Ευθύνες της Βουλής για τον αξιολογικό κατάλογο

Εκτροπή και ευθύνες για τους δυο καταλόγους

ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΑΚΗ ΠΟΥΜΠΟΥΡΗ*

Η είδηση πέρασε στα ψιλά, παρόλο που είναι σοβαρότερη από το νομοσχέδιο, στο οποίο η Βουλή έπεσε με τα μούτρα. Αναφέρομαι στην απόλυτα δικαιολογημένη κραυγή αγωνίας του Υπουργείου Παιδείας προς τη Βουλή για τον αξιολογικό κατάλογο. Αυτός έπρεπε τώρα να τροφοδοτεί την εκπαίδευση με προοδευτικά αυξανόμενη αναλογία εκπαιδευτικών και μέχρι το 2027 να εκτοπίσει πλήρως τον κατάλογο αρχαιότητας. Αντ’ αυτού, ο μεν αξιολογικός κατάλογος τάχατες δεν βγάζει αρκετούς υποψηφίους, ο δε κατάλογος αρχαιότητας εμφανίζεται ανεξάντλητος και οι υποψήφιοι του μάς κουνούν το δάκτυλο ότι δικαιώνονται.

Βαρύτατη ευθύνη γι’ αυτό έχει το ίδιο το Υπουργείο με τη διαχείριση των εξετάσεων για εκπαιδευτικούς, το οποίο υπέσκαψε από το 2017 μέχρι σήμερα το προοδευτικά αυξανόμενο μερίδιο του αξιολογικού καταλόγου και κράτησε στη ζωή τον κατάλογο αρχαιότητας που με βάση τον νόμο έπρεπε δίνει προοδευτικά λιγότερους διορισμούς και να καταργηθεί το 2027. Της παρούσας ηγεσίας του Υπουργείου η ευθύνη είναι ότι αντί να ασχοληθεί με την εφαρμογή ενός νόμου αξιοκρατικής πρόσληψης, τον υπέσκαψε κι αυτή με αυξημένους μη αξιολογικούς διορισμούς και απασχολεί τη Βουλή με μια φούσκα αξιολόγησης. Αξιολόγησης ποιων; Αυτών που προσλαμβάνει απλόχερα χωρίς εξετάσεις.

Η ιδέα αυτού του νόμου αξιολογικής πρόσληψης, εκκολάφθηκε στο Υπουργείο Παιδείας πολύ πριν το 2017. Θυμούμαι ήδη από τη δεκαετία του ’90, εποπτικό στέλεχος του Υπουργείου να λέει σε άτυπη συνομιλία για προοδευτική αντί ακαριαία κατάργηση του καταλόγου αρχαιότητας, όταν η αναξιοκρατία του καταλόγου έβγαζε μάτια στους ειδικούς, αλλά μέρος της κοινωνίας δυσπιστούσε στην αλλαγή. Από τότε χρειάστηκαν πολλά χρόνια για να περάσει ο νόμος και ελάχιστα για να τον υποσκάψουμε. Γιατί; Κάτι πρέπει να ξέρει το Υπουργείο. Πολύ περισσότερα γνωρίζει η Βουλή, τα μέλη της οποίας αφουγκράζονται εμπιστευτικά την υπαρξιακή απόγνωση όσων θα μένουν έξω από διορισμούς.

Συχνότερη διεξαγωγή εξετάσεων

Είναι προς τιμήν του υπουργείου, εφόσον υπενθυμίζει στη βουλή την αναγκαιότητα του αξιοκρατικού καταλόγου. Εκείνο που κατά τη γνώμη μου χρειάζεται, είναι η νομοθέτηση ετήσιων εξετάσεων για πρόσληψη εκπαιδευτικών. Επίσης η διενέργεια έκτακτων εξετάσεων για μικρές ειδικότητες, όπως και για οποιαδήποτε ειδικότητα οποτεδήποτε έχει εξαντληθεί ο αντίστοιχος αξιολογικός κατάλογος. Πρέπει και η Βουλή σύσσωμη να συνταχθεί με τον αξιολογικό κατάλογο. Διότι αυτός υποσκάφθηκε και από τους υποψήφιους εκπαιδευτικούς. Κανένας δεν λέει όχι σε διορισμό χωρίς εξετάσεις. Όσοι νιώθουν εξασφαλισμένο τον διορισμό από τον παράνομα διατηρούμενο κατάλογο αρχαιότητας, δεν θα παρακαθήσουν σε εξετάσεις για εγγραφή στον αξιολογικό κατάλογο. Το ίδιο και όσοι φοβούνται αποτυχία στις εξετάσεις. Γι’ αυτούς είναι επιβεβλημένη η καταφυγή σε αποχή από εξετάσεις και σε συνδικαλισμό υπέρ του καταλόγου αρχαιότητας. Γιαυτό και το υπουργείο πρέπει να ενισχυθεί με τη δυνατότητα συχνότερης διεξαγωγής εξετάσεων. Και να διεξαγάγει εξετάσεις με έμφαση στον καταρτισμό σειράς προτεραιότητας για τον συγκεκριμένο σκοπό. Η διαφορά αυτού του είδους εξέτασης από τις άλλες εξετάσεις εξηγήθηκε δημόσια κατά κόρον, υπομονετικά και με σαφήνεια από τον Υπουργό Παιδείας Ουράνιο Ιωαννίδη. Η τεχνογνωσία τότε κατεχόταν στο υπουργείο. Αν ξεχάστηκε, ας την φρεσκάρουν.

Καλύτερη θωράκιση των εξετάσεων

Πέραν των πιο πάνω υπάρχουν τρόποι περαιτέρω ενίσχυσης της ακρίβειας και της αξιοπιστίας των εξετάσεων, για αποφυγή των ελάχιστων έστω προϋποθέσεων δολίευσης μέσω της συγκρότησης και τοπολογίας του γραπτού δοκιμίου και/ή του απαντητικού φύλλου.

Επίσης έχω προσωπική πείρα πανεπιστημιακής εξέτασης με πέντε απαντήσεις επιλογής, από τις οποίες ο υποψήφιος έχει να επιλέξει 1-3 ορθές απαντήσεις χωρίς να ξέρει πόσες είναι ορθές για κάθε ερώτηση. Εδώ επιβραβεύεται κάθε σωστή και τιμωρείται με αφαίρεση βαθμολογίας κάθε λανθασμένη επιλογή από τον υποψήφιο. Με αυτά τα δεδομένα εξουδετερώνεται η παρεμβολή της θεωρίας των πιθανοτήτων ως παράγοντας που καθιστά το δοκίμιο μερικώς αναξιόπιστο, διότι υποχρεώνεται ο υποψήφιος να εξετάσει διεξοδικά και να αναλάβει ευθύνη για κάθε μια από τις πέντε προτεινόμενες επιλογές, για να μην πληρώσει για κάθε λανθασμένη επιλογή ή παράλειψη.

Οι εξετάσεις για τον αξιολογικό κατάλογο πρέπει να επικεντρωθούν στα θέματα ειδικότητας των υποψηφίων, για να θέσουν τους υποψήφιους ενώπιον των ευθυνών τους έναντι του αντικειμένου σπουδών τους. Το παιδαγωγικό μέρος, παρά την αδιαμφισβήτητη σημασία του, εκτρέπει προς μια περιορισμένης έκτασης προβλεπτή ύλη με παροδικής ισχύος, σε κάποιο βαθμό υποκειμενικές, θεωρίες. Επειδή τα Παιδαγωγικά για τις περισσότερες ειδικότητες δεν είναι αντικείμενο σπουδών, η εξέταση παραπέμπει σε ιδιαίτερα μαθήματα και σε άτυπους εκπαιδευτές με αναφυόμενη προσμονή για κάποια συνάφεια με τους εξεταστές και θεματοθέτες. Εξάλλου, το παιδαγωγικό μέρος εξετάζει κυρίως γνώσεις. Ζητούμενο όμως είναι η ευχέρεια χειρισμού καταστάσεων μάθησης και συμπεριφοράς. Αυτή η ευχέρεια πηγάζει κυρίως από σταθερά χαρακτηριστικά της προσωπικότητας, κάποια έμφυτα, άλλα επίκτητα. Διαγιγνώσκονται αυτά;

Πρώτη αναφορά για ειδικό τεστ

Τις τελευταίες δεκαετίες, πανεπιστήμια του εξωτερικού, προτάσσουν προεισαγωγικό τεστ διάγνωσης σταθερών χαρακτηριστικών της προσωπικότητας υποψηφίων για συγκεκριμένους κλάδους σπουδών, σε μια προσπάθεια να διαγνώσουν την καταλληλότητα τους και να αποφευχθούν τα έξοδα επένδυσης στην εκπαίδευση φοιτητών που διακόπτουν πριν το πτυχίο.

Αυτό φυσικά δεν μεταφέρεται αυτόματα στην περίπτωση μας. Υπάρχει μια αποτρεπτική μεγάλη εξόφθαλμη διαφορά, αλλά και δυο σοβαρές καταστάσεις που πιέζουν για κάποια μέθοδο ανίχνευσης στοιχείων προσωπικότητας. Αυτές είναι η ανομοιογένεια προέλευσης των πανεπιστημιακών προσόντων των υποψηφίων εκπαιδευτικών και η έξαρση των εξωγενούς προέλευσης συμπεριφορικών προβλημάτων των μαθητών. Μαζί και ένα πρόβλημα που αναφύεται: η τεχνογνωσία είναι άγνωστη στο υπουργείο παιδείας. Δεν μπορεί να γίνει κάτι αύριο, αλλά αυτό είναι καθόλα εφικτό στο πλαίσιο μιας υπουργικής θητείας.

Το πιο λογικό βήμα είναι η πανεπιστημιακή ανάθεση, ενδεχομένως και σχετική διεύρυνση της Υπηρεσίας Εξετάσεων. Θα υπάρξουν σίγουρα επιφυλάξεις και αφορισμοί από κληρονομικά προνομιούχους και ιστορικά αδικούμενους, που θα διαισθανθούν οι μεν κλονισμό προνομίων, οι δε μια επιπλέον μεθόδευση αδικίας, επειδή ως σύνολο είμαστε ακόμα βαθιά τριτοκοσμικοί ως προς την αξιοκρατία.

Στο πολύ πιθανό ενδεχόμενο απόρριψης κεντρικής αξιολόγησης σταθερών χαρακτηριστικών προσωπικότητας, θεωρώ ως καθήκον του υπουργείου να διατηρήσει στο προσκήνιο τη δυνατότητα αυτής της αξιολόγησης ως εργαλείο διερεύνησης ιδίας συμπεριφοράς για αυτοβελτίωση συμπεριφοράς του εκπαιδευτικού ή και ως εθελοντική, καθαρά προσωπική καταφυγή του εκπαιδευτικού σε εχέμυθο ειδικό. Είναι έντιμο εκ μέρους της προσλαμβάνουσας αρχής, τουλάχιστον να προειδοποιήσει τους υποψήφιους εκπαιδευτικούς τί τους περιμένει και πώς μπορούν να αυτοβελτιωθούν και να μάθουν κατά πόσο θα αντιδράσουν κατάλληλα σε καταστάσεις, χωρίς να εκτεθούν αρνητικά ή και να ταπεινωθούν.

Το επειγόντως πρακτέο από τη Βουλή

Ο δρόμος προς την εξεύρεση κατάλληλου διδακτικού προσωπικού είναι μονόδρομος. Για την ώρα επείγει η ψήφιση συχνότερων εξετάσεων για τον αξιολογικό κατάλογο. Θα ήταν εγκληματική η αμέλεια της καλής μας βουλής, αν δεν νομοθετήσει τη δυνατότητα συχνότερων εξετάσεων για τον αξιολογικό κατάλογο. Ό,τι αυτές τις μέρες θέλει να ψηφίσει, στοχεύει κυρίως στον χειρισμό εκπαιδευτικών που διορίστηκαν μέσα από τον καταχρηστικά διατηρούμενο κατάλογο αρχαιότητας, ενδεχομένως στοχεύει και σε μια πιο συντεταγμένη απόλυση τους.

Ας αναρωτηθεί η Βουλή μας, κι αν δεν γνωρίζει, ας ρωτήσει να μάθει: Τί νομοθετούν άλλα κοινοβούλια; Τα προσόντα και την πρόσληψη στην εκπαίδευση; Ή εσωτερικούς κανονισμούς αξιολόγησης;

*Εκπαιδευτικός

Tags ΧΡΙΣΤΑΚΗ ΠΟΥΜΠΟΥΡΗ, ΑΞΙΟΛΟΓΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ,

---

---

---

This thread has been closed from taking new comments.

---