Προοδευτική Δασκάλων για σχολική βία: Επικίνδυνη μετατόπιση, το σύστημα μένει στο απυρόβλητο

ΠΟΕΔ
11 Μαι 2026 - 13:12

Προοδευτική Δασκάλων για σχολική βία: Επικίνδυνη μετατόπιση, το σύστημα μένει στο απυρόβλητο

«Αντί η συζήτηση να στραφεί στην έλλειψη στήριξης, στις ανεπαρκείς δομές και στην ανάγκη ουσιαστικής ενίσχυσης του σχολείου, προβάλλεται ως λύση η αυστηροποίηση των πειθαρχικών μέτρων».

Mε ανακοίνωση της η Προοδευτική Κίνηση Δασκάλων και Νηπιαγωγών αναφέρεταιαποτελέσματα της Έρευνας της ΠΟΕΔ για τη Σχολική Βία και Παραβατικότητα και σημειώνει τα ακόλουθα:

«Η πρόσφατη έρευνα της ΠΟΕΔ ανέδειξε μια πραγματική και ανησυχητική κατάσταση: οι εκπαιδευτικοί βιώνουν αυξημένα περιστατικά σχολικής βίας, αισθάνονται ανασφάλεια στον χώρο εργασίας, δηλώνουν εξουθενωμένοι και μη ικανοποιημένοι από τη στήριξη που λαμβάνουν από το ΥΠΑΝ για τη διαχείριση περιστατικών βίας και παραβατικότητας. Τα ευρήματα αυτά δεν μπορούν να αγνοηθούν. Αυτό που προκαλεί, όμως, σοβαρό προβληματισμό είναι ο τρόπος με τον οποίο επιχειρείται να ερμηνευθούν στον δημόσιο διάλογο. Αντί η συζήτηση να στραφεί στην έλλειψη στήριξης, στις ανεπαρκείς δομές και στην ανάγκη ουσιαστικής ενίσχυσης του σχολείου και της οικογένειας, προβάλλεται ως κεντρική λύση η αυστηροποίηση των πειθαρχικών μέτρων.

Ως Προοδευτική Κίνηση Δασκάλων και Νηπιαγωγών, θεωρούμε ότι πρόκειται για επικίνδυνη μετατόπιση: από τα συστημικά προβλήματα, η ευθύνη μεταφέρεται στα ίδια τα παιδιά, και με αυτό τον τρόπο το ίδιο το σύστημα μένει στο απυρόβλητο. Όταν η εξουθένωση των εκπαιδευτικών και η απουσία υποστηρικτικών μηχανισμών ερμηνεύονται κυρίως ως ζήτημα πειθαρχίας, τότε οι βαθύτερες αιτίες του προβλήματος απλώς παρακάμπτονται.

Τα παιδιά που εκδηλώνουν συμπεριφορικές δυσκολίες τις περισσότερες φορές είναι παιδιά που ήδη βιώνουν οικογενειακές δυσκολίες, αποκλεισμό ή έλλειψη στήριξης και το σχολείο καλείται να διαχειριστεί αυτές τις πραγματικότητες χωρίς τα απαραίτητα μέσα. Η απάντηση σε αυτές τις συνθήκες δεν μπορεί να είναι η αυστηροποίηση των μέτρων εις βάρος τους, και πολύ περισσότερο η απομάκρυνση από το σχολικό πλαίσιο. Είναι ενδεικτικό ότι στη συζήτηση για την «πειθαρχία» απουσιάζει παντελώς οποιαδήποτε αναφορά σε μέτρα στήριξης. Αν θέλουμε να μιλάμε σοβαρά για αντιμετώπιση της βίας στο σχολείο, τότε η συζήτηση πρέπει να μετατοπιστεί εκεί. Την ίδια στιγμή, η όποια συζήτηση για εμπλουτισμό των παιδαγωγικών μέτρων ή συνεπειών που λαμβάνονται σε περιπτώσεις ενδοσχολικής βίας, πρέπει να λαμβάνει υπόψη το εξελικτικό/αναπτυξιακό στάδιο των παιδιών, τα πορίσματα της εκπαιδευτικής έρευνας και τις απόψεις ειδικών.

Ενδεικτικά μέτρα στήριξης που περιλαμβάνονται στις θέσεις της Προοδευτικής Κίνησης Δασκάλων και Νηπιαγωγών και ως επί το πλείστον στο Ενιαίο Διεκδικητικό Πλαίσιο της ΠΟΕΔ για την Πρόληψη της Σχολικής Βίας και Παραβατικότητας (Ιανουάριος, 2026):

Ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ σχολείου και Γραφείου Ευημερίας και αναβάθμιση των υπηρεσιών του Γραφείου Ευημερίας με στόχο την έγκαιρη παρέμβαση (π.χ. στοχευμένη τοποθέτηση Κοινωνικών Λειτουργών στις σχολικές μονάδες).
Δυνατότητα ανώνυμων καταγγελιών προς την αστυνομία από εκπαιδευτικούς, όπου κρίνεται αναγκαίο, ώστε να ενθαρρύνεται η έγκαιρη ενεργοποίηση υποστηρικτικών μηχανισμών.
Συστηματική καταγραφή περιστατικών και άμεση ανταπόκριση από την Ομάδα Άμεσης Παρέμβασης (ΟΑΠ), χωρίς χρονοβόρες γραφειοκρατικές διαδικασίες.
Αύξηση των ωρών ή/και των σχολείων που υποστηρίζονται με Συνεργάτες της ΟΑΠ.
Αύξηση του αριθμού των Εκπαιδευτικών Ψυχολόγων.
Επέκταση του θεσμού της Σχολικής Συμβουλευτικής (π.χ. αύξηση του αριθμού των Σχολικών Συμβούλων, εξέταση επιπρόσθετων τρόπων απόκτησης των απαραίτητων προσόντων για την παροχή υπηρεσιών συμβουλευτικής).
Παρουσία δεύτερου εκπαιδευτικού, ιδιαίτερα στις πρώτες τάξεις του δημοτικού και στην προδημοτική, ως μέτρο πρόληψης και έγκαιρης παρέμβασης.
Μείωση του αριθμού μαθητών/ριών ανά τμήμα (π.χ. μέγιστο 20 στην Α΄ τάξη και στην προδημοτική).
Στοχευμένη μείωση του αριθμού των μαθητών/ριών σε τμήματα με αυξημένη σχολική βία και παραβατικότητα.
Απόδοση έμφασης στην καλλιέργεια κοινωνικών και συναισθηματικών δεξιοτήτων (π.χ. περισσότερες ώρες Αγωγής Ζωής, επιπρόσθετα προγράμματα κοινωνικο-συναισθηματικής μάθησης, αύξηση του χρόνου των διαλειμμάτων, θεσμοθέτηση της πρακτικής των «φυσικά δραστήριων διαλειμμάτων »).
Σύγχρονες υποδομές και αναβάθμιση εξοπλισμού για τη διασφάλιση ενός ασφαλούς και συμπεριληπτικού σχολείου.
Εισαγωγή ενδιάμεσων διακοπών μαθημάτων και συνολική επανεξέταση της οργάνωσης του σχολικού έτους για σκοπούς αποφόρτισης και ευημερίας μαθητών/ριών και εκπαιδευτικών.
Ενίσχυση της συνεργασίας σχολείου–οικογένειας μέσα από δομημένες, υποστηρικτικές παρεμβάσεις και μηχανισμούς.
Συνεχής επαγγελματική ανάπτυξη εκπαιδευτικών σε θέματα διαχείρισης συμπεριφοράς.
Ανάπτυξη βιωματικών προγραμμάτων επιμόρφωσης για γονείς είτε προληπτικά είτε μετά από εκδήλωση αποκλίνουσας συμπεριφοράς των παιδιών τους.

Η διαδικασία διδασκαλίας-μάθησης απαιτεί ασφάλεια. Η ασφάλεια όμως προϋποθέτει στήριξη για τα παιδιά και για τους/τις εκπαιδευτικούς. Η πειθαρχία χωρίς υποστήριξη είναι απλώς διαχείριση κρίσης με την οποία απλά μεταθέτουμε το πρόβλημα αντί να το αντιμετωπίζουμε»