Η Τεχνητή Νοημοσύνη επαναπροσδιορίζει την Εκπαίδευση

ΤΟΥ ΑΝΤΩΝΗ ΚΑΚΑ*

Η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) μέσα από τα ερωτήματα που θέτει για τη φύση της ανθρώπινης ευφυΐας και τα ερωτήματα που θέτονται για την ηθική διάσταση της (πιθανής) ύπαρξης σκεπτόμενων μηχανών,  επαναφέρει σήμερα τον προβληματισμό για τον ρόλο της εκπαίδευσης στην κοινωνία. Μας υπενθυμίζει ότι οι πρωταρχικοί στόχοι της εκπαίδευσης είναι (α) η ανάπτυξη του «σκέπτεσθαι» και (β) η διάπλαση υγιών χαρακτήρων, στους νέους.

Ο στόχος της προετοιμασίας εργατών για την οικονομία, ο οποίος επιβλήθηκε των άλλων δύο μέσα από τον απόλυτο δοξασμό της Επιστήμης, δεν είναι θεμελιώδης^. προσδιορίζεται και αναπροσαρμόζεται πρόσκαιρα ανάλογα με τις μεταβαλλόμενες προκλήσεις της οικονομίας και γενικότερα της κοινωνίας. Μπορεί να επιτευχθεί παράλληλα και συμπληρωματικά με δράσεις που στηρίζονται από τους δυο βασικούς στόχους.

Ο πρώτος στόχος της καλλιέργειας της σκέψης ενδυναμώνει τον άνθρωπο σε πολλαπλά επίπεδα, είτε αυτό είναι το επίπεδο της εφευρετικότητας και δημιουργίας, είτε της κοινωνικοποίησης, είτε της προσωπικής φιλοδοξίας. Η υγιής και ελεύθερη σκέψη είναι αναγκαία προϋπόθεση για τη διαμόρφωση μιας αποτελεσματικής, ολοκληρωμένης και ευχάριστα ικανοποιημένης ανθρώπινης προσωπικότητας. Είναι επίσης και ένα από τα σημαντικά εργαλεία για να πετύχουμε τον άλλο στόχο της διαμόρφωσης ηθικών ανθρώπινων χαρακτήρων.

Σήμερα, διαφαίνεται και πάλι, μέσα από τις πρόσφατες εξελίξεις της ΤΝ, ότι ο καλύτερος και ίσως μοναδικός τρόπος για να έχουμε καλά σκεπτόμενα ανθρώπινα μυαλά είναι αυτός της φιλαναγνωσίας[1]. Με τη συνεχή τριβή των παιδιών, από νήπια μέχρι την ενηλικίωση τους, με μια πλατιά και ποικιλόμορφη γκάμα κειμένων, σε συνδυασμό με τις τέχνες και την σύνδεση τους με τη φύση, οι νέοι γυμνάζονται στην σκέψη και τον προβληματισμό. Το διάβασμα γυμνάζει αθέατα τις γενικές διανοητικές ικανότητες του μυαλού και μαζί με την καθοδήγηση από τον εκπαιδευτικό (γονείς και άλλους) στην κριτική ανάλυση του λόγου στο κείμενο και στο στοχασμό, το μυαλό αποκτά την ευφυΐα της σκέψης.

‘Όσο αφορά τον συγκεκριμένο ρόλο της ΤΝ στην εκπαίδευση, η σχέση της ΤΝ με το στόχο του «σκέπτεσθαι» είναι αμφίδρομη. Η ΤΝ μπορεί να συμβάλλει στην επίτευξη αυτού του στόχου ως εργαλείο το οποίο υποβοηθά την καλλιέργεια της κριτικής κατανόησης και ανάλυσης του λόγου. Από την άλλη μεριά, η ΤΝ μετατρέπει τη φυσική γλώσσα σε τεχνολογικό στοιχείο. Έτσι, γλωσσικά επιδέξια, ελεύθερα σκεπτόμενα και γενικά μορφωμένα μυαλά θα είναι σε πλεονεκτική θέση να αξιοποιήσουν τις δυνατότητες που προσφέρει η ΤΝ σε πολλές και ποικίλες πτυχές της ζωής. Αξιοποίηση της ΤΝ ως εργαλείο εξάσκησης της ανθρώπινης σκέψης, όχι ως οδηγός της σκέψης.

Στην Κύπρο, όπως και στην Ελλάδα, είμαστε σε πλεονεκτική θέση για να πετύχουμε τους θεμελιώδεις στόχους της εκπαίδευσης. Έχουμε την ελληνική γραμματεία από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. As ακολουθήσουμε το παράδειγμα του Αριστοτέλη, δασκάλου του «σκέπτεσθαι» στο Μέγα Αλέξανδρο[2], και δη, πετυχημένου δασκάλου προσδίδοντας το «ευ ζην» στον μαθητή του.

*Καθηγητής Τεχνητής Νοημοσύνης, Πανεπιστήμιο Κύπρου

Tags ΑΝΤΩΝΗ ΚΑΚΑ, ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ, ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ, ΣΚΕΠΤΕΣΘΑΙ, ΔΙΑΠΛΑΣΗ,

---

---

---

This thread has been closed from taking new comments.

---