Ερευνητικό Κέντρο InSSTER Πανεπιστημίου Λευκωσίας: Ευρωπαϊκό πρόγραμμα NBS4S

Πανεπιστήμιο Λευκωσίας
17 Δεκ 2025 - 13:02

Ερευνητικό Κέντρο InSSTER Πανεπιστημίου Λευκωσίας: Ευρωπαϊκό πρόγραμμα NBS4S

Εκπαίδευση, δράση και λύσεις βασισμένες στο περιβάλλον στα σχολεία

Η κλιματική αλλαγή δεν αποτελεί πλέον ένα επιστημονικό ζήτημα, αλλά μια καθημερινή πρόκληση που επηρεάζει άμεσα τις κοινωνίες μας. Τα σχολεία και οι εκπαιδευτικοί βρίσκονται σε κομβικό σημείο, καθώς μπορούν να καλλιεργήσουν τη γνώση, τη στάση και τη δράση των μαθητών απέναντι στο περιβάλλον. Σε αυτό ακριβώς το σημείο έρχεται να συμβάλει το ευρωπαϊκό πρόγραμμα NBS4S (Nature-Based Solutions for Schools), το οποίο εστιάζει στις λύσεις βασισμένες στη φύση και στη σύνδεσή τους με τον σχολικό ακτιβισμό για το κλίμα.

Ο σχολικός ακτιβισμός γύρω από την κλιματική αλλαγή αποτελεί τα τελευταία χρόνια έναν δυναμικό χώρο έκφρασης των ανησυχιών των μαθητών. Μέσα από δράσεις οι μαθητές αναπτύσσουν περιβαλλοντική συνείδηση και διεκδικούν αλλαγές σε τοπικό και ευρύτερο επίπεδο. Παράλληλα, οι λύσεις βασισμένες στο περιβάλλον (Nature-Based Solutions – NBS) προσφέρουν πρακτικούς και αποτελεσματικούς τρόπους αντιμετώπισης περιβαλλοντικών και κοινωνικών προκλήσεων, αξιοποιώντας τη φύση με βιώσιμο τρόπο. Οι λύσεις αυτές περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τη φύτευση δέντρων με σκοπό τη μείωση της θερμοκρασίας σε σχολικούς χώρους, την αποκατάσταση υγροτόπων, τη δημιουργία σχολικών κήπων ή πράσινων στεγών για μείωση θερμοκρασίας και βελτίωση της ποιότητας του αέρα. Όταν οι μαθητές εμπλέκονται ενεργά σε τέτοιες δράσεις, η μάθηση μετατρέπεται σε βιωματική εμπειρία με αποτελέσματα που μπορούν να έχουν αντίκτυπο στη σχολική κοινότητας.

Το πρόγραμμα NBS4S αξιοποιεί ακριβώς αυτή τη συνέργεια ανάμεσα στον σχολικό ακτιβισμό και στις λύσεις βασισμένες στη φύση. Στόχος του είναι να ενδυναμώσει εκπαιδευτικούς και μαθητές, ώστε να συνδυάσουν την επιστημονική γνώση με τη δράση και να γίνουν πραγματικοί φορείς αλλαγής. Μέσα από την εφαρμογή λύσεων βασισμένων στο περιβάλλον, οι μαθητές μαθαίνουν, συνεργάζονται, αναλαμβάνουν ευθύνη και αναπτύσσουν μια βαθύτερη σχέση με το φυσικό περιβάλλον. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στη συνεργασία σχολείων με την τοπική κοινότητα, πανεπιστήμια και περιβαλλοντικούς οργανισμούς. Αυτές οι συνεργασίες ενισχύουν τις σχολικές πρωτοβουλίες, προσφέρουν επιστημονική υποστήριξη και πολλαπλασιάζουν τον αντίκτυπο των δράσεων. Στο πλαίσιο αυτό, το πρόγραμμα, που συντονίζεται τοπικά από το Ερευνητικό Κέντρο InSSTER του Πανεπιστημίου Λευκωσίας, έχει δημιουργήσει παραδείγματα μαθημάτων που εφαρμόζονται τώρα σε σχολεία στη Κύπρο, Ελλάδα, Πορτογαλία και Γερμανία καθώς και ένα ανοικτό διαδικτυακό μάθημα (MOOC) και δράσεις επιμόρφωσης για εκπαιδευτικούς. Το υλικό αυτό υποστηρίζει τη χρήση των λύσεων βασισμένων στο περιβάλλον και μια «ακτιβιστική προσέγγιση στη διδασκαλία των φυσικών επιστημών», όπου οι μαθητές κάνουν δράσεις στις τοπικές τους κοινότητες.. Οι εκπαιδευτικοί μπορούν να βρουν το online μάθημα ΕΔΩ (θα γίνει εγγραφή), καθώς και επιπλέον εκπαιδευτικό υλικό στη σελίδα του προγράμματος https://www.nbs4school.eu