- ΟΕΛΜΕΚ
- 25 Μαι 2026 - 16:35
«Το σχολείο μια φορά κι έναν καιρό»: Όταν το σχολείο του παρελθόντος γίνεται ζωντανή εμπειρία
ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ ΜΕΛΗ*
Αναζητώντας νέους, εναλλακτικούς τρόπους μάθησης που να αγγίζουν, να εμπνέουν και να ενεργοποιούν τους μαθητές μας, προέκυψε η σύλληψη και η δημιουργία του προγράμματος μουσειακής αγωγής με τίτλο: «Το σχολείο μια φορά κι έναν καιρό». Το πρόγραμμα αυτό συνιστά μια καινοτόμο, διαδραστική και βιωματική δράση, η οποία αποσκοπεί στη γνωριμία των μαθητών/μαθητριών όλων των βαθμίδων με τη λειτουργία και τη συνολική φυσιογνωμία του ελληνικού σχολείου της Κύπρου κατά το παρελθόν. Η σύλληψη, ο σχεδιασμός και η υλοποίηση του προγράμματος πραγματοποιούνται με αξιοποίηση όλων των σύγχρονων μουσειοπαιδαγωγικών προσεγγίσεων.
Σημειώνεται ότι το πρόγραμμα υλοποιείται κάθε έτος -αυτή είναι η 8η χρονιά- σε διαφορετικό χώρο, με τη συμβολή και τη συνεργασία φορέων, οργανώσεων, κοινοτήτων και ενοριών. Για το σχολικό έτος 2025–2026, το πρόγραμμα, υπό την αιγίδα πάντοτε της Διεύθυνσης Μέσης Εκπαίδευσης, φιλοξενήθηκε σε χώρο που παραχωρήθηκε από την ενορία της Αγίας Παρασκευής στη Λακατάμεια. Σε αυτόν είχε διαμορφωθεί πιστή αναπαράσταση του ελληνικού σχολείου της Κύπρου της δεκαετίας του 1950 (μέσος όρος ηλικίας των φιλοξενούμενων σχολικών αντικειμένων). Στον χώρο αυτό είχαν τοποθετηθεί, με απόλυτη τεκμηρίωση και επιμέλεια, αυθεντικά σχολικά αντικείμενα της εποχής (θρανία, εποπτικό υλικό, γραφική ύλη κ.ά.), αναδεικνύοντας βιωματικά το εκπαιδευτικό περιβάλλον της περιόδου.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, οι συμμετέχοντες μαθητές και μαθήτριες είχαν και φέτος τη δυνατότητα να προσεγγίσουν βιωματικά την ιστορία της ελληνικής εκπαίδευσης στην Κύπρο. Μέσα από διαδραστικές δραστηριότητες και παιχνίδια ρόλων (δασκάλου–μαθητή), καλούνταν να ψηλαφίσουν κυριολεκτικά το σχολείο του παρελθόντος, να το συγκρίνουν με το σύγχρονο σχολείο και να εντοπίσουν ομοιότητες και διαφορές. Παράλληλα, καλλιεργούνταν σημαντικές στάσεις και αξίες, όπως η συνεργασία, η φιλοπονία, ο σεβασμός και η υπευθυνότητα, ενώ ενισχύονταν δεξιότητες, όπως η κριτική σκέψη, η ιστορική συνείδηση και η ενεργός συμμετοχή στη μαθησιακή διαδικασία.
Ξεχωριστή θέση στο πρόγραμμα κατείχαν και οι επισκέψεις παλαιών δασκάλων, οι οποίοι μοιράζονταν προσωπικές ιστορίες και εμπειρίες από τη δική τους πορεία στην εκπαίδευση. Αναμφίβολα, οι ζωντανές αυτές μαρτυρίες έδιναν έναν πιο ανθρώπινο και συγκινητικό χαρακτήρα στη δράση, φέρνοντας τους μαθητές πιο κοντά στο παρελθόν.
Αξίζει να σημειωθεί ότι στο πρόγραμμα αυτό εντάσσονται και θεματικές που άπτονται επετειακών γεγονότων, σύμφωνα με τους εκάστοτε στόχους του Υπουργείου Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας. Ιδιαιτέρως, με αφορμή τη συμπλήρωση 70 ετών από την έναρξη του απελευθερωτικού αγώνα της Ε.Ο.Κ.Α. (1955–1959), είχε δημιουργηθεί ειδικά διαμορφωμένος χώρος, όπου εκτίθεντο αυθεντικά τεκμήρια της περιόδου, τα οποία εξασφαλίστηκαν μέσω δανεισμού από οικογένειες αγωνιστών και ιδιώτες συλλέκτες.
Η μέχρι σήμερα εφαρμογή του προγράμματος καταδεικνύει την πολλαπλή παιδαγωγική και μορφωτική του αξία, γεγονός που επιβεβαιώνεται από την ιδιαίτερα θετική ανταπόκριση τόσο των εκπαιδευτικών όσο και των μαθητών/μαθητριών που συμμετέχουν. Ταυτόχρονα, το πρόγραμμα συμβάλλει ουσιαστικά στην ανάδειξη του πολυδιάστατου έργου του Υπουργείου σε θέματα καινοτόμων εκπαιδευτικών δράσεων, καθώς και στην προβολή της ιστορικής πορείας της ελληνικής εκπαίδευσης στην Κύπρο.
Η γνωριμία των μαθητών του σύγχρονου σχολείου με το σχολείο του παρελθόντος δεν αποτελεί απλώς μια εκπαιδευτική δραστηριότητα, αλλά ένα ουσιαστικό ταξίδι μνήμης, εμπειρίας και γνώσης. Ένα ταξίδι που ενώνει γενιές, ζωντανεύει το παρελθόν και αφήνει στους μαθητές πολύτιμες εικόνες, βιώματα και συναισθήματα που δύσκολα ξεχνιούνται. Θερμές ευχαριστίες εκφράζονται και για αυτή την σχολική χρονιά προς τον εκπαιδευτικό κόσμο, τους μαθητές και τις τοπικές κοινότητες και ενορίες, που αγκάλιασαν με θέρμη το πρόγραμμα, καθώς και προς όλους όσοι συμβάλλουν καθοριστικά στη συνέχιση και περαιτέρω ανάπτυξή του.
*Θεολόγος – Φιλόλογος
Γενικός Αντιπρόσωπος ΟΕΛΜΕΚ (Αλλαγή- Κερύνειας)Bottom of Form
