- ΟΕΛΜΕΚ
- 15 Ιουν 2026 - 10:08
Σχόλια και εισηγήσεις για το Δοκίμιο Χημείας στις Παγκύπριες Εξετάσεις
ΤΟΥ ΑΝΔΡΕΑ ΝΙΚΟΛΑΟΥ*
Στο πλαίσιο διεξαγωγής των Παγκύπριων Εξετάσεων και σε ό,τι αφορά στο εξεταστικό δοκίμιο για το μάθημα της Χημείας, οι υποψήφιοι/ες κλήθηκαν να απαντήσουν σε μία σειρά ερωτήσεων, οι οποίες κάλυπταν γνώσεις και δεξιότητες του Αναλυτικού Προγράμματος του εν λόγω μαθήματος. Με μοναδικό στόχο τη συμβολή στον επιστημονικό διάλογο και τη συνεχή βελτίωση της ποιότητας των εξεταστικών δοκιμίων, παρατίθενται πιο κάτω ορισμένα σχόλια και εισηγήσεις επί συγκεκριμένων ερωτήσεων του εξεταστικού δοκιμίου, ως απόσταγμα μελέτης, καθώς και της διδακτικής εμπειρίας.
- Ερώτηση 9 (Μέρος Α’)
«Η ερώτηση αφορά στις οργανικές ενώσεις Χ, Ψ, Ζ και Ω με μοριακό τύπο C9H10……»
Σχόλιο
Στην εν λόγω ερώτηση κλειστού τύπου που αφορούσε στον προσδιορισμό συντακτικού τύπου από δοσμένο μοριακό τύπο, δεν αποφεύχθηκε η ύπαρξη περισσοτέρων της μίας αποδεκτών απαντήσεων. Σε δοκίμια κατάταξης, οι εκφωνήσεις θα πρέπει να διατυπώνονται με τρόπο που να αποκλείει κάθε εναλλακτική ερμηνεία και να οδηγεί σε μία μόνο ορθή απάντηση. Η ύπαρξη πολλαπλών αποδεκτών επιλογών δυσχεραίνει την αξιολόγηση της συγκεκριμένης γνώσης ή δεξιότητας που εξετάζεται, καθώς η επιλογή της απάντησης μπορεί να επηρεαστεί από τις διαφορετικές ερμηνείες της εκφώνησης.
- Ερώτηση:12 (Μέρος Β’)
«Η ένωση Χ είναι αρωματικό μονοκαρβοξυλικό οξύ της ομόλογης σειράς του βενζοϊκού οξέος……»
Σχόλια
- Το οξύ που ογκομετρείται ανήκει στην ομόλογη σειρά του βενζοϊκού οξέος. Επομένως, αναμένεται η καρβοξυλομάδα στην ένωση Χ να είναι συνδεδεμένη απευθείας στον αρωματικό δακτύλιο. Ως εκ τούτου, δομές στις οποίες παρεμβάλλεται αλκυλική αλυσίδα μεταξύ δακτυλίου και καρβοξυλομάδας δεν θα έπρεπε να θεωρούνται συμβατές με την εκφώνηση.
- Αφού μελετάται διαφορετικό οξύ της ίδιας ομόλογης σειράς του βενζοϊκού οξέος, η συγκεκριμένη δομή του δεν θα μπορούσε να αποτελεί ορθή απάντηση. Ως αποτέλεσμα, οι υποψήφιοι/ες ουσιαστικά οδηγήθηκαν να επιλέξουν μεταξύ δύο μόνο εναπομεινουσών επιλογών, γεγονός που μείωσε σημαντικά τη διακριτική ικανότητα της εν λόγω ερώτησης.
- Το υπό μελέτη οξύ παρουσιάζει περιορισμένη διαλυτότητα στο νερό. Συγκεκριμένα, το 3-φαινυλοπροπανικό οξύ, το οποίο έχει μοριακή μάζα 150, έχει διαλυτότητα της τάξης των 0,5–0,6 g ανά 100 g νερού σε θερμοκρασία δωματίου. Για τον λόγο αυτό, θα ήταν επιστημονικά ορθότερο να αναφέρεται στην εκφώνηση ότι το οξύ διαλύεται σε κατάλληλο μίγμα αιθανόλης/νερού, όπως συνηθίζεται στις ογκομετρήσεις οργανικών οξέων με περιορισμένη υδατοδιαλυτότητα.
Γενικές επισημάνσεις
Τα ανωτέρω σχόλια καταγράφονται με πλήρη σεβασμό προς το έργο των θεματοθετών και με μοναδικό στόχο τη βελτίωση της σαφήνειας, της επιστημονικής ακρίβειας και της διακριτικής ικανότητας των εξεταστικών δοκιμίων. Οι σαφείς εκφωνήσεις, τα επιστημονικά τεκμηριωμένα δεδομένα και οι μοναδικές ορθές απαντήσεις στις ερωτήσεις κλειστού τύπου δύναται να συμβάλουν ουσιαστικά στην αποτελεσματικότερη αξιολόγηση των υποψηφίων και στη διασφάλιση ίσων ευκαιριών για όλους/ες τους/τις εξεταζόμενους/ες.
*Χημικός
