- ΠΟΕΔ
- 07 Ιουν 2026 - 06:54
Οι νέοι Κανονισμοί Τοποθετήσεων - Μετακινήσεων Εκπαιδευτικών Δημοτικής: Tι πρέπει να προσέξουμε
ΤΟΥ ΣΤΕΛΙΟΥ ΟΔΥΣΣΕΩΣ*
Οι αλλαγές στους Κανονισμούς Τοποθετήσεων και Μετακινήσεων Εκπαιδευτικών Δημοτικής Εκπαίδευσης για το 2026 αποτελούν ένα νέο, πιο αναλυτικό και πιο ψηφιοποιημένο πλαίσιο, το οποίο επηρεάζει άμεσα εκπαιδευτικούς που συμπληρώνουν εξαετία, εκπαιδευτικούς με ειδικούς λόγους, συμβασιούχους, νηπιαγωγούς, ειδικούς/ές εκπαιδευτικούς, καθώς και όσους θα κληθούν να δηλώσουν προτιμήσεις μέσω του Συστήματος Εκπαιδευτικού Προγραμματισμού (ΣΕΠ).
Η πρώτη και ίσως πιο εμφανής αλλαγή είναι η διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής. Στο προηγούμενο πλαίσιο, ο όρος «εκπαιδευτικός» ρητά δεν περιλάμβανε τον/την εκπαιδευτικό Ειδικής Εκπαίδευσης. Στο νέο κείμενο, όμως, γίνεται σαφής αναφορά σε Προδημοτική, Δημοτική και Ειδική Εκπαίδευση, ενώ ο όρος εκπαιδευτικός περιλαμβάνει δάσκαλο/δασκάλα, νηπιαγωγό ή ειδικό/ή εκπαιδευτικό, καθώς και βοηθούς διευθυντές/ριες και διευθυντές/ριες. Αυτή η αλλαγή είναι ουσιαστική, γιατί εντάσσει πλέον ρητά την Ειδική Εκπαίδευση στο πλαίσιο των τοποθετήσεων και μετακινήσεων.
Σημαντική είναι και η νέα, πιο καθαρή διάκριση ανάμεσα στην τοποθέτηση, την υποχρεωτική μετακίνηση και την αίτηση μετακίνησης. Στο προηγούμενο κείμενο οι περιπτώσεις παρουσιάζονταν σε ενιαία μορφή, ενώ στο νέο διαχωρίζονται σε ξεχωριστές ενότητες: πότε οι εκπαιδευτικοί υπόκεινται σε τοποθέτηση, πότε υπόκεινται σε μετακίνηση και πότε μπορούν να ζητήσουν μετακίνηση. Αυτό βοηθά στην καλύτερη κατανόηση των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων κάθε εκπαιδευτικού.
Για όσους συμπληρώνουν εξαετή υπηρεσία στο ίδιο σχολείο, η βασική αρχή παραμένει: μετά την εξαετία ο εκπαιδευτικός υπόκειται σε μετακίνηση. Ωστόσο, στο νέο πλαίσιο προστίθεται μια ειδική πρόνοια: σε πολύ εξαιρετικές περιπτώσεις, και για πολύ σοβαρούς λόγους υγείας που τεκμηριώνονται πλήρως, μπορεί να δοθεί δικαίωμα παράτασης της εξαετίας μόνο για έναν επιπρόσθετο χρόνο. Συνεπώς, η παραμονή πέραν της εξαετίας δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη και απαιτεί ισχυρή τεκμηρίωση.
Αλλαγή υπάρχει και στις μετακινήσεις για εκπαιδευτικούς–υπηρεσιακούς λόγους. Στο προηγούμενο πλαίσιο τέτοια μετακίνηση δεν μπορούσε να γίνει πριν από τη συμπλήρωση διετίας, με υποχρέωση ενημέρωσης του επηρεαζόμενου εκπαιδευτικού. Στο νέο πλαίσιο η διετία παραμένει ως κανόνας, αλλά προστίθεται ότι σε απόλυτα αιτιολογημένες περιπτώσεις, όπου πολύ σοβαροί τέτοιοι λόγοι το επιβάλλουν, μπορεί να υπάρξει μετακίνηση ακόμη και από τον πρώτο χρόνο υπηρεσίας. Αυτή η πρόνοια δίνει μεγαλύτερη ευελιξία στην Υπηρεσία, αλλά ταυτόχρονα καθιστά ακόμη πιο αναγκαία τη σαφή και πλήρη αιτιολόγηση.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στους ειδικούς λόγους. Στο προηγούμενο πλαίσιο αναφερόταν ότι, για ειδικούς λόγους, οι επηρεαζόμενοι μετακινούνται με τη συμπλήρωση διετίας. Στο νέο πλαίσιο η πρόνοια γίνεται πιο αναλυτική: οι ειδικοί λόγοι μπορούν να συνεχίσουν να ισχύουν, εφόσον επικαιροποιούνται, στις περιπτώσεις υγείας με ιατροσυμβούλιο, αλλά με μέγιστη χρονική διάρκεια την εξαετία. Επίσης, οι σοβαροί ειδικοί λόγοι επανεξετάζονται κάθε δύο χρόνια και τηρείται αρχείο αποφάσεων. Αυτό σημαίνει ότι οι ειδικοί λόγοι δεν λειτουργούν πλέον ως μια αόριστη ή απεριόριστη εξαίρεση, αλλά ως διαδικασία που χρειάζεται παρακολούθηση, επικαιροποίηση και τεκμηρίωση.
Αλλαγή υπάρχει και στη δυνατότητα αίτησης μετακίνησης μετά από ένα έτος. Στο προηγούμενο πλαίσιο αυτή η δυνατότητα αφορούσε Βοηθούς Διευθυντές και απλούς δασκάλους που δεν είχαν τοποθετηθεί σε σχολείο πρώτης επιλογής. Στο νέο πλαίσιο προστίθενται και οι διευθυντές/ριες σε εξαιρετικές περιπτώσεις, ενώ δίνεται η δυνατότητα επίκλησης επαρκώς αιτιολογημένων λόγων, τους οποίους ο/η ενδιαφερόμενος/η εκπαιδευτικός τεκμηριώνει γραπτώς.
Μία από τις πιο πρακτικές αλλαγές αφορά την υποβολή προτιμήσεων. Το προηγούμενο πλαίσιο προέβλεπε τη συμπλήρωση και υποβολή προκαθορισμένου εντύπου προς την αρμόδια αρχή. Το νέο πλαίσιο μεταφέρει τη διαδικασία στο ηλεκτρονικό σύστημα ΣΕΠ, μέσω ειδικού ηλεκτρονικού εντύπου. Η αλλαγή αυτή απαιτεί από τους εκπαιδευτικούς να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί με τις ημερομηνίες, την πρόσβαση στο σύστημα και την οριστική υποβολή των προτιμήσεών τους.
Θετική πρόνοια του νέου πλαισίου είναι ότι όσο το ΣΕΠ είναι ανοικτό, οι εκπαιδευτικοί μπορούν να αλλάξουν όσες φορές επιθυμούν την προτίμησή τους, ακόμη και εάν έχει γίνει οριστική υποβολή. Από την άλλη, η μη υποβολή αίτησης μέσω ΣΕΠ ερμηνεύεται ως μη ύπαρξη συγκεκριμένων προτιμήσεων, εκτός εάν δικαιολογημένα δεν έχει υποβληθεί. Άρα, η έγκαιρη και σωστή χρήση του συστήματος αποκτά καθοριστική σημασία.
Σημαντική αλλαγή εντοπίζεται και στις επιλογές σχολείων. Στο προηγούμενο πλαίσιο υπήρχαν περιορισμένες επιλογές σε ορισμένες πόλεις και κοινότητες: για παράδειγμα, στη Λάρνακα τέσσερα σχολεία, στην Πάφο τρία σχολεία, ενώ στις άλλες κοινότητες ο αριθμός επιλογών εξαρτιόταν από τον αριθμό των σχολείων. Στο νέο πλαίσιο, στη Λάρνακα, στην Πάφο και στις υπόλοιπες περιφέρειες με δύο ή περισσότερα σχολεία προβλέπεται αρίθμηση όλων των σχολείων κατά προτεραιότητα. Για τη Λεμεσό, πρέπει να σημειωθεί ότι και το προηγούμενο πλαίσιο προέβλεπε αρίθμηση όλων των σχολείων, επομένως η ουσιαστική αλλαγή δεν αφορά κυρίως τη Λεμεσό, αλλά περισσότερο τη Λάρνακα, την Πάφο και τις λοιπές περιφέρειες.
Ειδικά για τη Λευκωσία, η πρακτική αλλαγή είναι ακόμη πιο έντονη, αφού το βάρος μετατοπίζεται περισσότερο στον τόπο διαμονής και στις ομάδες σχολείων που επιλέγει ο/η εκπαιδευτικός. Ενώ στο προηγούμενο πλαίσιο ο/η εκπαιδευτικός δήλωνε δύο ομάδες σχολείων και κάθε ομάδα αριθμείτο ξεχωριστά, στο νέο πλαίσιο επιλέγει μεν δύο ομάδες, αλλά προχωρεί σε ενιαία αρίθμηση όλων των σχολείων που περιλαμβάνονται σε αυτές. Δηλαδή, τα σχολεία των δύο ομάδων τοποθετούνται σε μία ενιαία σειρά προτίμησης, π.χ. από το 1 μέχρι το 16, με δυνατότητα εναλλαγής σχολείων από διαφορετικές ομάδες ανάλογα με την πραγματική προτίμηση του/της εκπαιδευτικού. Έτσι, κάποιος που διαμένει, για παράδειγμα, στον Στρόβολο, θα πρέπει να αριθμήσει όλα τα σχολεία των δύο ομάδων που επέλεξε, έχοντας υπόψη ότι η κατοικία λειτουργεί πλέον ως πιο έντονο κριτήριο για τα κοντινά σχολεία.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και στην έννοια της πρώτης επιλογής. Στο προηγούμενο πλαίσιο, για Λευκωσία και Λεμεσό ως πρώτη επιλογή θεωρούνταν τα τρία πρώτα σχολεία όπως δηλώνονταν στο πλαίσιο της ομάδας σχολείων που αποτελούσε την πρώτη προτίμηση. Στο νέο πλαίσιο, για τη Λευκωσία λαμβάνονται υπόψη τα τρία πρώτα σχολεία στο πλαίσιο και των δύο ομάδων σχολείων που προκρίνονται, ενώ για τη Λεμεσό τα τρία πρώτα σχολεία όπως δηλώνονται κατά προτεραιότητα. Η διαφοροποίηση αυτή έχει πρακτική σημασία για όσους επιθυμούν να αξιοποιήσουν το δικαίωμα μετακίνησης μετά από ένα έτος λόγω μη τοποθέτησης σε σχολείο πρώτης επιλογής.
Μεγάλη πρακτική διαφοροποίηση υπάρχει και στο θέμα Κ.Α. και Κ.Β.. Στο προηγούμενο πλαίσιο ο Κ.Α. και ο Κ.Β. θεωρούνταν ως μία σχολική μονάδα και, επομένως, μία επιλογή. Στο νέο πλαίσιο, για σκοπούς επιλογής προτιμήσεων, ο Κ.Α. και ο Κ.Β. κάθε σχολείου θεωρούνται ανεξάρτητα σχολεία και άρα δύο διαφορετικές επιλογές. Μόνο στην περίπτωση συμπλήρωσης εξαετίας θεωρούνται μία σχολική μονάδα. Πρόκειται για αλλαγή που μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τη σειρά δήλωσης προτιμήσεων.
Οι συμβασιούχοι εκπαιδευτικοί επηρεάζονται επίσης από το νέο πλαίσιο. Στο προηγούμενο κείμενο προβλεπόταν ότι οι συμβασιούχοι κατανέμονται σε όλο το εύρος των σχολείων με βάση τη σειρά τους στον Κατάλογο Διοριστέων, λαμβανομένων υπόψη των προτιμήσεών τους. Στο νέο κείμενο οι προτιμήσεις εξακολουθούν να λαμβάνονται υπόψη, αλλά το κριτήριο διαφοροποιείται και αναφέρεται στα αναγνωρισμένα χρόνια υπηρεσίας τους. Άρα, η αλλαγή δεν είναι ότι αγνοούνται οι προτιμήσεις, αλλά ότι μεταβάλλεται το βασικό κριτήριο ιεράρχησης.
Στην Προδημοτική Εκπαίδευση δεν ξεκινά από το μηδέν η ρύθμιση, αφού και το προηγούμενο πλαίσιο περιλάμβανε πρόνοιες για διακινούμενες νηπιαγωγούς. Το νέο πλαίσιο, όμως, γίνεται σαφώς πιο αναλυτικό: αναφέρεται στον συντελεστή τοποθέτησης–μετακίνησης, στη δυνατότητα τοποθέτησης διακινούμενων για εκπαιδευτικούς–υπηρεσιακούς λόγους, στην περίπτωση διευθύνουσας νηπιαγωγού και στην ισόρροπη σύνθεση του προσωπικού. Συνεπώς, η αλλαγή δεν είναι η πρώτη εισαγωγή ρύθμισης για την Προδημοτική, αλλά η ουσιαστική εξειδίκευση και επέκτασή της. Επιπλέον για τα απογευματινά νηπιαγωγεία, αυτά πλέον θα δηλώνονται ξεχωριστά στο ΣΕΠ, ενώ αυτό δεν ίσχυε προηγουμένως, με αποτέλεσμα αρκετές συνάδελφοι κατά την ανακοίνωση της τοποθέτησής τους να βρίσκονται προ εκπλήξεως.
Αντίθετα, για την Ειδική Εκπαίδευση η αλλαγή είναι πολύ πιο ουσιαστική. Το νέο πλαίσιο περιλαμβάνει ξεχωριστή ενότητα για εκπαιδευτικούς Ειδικής Εκπαίδευσης, με πρόνοιες για όσους υπηρετούν σε δύο ή περισσότερα σχολεία, για τα «πακέτα» σχολείων, για αλλαγές στον εγκεκριμένο αριθμό μαθητών/ριών που εξυπηρετούνται, καθώς και για Ειδικές Μονάδες και Ειδικά Σχολεία. Αυτή η προσθήκη δημιουργεί για πρώτη φορά ένα πιο συγκεκριμένο πλαίσιο διαχείρισης των τοποθετήσεων και μετακινήσεων στην Ειδική Εκπαίδευση.
Αλλαγές υπάρχουν και στις ανακοινώσεις και ενστάσεις. Στο προηγούμενο πλαίσιο η αρμόδια αρχή ανακοίνωνε τις τοποθετήσεις/μετακινήσεις το ταχύτερο δυνατό μετά την τελική σειρά μεταθέσεων/διορισμών. Στο νέο πλαίσιο προστίθεται ότι αυτό πρέπει να γίνεται το ταχύτερο δυνατό και όχι αργότερα από τις 25 Ιουλίου, με ειδική πρόνοια σε περίπτωση που η Ε.Ε.Υ. ανακοινώσει την τελευταία σειρά μετά την προβλεπόμενη ημερομηνία. Επίσης, ενώ παλαιότερα η ένσταση υποβαλλόταν εντός δύο εργάσιμων ημερών, πλέον υποβάλλεται μόνο μέσω ΣΕΠ εντός τριών ημερολογιακών ημερών μετά τη δημοσίευση. Για έκτακτες τοποθετήσεις–μετακινήσεις εντός Αυγούστου, η προθεσμία ένστασης είναι μόλις μία εργάσιμη ημέρα.
Επιπλέον, το νέο πλαίσιο προβλέπει ότι μετά την έναρξη λειτουργίας των σχολείων, οι τοποθετήσεις δεν θα ανατρέπονται παρά μόνο για εξαιρετικά σοβαρούς έκτακτους λόγους ή παραμέτρους, αρκούντως τεκμηριωμένους. Αυτό σημαίνει ότι ο εκπαιδευτικός πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικός πριν από την έναρξη της σχολικής χρονιάς, γιατί μετά η δυνατότητα αλλαγών περιορίζεται αισθητά.
Το μήνυμα προς τους εκπαιδευτικούς είναι ξεκάθαρο: οι νέοι κανονισμοί απαιτούν έγκαιρη ενημέρωση, προσεκτική δήλωση προτιμήσεων και άμεση αντίδραση όπου υπάρχει διαφωνία. Κάθε εκπαιδευτικός που επηρεάζεται θα πρέπει να γνωρίζει αν υπόκειται σε τοποθέτηση ή μετακίνηση, αν συμπληρώνει εξαετία, αν εμπίπτει σε ειδικούς λόγους, αν επηρεάζεται από τις νέες πρόνοιες για Κ.Α. και Κ.Β., αν πρέπει να αριθμήσει όλα τα σχολεία και ποια προθεσμία ισχύει για τον ίδιο.
Οι αλλαγές μπορούν να φέρουν περισσότερη σαφήνεια, καλύτερη ηλεκτρονική διαχείριση και ενιαία εφαρμογή. Ταυτόχρονα, όμως, μεταφέρουν μεγαλύτερη ευθύνη στον ίδιο τον εκπαιδευτικό. Όποιος δεν παρακολουθήσει το ΣΕΠ, δεν υποβάλει έγκαιρα προτιμήσεις, δεν τεκμηριώσει σωστά τους λόγους του ή δεν υποβάλει ένσταση εντός των στενών προθεσμιών, ενδέχεται να βρεθεί μπροστά σε δυσάρεστα τετελεσμένα.
Γι’ αυτό, η καλύτερη προστασία κάθε εκπαιδευτικού είναι η γνώση των νέων δεδομένων. Οι Κανονισμοί του 2026 δεν πρέπει να διαβαστούν επιφανειακά. Πρέπει να μελετηθούν με προσοχή, γιατί μέσα στις λεπτομέρειές τους κρύβονται αλλαγές που μπορούν να επηρεάσουν ουσιαστικά την επόμενη σχολική χρονιά, την υπηρεσιακή πορεία και την καθημερινότητα πολλών συναδέλφων.
*Γενικός Γραμματέας ΠΑΔΕΔ - Πρωτοπορία
