«Θέλω πίσω το πρόσωπό μου». Για τη θεατρική παράσταση της ΤΕΣΕΚ Μακάριος Γ’ Λευκωσίας «Η άσχημη»

Μέση Τεχνική
10 Απρ 2026 - 12:03

«Θέλω πίσω το πρόσωπό μου». Για τη θεατρική παράσταση της ΤΕΣΕΚ Μακάριος Γ’ Λευκωσίας «Η άσχημη»

ΤΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ*

Πραγματικά, η παράσταση «η Άσχημη» ανήκει στο είδος των παραστάσεων που ένιωσα ότι είχα ανάγκη να δω, ότι μου άνοιξε ένα νέο παράθυρο στον κόσμο. Και αυτή δεν είναι άλλωστε η βασική λειτουργία του θεάτρου; Να δίνει ερεθίσματα στην ψυχή και τον εγκέφαλο, να σε κάνει να σκεφτείς κάτι καινούργιο ή να σου δώσει μια πιο ξεκάθαρη εικόνα για κάτι που ήταν θολό μέσα σου, μέχρι να δεις την παράσταση. Αν το ζητούμενο στο θέατρο είναι η μέθεξη ψυχών, τότε η συγκεκριμένη παράσταση το έχει πετύχει 100%. Οι μαθητές-ηθοποιοί ήταν τόσο αληθινοί, που ξεχνούσες ότι έβλεπες θέατρο. Πραγματικά, με άγγιξαν οι ευαίσθητες ψυχές τους και δεν πρέπει να παραλείψω να πω ότι ήταν μια ομαδική δουλειά από πολλούς φορείς του σχολείου, (η μουσική, και τα σκηνικά, κοστούμια κ.λπ.)., σε σκηνοθεσία της φιλολόγου-θεατρολόγου Έλενας Ξανθουδάκη-Βαρνάβα.

Το έργο «Η Άσχημη», διασκευή του έργου «Ο Άσχημος», του Μάριους Φον Μάγιερμπούργκ, (30/03, Δημοτικό Θέατρο Στροβόλου) δεν είναι απλώς μια ιστορία για την εξωτερική εμφάνιση. Είναι ένας καθρέφτης της εποχής μας. Σε έναν κόσμο όπου η αξία του ανθρώπου συχνά μετριέται με likes, φίλτρα και εικόνες, η ομορφιά μετατρέπεται σε προϊόν και η ταυτότητα σε κατασκευή. Η διασκευή που είδα, φωτίζει αυτή τη σύγχρονη πραγματικότητα. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν λειτουργούν απλώς ως φόντο αλλά ως δύναμη που καθορίζει τις επιλογές, τις σχέσεις και την αυτοαντίληψη των ηρώων. Η Έλεν δεν απορρίπτεται μόνο από τους άλλους, αλλά δεν ξέρει την αυτοαγάπη! Μαθαίνει να απορρίπτει τον εαυτό της, υιοθετώντας πρότυπα που της επιβάλλονται. Υφίσταται πιέσεις και όταν τελικά μεταμορφώνεται, δεν απελευθερώνεται, αλλά παγιδεύεται σε μια νέα φυλακή, αυτή της αποδοχής. Ο λόγος είναι ξεκάθαρος: η μεταμόρφωση.

Ας εμβαθύνουμε λίγο στην παγίδα της μεταμόρφωσης. Η ιστορία περιστρέφεται γύρω από μια γυναίκα, την Έλεν, που επιδιώκει την «ιδανική» ομορφιά, αλλά, μέσα από αυτή τη διαδικασία, απομακρύνεται όλο και περισσότερο από τον αληθινό της εαυτό. Επομένως, η μεταμόρφωση δεν έχει θετικό πρόσημο, όπως στη φύση (π.χ. από κάμπια σε πεταλούδα). Η μεταμόρφωση είναι βάρβαρη και επιβεβλημένη από εξωτερικούς παράγοντες. Δεν είναι λύτρωση — είναι σταδιακή διάλυση της ταυτότητας.

Οι θεματικοί άξονες του έργου είναι οι εξής: Πρώτον, η Ομορφιά ως Κοινωνική Πίεση. Η ηρωίδα δεν αλλάζει μόνο για τον εαυτό της, αλλά επειδή νιώθει ανεπαρκής. Συγκρίνεται με πρότυπα και διψάει για αποδοχή. Η ομορφιά παρουσιάζεται ως «κανόνας» που επιβάλλεται. Δεύτερον, η Μεταμόρφωση ως Ψευδαίσθηση. Στην αρχή υπάρχει ενθουσιασμός. Νιώθει ότι «γεννιέται ξανά», ζει μια άλλη ζωή, τη ζωή μιας αληθινά όμορφης. Σταδιακά όμως δεν αναγνωρίζει τον εαυτό της. Η νέα εικόνα δεν της ανήκει και αυτό δημιουργεί μια έντονη εσωτερική σύγκρουση. Είναι αληθινά οδυνηρό! Ο τρίτος άξονας αφορά στην Απώλεια Ταυτότητας. Το πιο δυνατό σημείο του έργου: αλλάζει το πρόσωπο, αλλάζουν όλα. Αλλάζει και ο τρόπος που τη βλέπουν. Οι άλλοι αγαπούν τη «νέα» εκδοχή, η ίδια όμως νιώθει ξένη και εδώ κορυφώνεται το δράμα: «Αν όλοι αγαπούν αυτό που έγινα, ποια ήμουν πριν;» Ποια είμαι τελικά;

Μέσα από τη σκηνική δράση, με έναν εξαιρετικό συνδυασμό χιούμορ, παντρέματος μουσικής με πρόζα και γρήγορου θεατρικού ρυθμού, αναδεικνύεται η ειρωνεία ενός κόσμου που θυσιάζει αξίες, αυθεντικότητα και ουσία στο όνομα μιας επιφανειακής τελειότητας. Η επιτυχία, η αναγνώριση και η επιθυμία δεν πηγάζουν από το είναι αλλά από το φαίνεσθαι.

Η παράσταση θέτει ουσιαστικά και κρίσιμα ερωτήματα: Τι είναι τελικά η ομορφιά; Γιατί η ομορφιά πρέπει να υπόκειται σε όρους μάρκετινγκ; Γιατί οι άνθρωποι γίνονται τελικά προϊόντα; Ποιος είμαι πίσω από το πρόσωπο που μου επιβάλλουν να φορώ; Πόσο εφιαλτικό είναι να χαθεί η μοναδικότητά μας και να γίνουμε όλοι ίδιοι; Ποια η σχέση εικόνας και εσωτερικού κόσμου- είναι και φαίνεσθαι;

Ίσως τελικά το πιο τρομακτικό δεν είναι να είσαι άσχημος, αλλά να χάσεις τον εαυτό σου προσπαθώντας να γίνεις όμορφος. Θα χρησιμοποιήσω και κάποιες φράσεις που ξεχώρισα, Έλεν: «είμαι εγώ αυτή, είμαι αυτή εγώ, εγώ ή ποια;». «Θέλω πίσω το πρόσωπό μου!», «αλλά εγώ όπως φαίνεται δεν είμαι πάντα εγώ» Κέβιν: «κατά κάποιο τρόπο όλα ήταν άλλοτε πιο απλά», «έχω εμμονή με το πρόσωπό της» Μιράντα: «Είναι το δικό σου πρόσωπο»,

«Με αυτό το πρόσωπο δεν μπορείτε να πουλήσετε τίποτα». «Είμαι λοιπόν… τόσο άσχημη;»

Εν κατακλείδι, ήταν μια εξαιρετική δουλειά από ανθρώπους που αγαπούν το θέατρο και κρίνω πως, ιδιαίτερα στην εποχή μας, με όλες αυτές τις πιέσεις κυρίως από τα social media για τα πρότυπα ομορφιάς και την ανάγκη για Likes, είναι ένα καταφύγιο-αποκούμπι για τις ευαίσθητες ψυχές, εφηβικές και όχι μόνο.

Συντελεστές: Σκηνοθεσία/ Διασκευή/ Μουσική επένδυση/Φωτισμός/Ενδυματολογία/ Σχεδιασμός σκηνικών: Έλενα Ξανθουδάκη Βαρνάβα. Βοηθός σκηνοθέτη/διδασκαλία κειμένων/οργάνωση/υποβολείο: Μαρία Αρμοστή. Αφίσα θεάτρου: Όλγα Οκόρι, Έλενα Ξανθουδάκη Βαρνάβα. Τραγούδι «Το πρόσωπό μου δεν είμαι εγώ», Στίχοι: Έλενα Ξανθουδάκη Βαρνάβα,Μουσική: SUNO MUSIC. Διανομή ρόλων με σειρά εμφάνισης:

Μιράντα: Ευφροσύνη Νικολάου ΞΕ2β, Σερένα: Μαρία Νεοκλέους ΘΔΜ1β, Έλεν: Στυλιάνα Χαραλάμπους ΞΕ2α, Κέβιν: Δημήτρης Σταυρινού ΘΗΨ2β, Μουσικός του δρόμου: Αλέξανδρος Μενελάου ΘΗΥ2, Γιατρός: Φωτεινή Γυψιώτη, ΜΟ1β, Νοσοκόμα: Χρυσοβαλάντω Χριστοφή ΘΔΜ1β, Νοσοκόμα: Οκόρι Όλγα ΕΓ2, Κόρη: Βασιλική Κακούρη ΘΔΜ1β, Γυναίκα:Μαριλένα Ρούσου ΘΜΟ2, Όλγα Ζαρίφη ΘΔΜ1β, Χρυσοβαλάντω Χαραλάμπους ΕΓ2.

*Φιλόλογος, συγγραφέας, ηθοποιός