Πώς τα σχολεία μπορούν να περάσουν από τη θεωρία της ολιστικής σχολικής προσέγγισης για αειφορία, στην πράξη

Ανακοινωσεις
02 Μαρ 2026 - 15:04

Πώς τα σχολεία μπορούν να περάσουν από τη θεωρία της ολιστικής σχολικής προσέγγισης για αειφορία, στην πράξη

Η ολοκλήρωση του ευρωπαϊκού έργου “AELIA - Applying a multi-stakeholder and whole-institutional approach to education for sustainability” σηματοδοτεί ένα σημαντικό βήμα για την εκπαίδευση για την αειφόρο ανάπτυξη σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Για τρία χρόνια, εκπαιδευτικοί, εκπαιδευτικοί οργανισμοί και φορείς από διαφορετικές χώρες συνεργάστηκαν με στόχο να ενισχύσουν τον ρόλο της εκπαίδευσης ως βασικού μοχλού για την αειφόρο ανάπτυξη.

Το έργο AELIA, διάρκειας 36 μηνών, συγχρηματοδοτείται από το πρόγραμμα Erasmus+ (Partnerships for Innovation – Forward Looking Projects) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με χρηματοδότηση ύψους 767.320 ευρώ. Στο έργο συμμετείχαν, ως συντονιστής, ο οργανισμός Κέντρο Μέριμνας Οικογένειας και Παιδιού από την Ελλάδα και ως εταίροι από την Κύπρο η Μονάδα Εκπαίδευσης για το Περιβάλλον και την Αειφόρο Ανάπτυξη (Παιδαγωγικό Ινσιτιούτο) και ο εκπαιδευτικός οργανισμός CARDET – Centre for the Advancement of Research & Development in Educational Technology. Επίσης, το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής της Ελλάδας, το Ινστιτούτο Western Balkans Institute Udruzenje από τη Σερβία, ο δημόσιος οργανισμός School Inspectorate Arges County (ISJ Arges), ο οργανισμός Centrul Pentru Promovarea Invatarii Permanente Timisoara Asociatia από τη Ρουμανία και ο οργανισμός Sudwind Association for Development Policy and Global Justice από την Αυστρία.

Το έργο AELIA θέτει στον κεντρικό του πυρήνα την αρχή της ολιστικής σχολικής προσέγγισης (whole school/whole institution approach), σύμφωνα με την οποία η εκπαίδευση για την αειφόρο ανάπτυξη δεν αποτελεί ένα γνωστικό αντικείμενο στο σχολείο, αλλά μια συνολική κουλτούρα που διαπερνά τη λειτουργία του σχολείου και κάθε εκπαιδευτικού οργανισμού. Η διδασκαλία, η διοίκηση, οι καθημερινές πρακτικές, καθώς και η σύνδεση του σχολείου με την τοπική κοινωνία, αντιμετωπίζονται ως αλληλένδετα στοιχεία μιας ενιαίας στρατηγικής για την εφαρμογή και προώθηση καινοτόμων και αειφόρων δράσεων με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας ζωής.

Κεντρικός στόχος του έργου είναι να επιμορφώσει και υποστηρίξει τους/τις εκπαιδευτικούς και τις διοικήσεις των σχολικών μονάδων στον σχεδιασμό και την εφαρμογή ουσιαστικών σχεδίων αειφορίας. Παράλληλα, το έργο AELIA επεδίωξε να ενισχύσει τις δεξιότητες των εκπαιδευτικών, ώστε να μπορούν να ενσωματώνουν τις αρχές της αειφορίας στη διδακτική τους πράξη με τρόπο βιωματικό και ουσιαστικό. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον ρόλο της εκπαιδευτικής ηγεσίας, καθώς η μετάβαση σε ένα αειφόρο οργανισμό απαιτεί μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, συνεργασία και ενεργή συμμετοχή ολόκληρης της σχολικής κοινότητας.

Στο πλαίσιο του έργου αναπτύχθηκαν δωρεάν οδηγοί και εργαλεία που μπορούν να αξιοποιηθούν άμεσα από την εκπαιδευτική κοινότητα. Ανάμεσά τους περιλαμβάνεται ένας αναλυτικός οδηγός για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση σχεδίων αειφορίας, ο οποίος απευθύνεται σε σχολεία, πανεπιστήμια και φορείς εκπαίδευσης ενηλίκων. Ο οδηγός αυτός προσφέρει πρακτικές κατευθύνσεις και παραδείγματα, βοηθώντας τις σχολικές μονάδες και τους εκπαιδευτικούς οργανισμούς να μετατρέψουν τις αρχές της αειφορίας σε καθημερινή πρακτική.

Παράλληλα, αναπτύχθηκε ένα διαδικτυακό μάθημα ανοικτής πρόσβασης (online course) για εκπαιδευτικούς όλων των βαθμίδων και εκπαιδευτές μη τυπικής εκπαίδευσης. Το μάθημα εστιάζει στην εκπαίδευση για την αειφόρο ανάπτυξη και την πράσινη μετάβαση, προσφέροντας σύγχρονες παιδαγωγικές προσεγγίσεις και ιδέες που μπορούν να ενσωματωθούν στη σχολική τάξη, ανεξάρτητα από το γνωστικό αντικείμενο.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η διαδικτυακή πλατφόρμα πληθοπορισμού (crowdsourcing platform) του έργου AELIA, η οποία δίνει τη δυνατότητα σε εκπαιδευτικούς, σχολεία, οργανισμούς αλλά και οποιονδήποτε πολίτη να μοιράζονται καλές πρακτικές, δράσεις και πρωτοβουλίες αειφορίας. Μέσα από την ανταλλαγή εμπειριών και ιδεών, η πλατφόρμα ενισχύει τη συνεργασία και τη δικτύωση, συμβάλλοντας στη δημιουργία μιας ευρύτερης κοινότητας μάθησης γύρω από την αειφορία.

Στο πλαίσιο του έργου συντάχθηκε η Λευκή Βίβλος, ένα έγγραφο που απευθύνεται σε φορείς χάραξης εκπαιδευτικής πολιτικής στο οποίο παρουσιάζονται συγκεκριμένες προτάσεις πολιτικής για την ενσωμάτωση της εκπαίδευσης για την αειφόρο ανάπτυξη στην τυπική και μη τυπική εκπαίδευση στην Κύπρο αλλά και στις συμμετέχουσες χώρες του έργου AELIA. Οι προτάσεις αυτές διαμορφώθηκαν μέσα από την έρευνα πεδίου (βιβλιογραφική ανασκόπηση, συνεντεύξεις και ερωτηματολόγια με εκπαιδευτικούς και διευθυντές/διευθύντριες), καθώς και τις δημόσιες διαβουλεύσεις που πραγματοποιήθηκαν με φορείς που δραστηριοποιούνται στον τομέα της Εκπαίδευσης για την Αειφόρο Ανάπτυξη στην Κύπρο.

Τα αποτελέσματα του έργου AELIA αποτελούν σήμερα ένα πολύτιμο εργαλείο για εκπαιδευτικούς οργανισμούς που επιθυμούν να υιοθετήσουν μια πιο συστηματική και ολιστική προσέγγιση στην αειφορία. Μέσα από πρακτικά εργαλεία, ψηφιακή επιμόρφωση και συμμετοχικές δράσεις, το έργο δείχνει πώς το σχολείο και οι εκπαιδευτικοί οργανισμοί μπορούν να λειτουργήσουν ως χώροι αλλαγής και ενεργού συμμετοχής, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση ενός πιο αειφόρου μέλλοντος για όλους και όλες.

Περισσότερες πληροφορίες για το έργο αλλά και πρόσβαση στα εργαλεία επιμόρφωσης και τους οδηγούς που έχουν παραχθεί, μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα του έργου AELIA https://www.aelia-project.eu/el/home_gr (στην ελληνική και αγγλική γλώσσα), καθώς και στην ιστοσελίδα της Μονάδας Εκπαίδευσης για το Περιβάλλον και την Αειφόρο Ανάπτυξη του Υπουργείου Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας:

https://mepaa.moec.gov.cy/index.php/el/draseis/europe-research-programs.