Νέο Σύστημα Αξιολόγησης: Πρόταση διεξόδου από τη σύγκρουση ρόλων

ΤΗΣ ΕΛΠΙΝΙΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗ* ΚΑΙ ΤΟΥ ΜΙΧΑΛΗ ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ**

Καμία εκπαιδευτική αλλαγή δεν μπορεί να ευδοκιμήσει όταν δεν γίνεται αποδεκτή από εκείνους που καλούνται να την εφαρμόσουν. Η βάση των εκπαιδευτικών δεν είναι εμπόδιο στις μεταρρυθμίσεις, αλλά ο καθοριστικός παράγοντας επιτυχίας τους. Όταν αγνοείται, ακόμη και οι πιο καλοπροαίρετες (;) αλλαγές οδηγούνται σε αδιέξοδο.

Το Νέο Σύστημα Αξιολόγησης Εκπαιδευτικών και Εκπαιδευτικού Έργου (ΝΣΑ) επιχειρεί να βελτιώσει το υφιστάμενο πλαίσιο, αναγνωρίζοντας ότι οι διοικητικές θέσεις στην εκπαίδευση απαιτούν διαφορετικές δεξιότητες και ικανότητες από τη διδακτική πράξη. Στο πλαίσιο αυτό, ορθά διαφοροποιείται η βαρύτητα των τεσσάρων τομέων αξιολόγησης, ανάλογα με τη θέση ευθύνης [(α) επαγγελματική γνώση και ανάπτυξη, (β) διδακτική – παιδαγωγική επάρκεια, (γ) οργάνωση, διοίκηση και επικοινωνία, (δ) επαγγελματική υπευθυνότητα και συμπεριφορά].

Παρά τα θετικά στοιχεία, στο ΝΣΑ αναδεικνύεται ένα σοβαρό ζήτημα που προκαλεί εύλογες αντιδράσεις: η σύγχυση ανάμεσα στον ρόλο της διεύθυνσης και τον ρόλο της αξιολόγησης. Έχει καλλιεργηθεί η αντίληψη ότι στα διοικητικά καθήκοντα του/ης Διευθυντή/ριας περιλαμβάνεται και η αριθμητική αξιολόγηση των εκπαιδευτικών, αντίληψη που ενισχύεται περαιτέρω από πρόνοιες του νομοθετήματος, σύμφωνα με τις οποίες ο/η Διευθυντής/ρια καλείται να έχει καθοριστικό ρόλο στην τελική βαθμολογία.

Η σύγχυση αυτή δεν είναι απλώς θεωρητική. Υπονομεύει την παιδαγωγική λειτουργία του σχολείου, διαταράσσει τις σχέσεις εμπιστοσύνης και μετατρέπει τη διεύθυνση από υποστηρικτικό θεσμό σε ελεγκτικό μηχανισμό. Το αποτέλεσμα είναι το ΝΣΑ να κινδυνεύει να απορριφθεί συνολικά από τη βάση των εκπαιδευτικών λόγω της σύγκρουσης ρόλων που ενσωματώνει.

Απέναντι σε αυτή την πραγματικότητα, είναι ευθύνη μας να καταθέτουμε όχι μόνο ενστάσεις, αλλά και τεκμηριωμένες, εφαρμόσιμες προτάσεις. Μια τέτοια πρόταση, δοκιμασμένη στη δημόσια συζήτηση και ικανή να λειτουργήσει ως γέφυρα σύγκλισης, είναι ξεκάθαρη: η αριθμητική αξιολόγηση να πραγματοποιείται αποκλειστικά από τον/ην Επιθεωρητή/ρια, με παράλληλη αναβάθμιση της διαμορφωτικής αξιολόγησης από τον/ην Διευθυντή/ρια.

Ο/η Επιθεωρητής/ρια, ως θεσμικά κατοχυρωμένος και εξωτερικός αξιολογητής, μπορεί να διασφαλίσει την αντικειμενικότητα της διαδικασίας. Παράλληλα, η αξιολόγηση δεν θα είναι αποκομμένη από τη σχολική πραγματικότητα, αφού θα βασίζεται σε σφαιρική και πολυεπίπεδη συλλογή στοιχείων: τη διαμορφωτική αξιολόγηση του διευθυντή, το ατομικό δελτίο του εκπαιδευτικού, μέσω της αυτοαξιολόγησης, καθώς και τις παιδαγωγικές παρατηρήσεις του ίδιου του επιθεωρητή.

Για να αναβαθμιστεί ουσιαστικά ο ρόλος της διαμορφωτικής αξιολόγησης του διευθυντή και να αποκτήσει μεγαλύτερη παιδαγωγική αξία και διαφάνεια, θα μπορούσε να αναδιαμορφωθεί ο τρόπος αποτύπωσής της. Αντί μιας γενικής περιγραφικής έκθεσης, ο διευθυντής θα μπορούσε να στηρίζει/καθοδηγεί τον εκπαιδευτικό με βάση μια σαφή κλείδα συγκεκριμένων σημείων και κριτηρίων. Με τον τρόπο αυτό, ο επιθεωρητής, έχοντας ενώπιόν του τεκμηριωμένα και συγκρίσιμα δεδομένα, θα μπορεί να τα μεταφράζει με συνέπεια και αντικειμενικότητα σε αριθμητική αξιολόγηση.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η πιο πάνω πρόταση δεν αποτελεί νέα ή αποσπασματική εισήγηση. Αντίθετα, έχει τεθεί με σαφήνεια τόσο ενώπιον του Υπουργείου Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας όσο και ενώπιον Βουλευτών, στο πλαίσιο της συζήτησης για το ΝΣΑ, χωρίς ωστόσο να τύχει της προσοχής και της βαρύτητας που της αναλογούσε.

Με τον σαφή διαχωρισμό ρόλων και την τυποποίηση της διαμορφωτικής αξιολόγησης, προστατεύεται η παιδαγωγική αποστολή της διεύθυνσης, αποφεύγονται εσωτερικές συγκρούσεις και ενισχύεται το αίσθημα δικαιοσύνης στη βάση των εκπαιδευτικών. Πρόκειται για ρύθμιση που θα μπορούσε να αποτελέσει σημείο ουσιαστικής σύγκλισης ανάμεσα στην Πολιτεία και την εκπαιδευτική κοινότητα, αν αντιμετωπιζόταν με την απαιτούμενη σοβαρότητα.

Τέλος, όσο κι αν δεν αρέσει σε κάποιους, η περαιτέρω μετακίνηση του νομοσχεδίου από τις θέσεις της ΠΟΕΔ, βαραίνει αποκλειστικά τα πολιτικά κόμματα. Ενώ αναγνώρισαν ορθά πως ο ρόλος τους δεν είναι να αναλάβουν τον ρόλο του Υπουργείου (το οποίο σαφώς και έχει βαρύτατες ευθύνες), αποφάσισαν εν τη σοφία τους να παρέμβουν, μεγαλώνοντας ακόμη περισσότερο το χάσμα και βαθαίνοντας την κρίση. Μήπως τελικά η επιδίωξη τους αυτή ήταν; Μια παρατεταμένη κρίση στην παιδεία με φόντο τις βουλευτικές εκλογές;

Η άρση της σύγκρουσης ρόλων δεν είναι δευτερεύον ζήτημα. Είναι βασική προϋπόθεση για ένα σύστημα αξιολόγησης που να υπηρετεί την εκπαίδευση, τους/ις εκπαιδευτικούς και τελικά, τους/ις μαθητές/ριες. Η επιλογή να παραμένουν εκτός συζήτησης προτάσεις που μπορούν να γεφυρώσουν διαφορές και να διαμορφώσουν συναινέσεις δεν είναι ουδέτερη. Είναι πολιτική επιλογή, με συνέπειες για την αποδοχή και τη βιωσιμότητα κάθε εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης. Τα κόμματα, έστω και την υστάτη, έχουν την ευκαιρία να διασφαλίσουν την εργατική ειρήνη και να σώσουν την κατάσταση. Οι ενέργειες τους μέχρι σήμερα, κινούνται προς την ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση. Ιδού η Ρόδος …

*Πρόεδρος Α.Κί.ΔΑ., Πρόεδρος ΠΟΕΔ Λάρνακας
*Γενικός Γραμματέας Α.Κί.ΔΑ., Β. Γενικός Γραμματέας ΠΟΕΔ

Tags ΕΛΠΙΝΙΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗ, ΜΙΧΑΛΗ ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ, ΝΕΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ. ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ ΡΟΛΩΝ

---

---

---

This thread has been closed from taking new comments.

---