεδόν κάθε χρονικά είτε για σκοπούς αριθμητικής είτε για σκοπούς διαμορφωτικής αξιολόγηση. Η έμφαση της αξιολόγησης θα πρέπει να είναι στη διαμορφωτική αξιολόγηση.
2. Η συμμετοχή του διευθυντή στην αριθμητική αξιολόγηση του εκπαιδευτικού υπονομεύει το κλίμα συνεργασίας και δημιουργεί σχέσεις ιεραρχικού ελέγχου μέσα στη σχολική μονάδα, καταστρέφοντας ταυτόχρονα τον ηγετικό και καθοριστικό ρόλο του διευθυντή στη διαμορφωτική αξιολόγηση.
3. Η δραματική ενίσχυση της γραφειοκρατίας με τις συνεχείς εκθέσεις και αναφορές έρχεται εις βάρος του ουσιαστικού παιδαγωγικού έργου, επιβαρύνοντας τον εκπαιδευτικό με πρόσθετες διοικητικές υποχρεώσεις.
4. Η άρνηση παροχής δικαιώματος επιλογής στους εκπαιδευτικούς να τύχουν αριθμητικής αξιολόγησης, αν και εφόσον το επιθυμούν, παραβλέπει τη σημασία της διαμορφωτικής και υποστηρικτικής αξιολόγησης που θα έπρεπε να είναι ο κύριος άξονας κάθε εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης.
5. Οι εμμονές για εθνικά επίπεδα παιδείας και κεντρικά συστήματα ελέγχου (εξωτερική αξιολόγηση σχολικής μονάδας) θα οδηγήσουν αναπόφευκτα σε συγκρίσεις και κατηγοριοποιήσεις σχολικών μονάδων, αλλοιώνοντας τον ενιαίο χαρακτήρα του δημόσιου σχολείου.
6. Η παράκαμψη των νόμιμων διαδικασιών διαλόγου και η μη τήρηση των προβλεπόμενων συμφωνιών στο πλαίσιο της Μικτής Επιτροπής Προσωπικού Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας συνιστούν θεσμική εκτροπή για ένα τόσο σοβαρό ζήτημα.
7. Η απουσία ουσιαστικών κινήτρων και η πρόβλεψη ελάχιστων νέων οργανικών θέσεων δεν ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες των σχολικών μονάδων, περιορίζοντας τη δυνατότητα ανάπτυξης και στήριξης του εκπαιδευτικού έργου.

1. Η διεθνής εμπειρία έχει δείξει ότι μοντέλα αξιολόγησης με έντονο τιμωρητικό χαρακτήρα δεν βελτιώνουν την ποιότητα του εκπαιδευτικού έργου, αλλά οδηγούν σε άνοδο του άγχους, επιφανειακές πρακτικές διδασκαλίας και αποξένωση των εκπαιδευτικών από το έργο τους.
2. Η πρόταση αγνοεί πλήρως τις πραγματικές προκλήσεις της δημόσιας εκπαίδευσης, όπως η έλλειψη προσωπικού, οι ελλείψεις σε υλικοτεχνική υποδομή, η ανάγκη για συνεχή επιμόρφωση και στήριξη των εκπαιδευτικών. Αντί να επενδύει σε πόρους και στήριξη, μεταφέρει την ευθύνη αποτυχίας στις πλάτες των εκπαιδευτικών.

Συνολικά, το προτεινόμενο σύστημα αντί να στηρίζει, να ενθαρρύνει και να βελτιώνει, προωθεί μια λογική ελέγχου και επιτήρησης που αποξενώνει τους παιδαγωγούς από τον ρόλο τους, δημιουργεί κλίμα καχυποψίας και αντιπαλότητας μέσα στα σχολεία και απομακρύνει το δημόσιο σχολείο από τον ανθρωπιστικό και παιδαγωγικό του προσανατολισμό. Αυτό το σχέδιο δεν υπηρετεί το δημόσιο σχολείο και ούτε έχει σχέση με τη βελτίωση των εκπαιδευτικών και των μαθησιακών αποτελεσμάτων. Υπηρετεί τη λογική του ελέγχου, της πειθαρχίας και της υποταγής.

Το δημόσιο σχολείο είναι πλέον στο στόχαστρο. Η πρόταση απειλεί τον χαρακτήρα του δημόσιου σχολείου, αποξενώνει τους παιδαγωγούς, διαβρώνει την εμπιστοσύνη και μετατρέπει την εκπαιδευτική διαδικασία σε αγώνα επιβίωσης.
Μήπως θέλουν ένα σχολείο «αποδοτικό» με όρους αγοράς, όχι ένα σχολείο ανθρώπινο και δημοκρατικό για όλους; Η Προοδευτική Κίνηση Δασκάλων και Νηπιαγωγών δεν θα το επιτρέψει. Θα υπερασπιστεί το σχολείο της ισότητας, της συνεργασίας και της παιδαγωγικής ελευθερίας.

Συναδέλφισσες και συνάδελφοι,

Οι κρίσιμες αυτές στιγμές δεν επιτρέπουν δισταγμούς, παλλινδρομήσεις και αποστασιοποιήσεις. Οι στιγμές αυτές απαιτούν ενότητα, αποφασιστικότητα και αγώνα. Καλούμε το Παγκύπριο Συμβούλιο Γενικών Αντιπροσώπων, όπως ψηφίσει ομόφωνα το σημερινό ψήφισμα και να απορρίψει κατηγορηματικά το νομοσχέδιο του ΥΠΑΝ, να απαιτήσει την άμεση απόσυρσή του και την έναρξη ουσιαστικού και ισότιμου διαλόγου, να επαναβεβαιώσει το όραμά μας για μια αξιολόγηση παιδαγωγική, υποστηρικτική και συλλογική και να καλέσει όλα τα κοινοβουλευτικά κόμματα να μην επιτρέψουν τη συζήτηση του νομοσχεδίου στη Βουλή χωρίς συμφωνία με την ΠΟΕΔ.

Τέλος, η Προοδευτική Κίνηση θα εισηγηθεί στο αμέσως επόμενο διάστημε σε συνεδρία του ΕΔΣ της ΠΟΕΔ κλιμακωτή αντίδραση, εάν το ΥΠΑΝ επιμείνει:

• Πρώτο στάδιο: π.χ. παγκύπριες ενημερωτικές συνελεύσεις και δυναμικές ανακοινώσεις προς την κοινωνία.
• Δεύτερο στάδιο: π.χ. δημόσιες παρεμβάσεις και κινητοποιήσεις έξω από τη Βουλή και το ΥΠΑΝ. Φρένο σε πολιτικές του ΥΠΑΝ οι οποίες δεν έχουν αντίκτυπο στους/στις μαθητές/ριες, όπως είναι η μη συμπλήρωση της Σχολικής Έκθεσης Προόδου (ΣΕΠ).
• Τρίτο στάδιο: π.χ. απεργιακά μέτρα, εάν ξεκινήσει η συζήτηση του νομοσχεδίου χωρίς συμφωνία.
• Τελικό στάδιο: π.χ. οργάνωση παγκύπριου δημοψηφίσματος μεταξύ των μελών της ΠΟΕΔ για έγκριση ή απόρριψη του σχεδίου, για να έχει τη δημοκρατική νομιμοποίηση των ίδιων των εκπαιδευτικών.

Συναδέλφισσες και συνάδελφοι,

Η απάντησή μας πρέπει να είναι μαζική, αποφασιστική και ενωμένη. Το διακύβευμα είναι μεγάλο. Δεν είναι μια ακόμη διαφωνία. Είναι ζήτημα αξιοπρέπειας, δημοκρατίας και παιδαγωγικού ήθους. Είμαστε εδώ σήμερα για να στείλουμε καθαρό μήνυμα:

Όχι στην αξιολόγηση της υποταγής. Ναι στην αξιολόγηση της στήριξης και της ανάπτυξης.
Όχι στην απαξίωση του εκπαιδευτικού. Ναι στην ενδυνάμωση του παιδαγωγού.
Όχι στην αποδόμηση του δημόσιου σχολείου. Ναι στην υπεράσπισή του.

Η Προοδευτική Κίνηση Δασκάλων και Νηπιαγωγών στέκεται μπροστάρης σ’ αυτόν τον αγώνα. Με ενότητα, αποφασιστικότητα και αξιοπρέπεια, θα υπερασπιστούμε το δημόσιο σχολείο και τους λειτουργούς του».

---

---

This thread has been closed from taking new comments.

---