- ΟΕΛΜΕΚ
- 24 Απρ 2026 - 14:56
Μπορούμε έναν καλύτερο εκπαιδευτικό συνδικαλισμό; Ναι, μπορούμε
ΤΗΣ ΕΛΕΝΑΣ ΧΑΤΖΗΓΕΡΟΥ*
Μπορούμε έναν καλύτερο εκπαιδευτικό συνδικαλισμό. Πιο απαιτητικό στη σκέψη, πιο καθαρό στον προσανατολισμό του, πιο συνειδητό ως προς το τι υπηρετεί. Έναν συνδικαλισμό που μετακινεί το κέντρο βάρους από τη στενή διεκδίκηση των όρων εργασίας προς την ποιότητα της εκπαίδευσης ως κεντρικό διακύβευμα. Εκεί δοκιμάζεται και η αλήθεια του επαγγέλματος. Εκεί κρίνεται αν ο εκπαιδευτικός αναγνωρίζει νόημα σε αυτό που παράγει, αν η εργασία του διατηρεί βάθος ή παραμένει στατικά και χωρίς έμπνευση σε μια διαρκή διαχείριση. Όταν η παιδεία γύρω του αποδυναμώνεται, καμία επιμέρους βελτίωση δεν αποκαθιστά αυτή την απώλεια. Και αυτή η συνείδηση υπάρχει, ακόμη κι αν σπάνια γίνεται προτεραιότητα.
Η ανάγνωση του άρθρου της Claire Cahen, Teacher Unionism and the Bargain for the Common Good - «Ο συνδικαλισμός των εκπαιδευτικών και η διαπραγμάτευση για το κοινό καλό» - επαναφέρει αυτόν τον προβληματισμό με τρόπο που δεν επιτρέπει υπεκφυγές. Η σκέψη αποκτά κατεύθυνση. Ο συνδικαλισμός παύει να περιορίζεται στα αιτήματα του κλάδου και εισέρχεται στο ίδιο το πεδίο της παιδείας, εκεί όπου καθορίζεται το περιεχόμενο, η ποιότητα και η προοπτική της εκπαίδευσης. Εκεί όπου το ζήτημα δεν είναι μόνο τι διεκδικείται, αλλά τι αξίζει να διαμορφωθεί.
Η μετατόπιση της ευθύνης προς τον ίδιο τον εκπαιδευτικό για την επιτυχία ή την αποτυχία της εκπαίδευσης, είναι πολύ βολική για όλους και γι’ αυτό επιβιώνει. Του αποδόθηκε το βάρος του αποτελέσματος, σαν να είναι ο ίδιος εκείνος που καθορίζει την εκπαιδευτική πολιτική, που επιλέγει το περιεχόμενο, που διαμορφώνει τις συνθήκες. Η πολιτεία διατηρεί τον έλεγχο των αποφάσεων, αλλά αποσύρεται διακριτικά από την ευθύνη της. Το ίδιο σχήμα αναπαράγεται και στους υπόλοιπους θεσμούς - οικογένεια, κοινωνία, πολιτική - σε μια σχεδόν συλλογική στάση ότι η ευθύνη μπορεί πάντα να μετακινηθεί σε κάποιον άλλο. Κάπως έτσι εγκαθίσταται μια εξίσωση απλουστευτική, καθησυχαστική για όσους τη συντηρούν, αλλά τελικά βαθιά παραπλανητική για όσους καλούνται να τη ζήσουν. Αν έχουμε καλύτερους εκπαιδευτικούς, θα έχουμε και καλύτερη εκπαίδευση. Η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη και πιο απαιτητική. Η εκπαίδευση διαμορφώνεται από το σύνολο των επιλογών που τη συγκροτούν. Από τις πολιτικές που χαράσσονται, από τα προγράμματα που καθορίζουν τη γνώση, από τα βιβλία που τη μεταφέρουν, από τα σχολεία που επαρκούν ή δεν επαρκούν, από την ανάγκη για νέες μονάδες, από το μέγεθος των τμημάτων, από τη διαχείριση της παραβατικότητας, από τη στήριξη του εκπαιδευτικού, από τον χρόνο που αφιερώνεται ουσιαστικά στη μάθηση, από την ίδια την κοινωνία που αποφασίζει τι ζητά από την εκπαίδευση.
Σε αυτό το πεδίο, ο εκπαιδευτικός συνδικαλισμός καλείται να αναγνωρίσει το πραγματικό μέγεθος της δύναμής του. Να υπερβεί το στενό πλαίσιο της συντεχνιακής διεκδίκησης χωρίς να το εγκαταλείπει. Να διεκδικεί με την ίδια ένταση και τα εργασιακά δικαιώματα και την ποιότητα της παιδείας. Να ενισχύσει την πίεση προς την πολιτεία εκεί όπου διαμορφώνονται οι αποφάσεις. Να επιμείνει σε καλύτερες πολιτικές, σε ουσιαστικό εκσυγχρονισμό, σε πιο σύγχρονα προγράμματα, σε καλύτερα σχολεία, σε συνθήκες που επιτρέπουν πραγματική μάθηση. Να απαιτήσει επιμόρφωση με περιεχόμενο, αξιολόγηση με νόημα, βελτίωση εκεί όπου χρειάζεται. Να λειτουργήσει ως δύναμη που δεν περιορίζεται στο να διαπραγματεύεται, αλλά συμβάλλει στη διαμόρφωση.
Μπορούμε έναν εκπαιδευτικό συνδικαλισμό που οραματίζεται. Που αντιλαμβάνεται ότι η ποιότητα της εκπαίδευσης και η ποιότητα των συνθηκών εργασίας δεν βρίσκονται σε σύγκρουση, αλλά σε σχέση. Που γνωρίζει ότι τα εργασιακά οφέλη είναι απολύτως αναγκαία, αλλά δεν εξαντλούν την ευθύνη. Που επιμένει ότι η εκπαίδευση δεν βελτιώνεται μόνο με καλύτερους εκπαιδευτικούς, αλλά με καλύτερες πολιτικές, καλύτερα σχολεία, καλύτερα προγράμματα, καλύτερη διαχείριση, καλύτερη κοινωνική αντίληψη για το τι σημαίνει παιδεία. Μπορούμε έναν τέτοιο συνδικαλισμό. Και ίσως αυτό να είναι το πιο κρίσιμο. Να αποφασίσουμε ότι η εκπαίδευση αξίζει να διεκδικείται στο σύνολό της. Όχι αποσπασματικά. Όχι επιλεκτικά. Αλλά με την πλήρη ευθύνη που της αναλογεί.
*Διευθύντρια Σχολείου Μέσης Εκπαίδευσης
Comments (0)
This thread has been closed from taking new comments.
