- ΠΟΕΔ
- 18 Ιουλ 2026 - 15:27
Το «χάσμα μεταξύ θεωρίας και πράξης», που γεννά την αν-ασφάλεια και την ανθ-υγεία στα σχολεία μας
ΤΟΥ ΣΤΕΛΙΟΥ ΟΔΥΣΣΕΩΣ*
Η ακτινογραφία των ευρημάτων της Ελεγκτικής Υπηρεσίας
Η Ειδική Έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας (ΕΕ-ΕΥ 23/2026) ναι μεν αποτελεί ένα ακόμη γραφειοκρατικό έγγραφο, αλλά, δυστυχώς για κάποιους, καταγράφει την προβληματική κατάσταση των σχολικών μας υποδομών. Επιγραμματικά, ο έλεγχος έφερε στο φως:
- Καθολική απουσία Πιστοποιητικών Πυροπροστασίας: Η συντριπτική πλειονότητα των σχολείων λειτουργεί χωρίς έγκυρα πιστοποιητικά, με το ποσοστό διαχρονικής συμμόρφωσης να αγγίζει μόλις το 25,4%. Στο δείγμα των 25 σχολείων, το ποσοστό επιτυχίας ήταν μηδενικό.
- Ληγμένες Εκθέσεις Ηλεκτρολογικής Ασφάλειας: Πάνω από τα μισά σχολεία του δείγματος λειτουργούν με ληγμένες ή ελλιπείς Εκθέσεις Υπάρχουσας Κατάστασης Ηλεκτρικής Εγκατάστασης (ΥΚΗΕ).
- Ωρολογιακές βόμβες στις Τεχνικές Σχολές (ΤΕΣΕΚ): Παρά τον υψηλό εγγενή κίνδυνο λόγω εργαστηριακού εξοπλισμού, καμία ΤΕΣΕΚ στην Κύπρο δεν διαθέτει πιστοποιητικό πυροπροστασίας σε ισχύ, και μόνο μία έχει έγκυρη ηλεκτρολογική έκθεση.
- Προβληματική διαχείριση: Το Υπουργείο Παιδείας (ΥΠΑΝ) στερείται ενός κεντρικού, συγκεντρωτικού μητρώου, με αποτέλεσμα να μην γνωρίζει ποια σχολεία είναι ασφαλή και ποια όχι.
- Χάρτινη προστασία: Οι Γραπτές Εκτιμήσεις Κινδύνου (ΓΕΚ) και τα Σχέδια Πολιτικής Άμυνας είτε απουσιάζουν είτε υποβάλλονται ως τυπική, γραφειοκρατική υποχρέωση, χωρίς καμία ουσιαστική εφαρμογή.
Να υπενθυμίσουμε ότι η ΠΟΕΔ μέσω επιστολών της ουκ ολίγες φορές ζήτησε «καθεχρονικούς ελέγχους των σχολικών μονάδων, από αρμόδιες υπηρεσίες, οι οποίες θα διασφαλίζουν ότι παιδιά και προσωπικό Δημόσιων Σχολείων, φοιτούν και εργάζονται σε ασφαλές περιβάλλον. Το συγκεκριμένο, αποτελεί ένα διαχρονικό αίτημα της Οργάνωσης, που δυστυχώς δεν έχει ακόμη υλοποιηθεί από πλευράς ΥΠΑΝ». (Επιστολή προς την ΥΠΑΝ – 07/10/2025)
Τα «αόρατα» ευρήματα – Τι επιλέγει το ΥΠΑΝ να μην ονομάσει
Αν μελετήσει κανείς την επίσημη αντίδραση του Υπουργείου, θα διαπιστώσει μια συνειδητή επιλογή να αποσιωπηθούν οι πιο καυτές και συγκεκριμένες αλήθειες της έκθεσης, οι οποίες μετατρέπουν τις γενικές έννοιες σε άμεσο κίνδυνο για τα παιδιά μας.
Το Υπουργείο αποφεύγει συστηματικά να αναφέρει ονομαστικά τις συγκεκριμένες διαχρονικές ελλείψεις στα μέτρα πυροπροστασίας. Δεν θα ακούσετε το ΥΠΑΝ να μιλά αναλυτικά για κλειδωμένες θύρες κινδύνου με κοινούς σύρτες σε κλειστά γήπεδα, για απουσία μπαρών πανικού, για ελλιπή σήμανση εξόδων κινδύνου ή για λεβητοστάσια χωρίς υποδομές συγκράτησης πετρελαίου σε περίπτωση διαρροής. Η αναφορά σε αυτές τις λεπτομέρειες θα καθιστούσε τον κίνδυνο απτό στα μάτια των γονιών, γι' αυτό και θάβεται κάτω από τη γενική ομπρέλα των «κτιριολογικών αναβαθμίσεων».
Παράλληλα, το Υπουργείο προσπερνά βιαστικά το σοκαριστικό εύρημα για τις Τεχνικές Σχολές. Η παραδοχή ότι στα σχολεία όπου οι μαθητές χειρίζονται καθημερινά βαριά μηχανήματα και ηλεκτρικό εξοπλισμό υπάρχει μηδενική κάλυψη πυροπροστασίας, αποτελεί πολιτική αυτοχειρία. Τέλος, αποσιωπάται πλήρως η θεσμική ανισότητα που το ίδιο το κράτος συντηρεί: το γεγονός ότι επιβάλλει αυστηρότατες ποινές και αναστολή λειτουργίας στα ιδιωτικά σχολεία αν δεν έχουν πιστοποιητικά, ενώ για τα δημόσια αρκείται σε εσωτερικές εγκυκλίους, αντιμετωπίζοντας τους μαθητές της δημόσιας εκπαίδευσης ως πολίτες δεύτερης κατηγορίας.
Ο εντυπωσιακός τρόπος που το ΥΠΑΝ διαχειρίζεται τις εντυπώσεις
Η επικοινωνιακή στρατηγική του ΥΠΑΝ βασίζεται σε μια αριστοτεχνική παραποίηση της έμφασης, σχεδιασμένη να μειώσει το πολιτικό κόστος και να αποπροσανατολίσει την κοινή γνώμη.
Η πρώτη τακτική είναι η «χρονική μετάθεση και γραφειοκρατικοποίηση» του προβλήματος. Όταν η Ελεγκτική Υπηρεσία αναδεικνύει το χάσμα μεταξύ θεωρίας και πράξης στην εφαρμογή των Γραπτών Εκτιμήσεων Κινδύνου, το Υπουργείο απαντά προτάσσοντας τον όγκο των εγγράφων που έχουν «υποβληθεί» ή τις «διαδικασίες που έχουν δρομολογηθεί». Παρουσιάζει την ύπαρξη ενός φακέλου στο γραφείο ενός διευθυντή ως τεκμήριο ασφάλειας, μετατρέποντας μια ζωντανή απειλή σε μια διοικητική εκκρεμότητα που «εξετάζεται».
Η δεύτερη τακτική είναι η «διάχυση της ευθύνης μέσω του θεσμικού λαβυρίνθου». Το ΥΠΑΝ μετακινεί το κέντρο βάρους από τη δική του ολέθρια απουσία κεντρικού μητρώου ελέγχου προς τις Σχολικές Εφορείες, την Πυροσβεστική ή την Ηλεκτρομηχανολογική Υπηρεσία. Προβάλλει το επιχείρημα ότι οι έλεγχοι διεξάγονται από άλλους φορείς, αποσιωπώντας ότι το ίδιο, ως ο τελικός υπεύθυνος για την ασφάλεια των παιδιών, επιλέγει να εθελοτυφλεί μη έχοντας συγκεντρωμένα τα στοιχεία.
Η τρίτη και πιο προκλητική τακτική είναι η «στρατηγική του εξωραϊσμού». Αντί για απολογία και άμεση λήψη αντισταθμιστικών μέτρων –όπως θα έπρεπε να είχε γίνει, για παράδειγμα, με την ανοικτή, χαλασμένη πόρτα του σχολείου που εντόπισε ο έλεγχος– το Υπουργείο κατακλύζει τα ΜΜΕ με ανακοινώσεις για τα εκατομμύρια που δαπανώνται σε «ενεργειακές αναβαθμίσεις» και «πράσινα σχολεία». Πρόκειται για έναν κυνικό αποπροσανατολισμό, αφού την ώρα που η έκθεση μιλά για κίνδυνο ηλεκτροπληξίας και εγκλωβισμού σε πυρκαγιά, η επικοινωνιακή μηχανή του Υπουργείου απαντά με φωτοβολταϊκά και θερμομονώσεις.
Όλα αυτά αποτελούν την επιτομή της πολιτικής των εντυπώσεων. Να κρύβεις την αν-ασφάλεια και την ανθ-υγεία πίσω από λαμπερές μακέτες, ελπίζοντας ότι η κοινή γνώμη δεν θα κοιτάξει ποτέ πίσω από τις κλειδωμένες, χωρίς μπάρες πανικού, θύρες των σχολείων μας.
*Γενικός Γραμματέας ΠΑΔΕΔ - Πρωτοπορία
