Τελικό Συνέδριο για το έργο TWIN2EXPAND

Πάνελ για τη διακυβέρνηση αστικών δεδομένων και την ατζέντα εφαρμογής της Πράσινης Συμφωνίας

Το έργο TWIN2EXPAND συμμετείχε στο Cyprus Forum 2025 με δύο υψηλού επιπέδου θεματικές συζητήσεις αφιερωμένες στο μέλλον της διακυβέρνησης αστικών δεδομένων και στην πρακτική εφαρμογή της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας στην Κύπρο. Σε συνεργασία με το Oxygen for Democracy και με χώρο φιλοξενίας την ιστορική αίθουσα Cornaro του Παλαιού Δημαρχείου Λευκωσίας, οι συνεδρίες ανέδειξαν τη δέσμευση του έργου στην ενίσχυση τεκμηριωμένων και συμμετοχικών προσεγγίσεων στη λήψη αποφάσεων για το αστικό και περιβαλλοντικό μέλλον.

Διαμορφώνοντας ένα ανοιχτό οικοσύστημα αστικών δεδομένων – Η περίπτωση της Κύπρου

Το πρώτο πάνελ εξέτασε το μεταβαλλόμενο πεδίο των αστικών δεδομένων στην Κύπρο και τις αναγκαίες θεσμικές, τεχνολογικές και οργανωσιακές προϋποθέσεις για τη δημιουργία ενός συνεκτικού, διαλειτουργικού και δημόσια αξιοποιήσιμου οικοσυστήματος δεδομένων. Στον πυρήνα της συζήτησης βρέθηκε η πρόκληση μετάβασης από κατακερματισμένα, και συχνά ασύμβατα σύνολα δεδομένων σε ολοκληρωμένα συστήματα πληροφορίας που μπορούν να υποστηρίξουν τον κλιματικό σχεδιασμό, την προσβασιμότητα, την ενεργειακή απόδοση και τον μακροπρόθεσμο αστικό μετασχηματισμό.

Η συζήτηση ανέδειξε τον τρόπο με τον οποίο οι ευρωπαϊκές οδηγίες περί ανοικτών δεδομένων συναντούν συχνά σημαντικούς τοπικούς περιορισμούς—θεσμικούς, οργανωτικούς αλλά και επιχειρησιακούς—αναδεικνύοντας το χάσμα μεταξύ του επιπέδου φιλοδοξίας της ευρωπαϊκής πολιτικής και των πραγματικών δυνατοτήτων των δήμων και των κρατικών υπηρεσιών. Οι συμμετέχοντες αντάλλαξαν απόψεις για μοντέλα διακυβέρνησης που θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην υπέρβαση αυτού του κενού, αντλώντας παραδείγματα από διεθνείς πρακτικές στη διαχείριση δεδομένων, τα αστικά παρατηρητήρια και τις συνεργατικές συμμαχίες δεδομένων. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην προστιθέμενη αξία των ανοικτών αστικών δεδομένων πέραν της θεσμικής συμμόρφωσης. Τονίστηκε ότι πιο ολοκληρωμένα, αξιόπιστα και διαφανή χωρικά και περιβαλλοντικά δεδομένα ενισχύουν:

• την τεκμηριωμένη λήψη αποφάσεων στον πολεοδομικό και περιβαλλοντικό σχεδιασμό,

• την παρακολούθηση δεικτών βιωσιμότητας σε πραγματικό χρόνο,

• την κατανόηση χωρικών ανισοτήτων και διαφορών στην πρόσβαση σε υπηρεσίες, μετακινήσεις και αστικό πράσινο,

• την παραγωγή νέας γνώσης και καινοτομίας από την ερευνητική κοινότητα και τον ιδιωτικό τομέα.

Παράλληλα, συζητήθηκε η δυνατότητα της Κύπρου να λειτουργήσει ως «ζωντανό εργαστήριο» για την ανάπτυξη νέων μοντέλων διακυβέρνησης δεδομένων, χάρη στο μικρό της μέγεθος, τη θεσμική της δομή και το δυναμικό ερευνητικό οικοσύστημα.

Η συνεδρία ολοκληρώθηκε με στοχευμένες παρεμβάσεις των ομιλητών, οι οποίοι υπογράμμισαν την ανάγκη μακροπρόθεσμου και θεσμικά σταθερού συντονισμού ανάμεσα στην κεντρική κυβέρνηση, τους δήμους, τα πανεπιστήμια και τον ιδιωτικό τομέα για την υλοποίηση μιας συνεκτικής εθνικής πολιτικής αστικών δεδομένων.

Συντονίστριες: Νάτια Χαραλάμπους , Ilaria Geddes, SURF Lab, Πανεπιστήμιο Κύπρου

Ομιλητές:

• Καθηγ. Μάριος Μ. Πολυκάρπου, Διευθυντής, Κέντρο Αριστείας KIOS, ΠΚ

• Καθηγ. Μαρίνα Νεοφύτου, Κοσμήτορας Πολυτεχνικής Σχολής, ΠΚ

• Dr Gareth Simons, Senior Research Fellow, University College London

• Valentina Marin, Associate Director, Space Syntax

• Παύλος Λοΐζου, Ιδρυτής & CEO, Ask Wire

Η Πράσινη Συμφωνία στην πράξη – Η ατζέντα εφαρμογής για την Κύπρο

Το δεύτερο πάνελ εξέτασε πώς η Κύπρος μπορεί να προωθήσει με ρεαλιστικούς όρους και εντός του ιδιαίτερου γεωγραφικού, περιβαλλοντικού και κοινωνικοπολιτικού της πλαισίου, την εφαρμογή της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας. Η συζήτηση ξεκίνησε με αναλυτική αποδόμηση των βασικών πυλώνων της Συμφωνίας—κλιματική ουδετερότητα, αποκατάσταση βιοποικιλότητας, ενεργειακή μετάβαση, κυκλική οικονομία—και μια αποτίμηση της τρέχουσας θέσης της Κύπρου σε σχέση με τους ευρωπαϊκούς στόχους.

Οι συμμετέχοντες διερεύνησαν τις δυνατότητες μετασχηματισμού των οριζόντιων ευρωπαϊκών στόχων σε εφαρμόσιμες εθνικές στρατηγικές, λαμβάνοντας υπόψη τόσο τα δομικά χαρακτηριστικά του κυπριακού κράτους όσο και τις ήδη υφιστάμενες πολιτικές. Παράλληλα, εντοπίστηκαν οι, οι δομικές και κανονιστικές προκλήσεις που δυσχεραίνουν την υλοποίηση των πολιτικών: από τις ασυμφωνίες μεταξύ στρατηγικών σχεδιασμών και διοικητικής ικανότητας, έως τις αντιφάσεις που προκύπτουν από τοπικές συνθήκες και κατακερματισμένες αρμοδιότητες. Τονίστηκε η ανάγκη για πιο ξεκάθαρους δρόμους υλοποίησης, πιο ανθεκτικά πλαίσια σχεδιασμού και ενιαία συστήματα παρακολούθησης που να καταγράφουν την πρόοδο σε αλληλεξαρτώμενους τομείς πολιτικής.

Κομβικό ζήτημα αποτέλεσε και η ανάγκη πολυεπίπεδης συνεργασίας. Η αποτελεσματική εφαρμογή της Πράσινης Συμφωνίας προϋποθέτει συντονισμό μεταξύ υπουργείων, ευθυγράμμιση εθνικού και δημοτικού σχεδιασμού και ουσιαστική συνεργασία με πανεπιστήμια, κοινωνία των πολιτών και ιδιωτικό τομέα. Οι ομιλητές υπογράμμισαν ότι χωρίς σταθερή χρηματοδότηση, θεσμική συνέχεια και συμμετοχική διαδικασία, ακόμη και οι πιο άρτιες πολιτικές κινδυνεύουν να παραμείνουν ανεφάρμοστες. Επισημάνθηκε η ανάγκη ενίσχυσης της περιβαλλοντικής διακυβέρνησης, της διαμοίρασης δεδομένων και της καλλιέργειας δημόσιας κατανόησης των κλιματικών προτεραιοτήτων, ώστε οι μεταβάσεις να αποφέρουν ουσιαστικά οφέλη για τις κοινότητες.

Η συνεδρία ολοκληρώθηκε με τελικές τοποθετήσεις που ανέδειξαν προτεραιότητες για τα επόμενα χρόνια:

• την ενίσχυση των μηχανισμών περιβαλλοντικής παρακολούθησης,

• την επιτάχυνση των επενδύσεων στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και στην υδατική ανθεκτικότητα,

• την ουσιαστική ενσωμάτωση επιστημονικών τεκμηρίων στον στρατηγικό και χωρικό σχεδιασμό,

• και την οικοδόμηση των αναγκαίων θεσμικών και διοικητικών υποδομών που θα επιτρέψουν στην Κύπρο να ανταποκριθεί στους στόχους για το 2030 και το 2050.

Συντονιστής: Ανδρέας Παπαλλάς, Αρχιτέκτονας, SURF Lab, Πανεπιστήμιο Κύπρου

Ομιλητές:

• Χαράλαμπος Θεοπέμπτου, Πρόεδρος, Επιτροπή Περιβάλλοντος, Βουλή των Αντιπροσώπων

• Σάββας Βλάχος, Διευθυντής, Κυπριακό Ενεργειακό Γραφείο

• Ελένη Στυλιανοπούλου, Γραμματεία για τον Συντονισμό και την Υποστήριξη του Κυβερνητικού Προγράμματος

• Νικολέττα Νεοφύτου, Director, PwC Cyprus

Αναφορές

Τα Policy Briefs του TWIN2EXPAND για τεκμηριωμένη λήψη αποφάσεων είναι διαθέσιμα εδώ:

https://twin2expand.surf.com.cy/category/publications/

Ευχαριστίες

Το Πανεπιστήμιο Κύπρου και η κοινοπραξία TWIN2EXPAND εκφράζουν τις θερμές ευχαριστίες τους σε όλους τους ομιλητές, συντονιστές και συμμετέχοντες για τον γόνιμο διάλογο. Οι συζητήσεις ανέδειξαν τη σημασία της τεκμηριωμένης πολιτικής, της διεπιστημονικής συνεργασίας και της δημόσιας συμμετοχής στη διαμόρφωση ενός βιώσιμου και δίκαιου μέλλοντος για την Κύπρο—στόχοι που βρίσκονται στον πυρήνα της αποστολής του TWIN2EXPAND.

TWIN2EXPAND

Το έργο “Towards Research Excellence in Evidence-Based Planning and Urban Design – TWIN2EXPAND” συγκεντρώνει ένα δίκτυο κορυφαίων ευρωπαϊκών ερευνητικών φορέων, μεταξύ των οποίων το University College London (UCL), το Πολυτεχνείο του Τορίνο, το Πανεπιστήμιο Chalmers και η Space Syntax Limited. Στόχος του είναι η ενίσχυση της ερευνητικής αριστείας του ΠΚ στον τεκμηριωμένο σχεδιασμό και την τεκμηριωμένη πολεοδομία, καθώς και η προώθηση της διεπιστημονικής έρευνας και συνεργασίας.

Χρηματοδότηση: Ευρωπαϊκή Ένωση [grant number 101078890] και UK Research and Innovation (UKRI) στο πλαίσιο της εγγύησης χρηματοδότησης Horizon Europe του Ηνωμένου Βασιλείου [grant numbers 10052856, 10050784].

Πληροφορίες: www.twin2expand.eu

Επικοινωνία: Νάτια Χαραλάμπους, Συντονίστρια Έργου, charalambous.nadia@ucy.ac.cy, 22892965

 

Tags TWIN2EXPAND, CYPRUS FORUM 2025,

---

---

---

This thread has been closed from taking new comments.

---