- Πανεπιστήμιο Κύπρου
- 02 Ιουλ 2026 - 10:50
Χαρτογραφώντας Προσφυγικούς Συνοικισμούς: Ένα επιτυχημένο Erasmus+ Blended Intensive Program
Το Τμήμα Αρχιτεκτονικής του Πανεπιστημίου Κύπρου φιλοξένησε με επιτυχία το Erasmus+ Blended Intensive Program (BIP) με τίτλο «Χαρτογραφώντας Προσφυγικούς Συνοικισμούς», το οποίο πραγματοποιήθηκε από τις 2 έως τις 6 Ιουνίου 2026, συνδυάζοντας διαδικτυακές προπαρασκευαστικές δραστηριότητες με επιτόπια εργασία πεδίου στη Λευκωσία.
Στο πρόγραμμα συμμετείχαν 40 φοιτητές/τριες και ακαδημαϊκό προσωπικό από πέντε ιδρύματα-εταίρους: το Πανεπιστήμιο Κύπρου (ως το φιλοξενούν ίδρυμα), το Instituto Universitáriode Lisboa – ISCTE (Λισαβόνα, Πορτογαλία), το Universitat Politècnicade València – UPV (Βαλένθια, Ισπανία), το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο – ΕΜΠ (Αθήνα, Ελλάδα) και το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας – ΠΘ (Ελλάδα). Η σύμπραξη αυτή ανέδειξε τον πλούτο των διαφορετικών ακαδημαϊκών παραδόσεων στην αρχιτεκτονική, την πολεοδομία και τις κοινωνικές επιστήμες, δημιουργώντας ένα δυναμικό διεθνές περιβάλλον μάθησης.
Περιγραφή Προγράμματος
Το BIP εξερεύνησε την καθημερινή ζωή και τον χωρικό μετασχηματισμό στους προσφυγικούς συνοικισμούς — κρίσιμα, αλλά συχνά υπο-μελετημένα αστικά περιβάλλοντα, όπου η αρχιτεκτονική μορφή, η ανθρώπινη δραστηριότητα και η πολιτική ιστορία συναντώνται, διαμορφωμένα από τον εκτοπισμό, τον κρατικό σχεδιασμό και την προσαρμογή των κοινοτήτων.
Στον πυρήνα του προγράμματος βρισκόταν η γραφική εθνογραφία — μια μεθοδολογία που συνδυάζει παρατηρητική σχεδίαση, συλλογική χαρτογράφηση, συνεντεύξεις και αφηγηματικότητα — με στόχο την ανάδειξη των σύνθετων καθημερινών πραγματικοτήτων και χωρικών πρακτικών στους προσφυγικούς συνοικισμούς της Λευκωσίας.
Εργαζόμενοι σε διεθνείς διεπιστημονικές ομάδες, οι συμμετέχοντες/ουσες:
- Πραγματοποίησαν εργασία πεδίου σε επιλεγμένους προσφυγικούς συνοικισμούς της Λευκωσίας
- Αλληλεπίδρασαν με κατοίκους και τοπικούς φορείς
- Εφάρμοσαν συμμετοχικές και οπτικές ερευνητικές μεθόδους
- Δημιούργησαν οπτικά και αναλυτικά αποτελέσματα που τεκμηριώνουν τον χωρικό και κοινωνικό μετασχηματισμό
- Ανέπτυξαν συλλογικές εκθέσεις και ψηφιακές εκδόσεις βάσει των ευρημάτων τους
Δομή Προγράμματος
Το BIP δομήθηκε σε τρεις φάσεις — πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την κινητικότητα:
- Προ-κινητικότητα (Διαδικτυακή): Προπαρασκευαστικά σεμινάρια με θεωρητικά πλαίσια για την προσφυγική κατοικία και τη γραφική εθνογραφία, εισαγωγή των ομάδων και αρχικός ερευνητικός σχεδιασμός, μέσω σύγχρονων διαδικτυακών εργαστηρίων και ασύγχρονης μελέτης.
- Φυσική Κινητικότητα (2–6 Ιουνίου 2026, Λευκωσία): Εντατική επιτόπια εργασία σε επιλεγμένους προσφυγικούς συνοικισμούς, όπου οι φοιτητές/τριες συνεργάστηκαν μέσω σχεδίασης, παρατήρησης, χαρτογράφησης και συνεντεύξεων.
- Μετα-κινητικότητα (Διαδικτυακή): Συλλογική επεξεργασία, επιμέλεια και διάδοση των ερευνητικών ευρημάτων, συμπεριλαμβανομένης της προετοιμασίας εικονικής έκθεσης και σχεδιασμού ψηφιακής έκδοσης.
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Καθ’ όλη τη διάρκεια της εβδομάδας, οι συμμετέχοντες/ουσες εμβάθυναν την κατανόησή τους για τις αρχιτεκτονικές, κοινωνικές και πολιτισμικές δυναμικές που διαμορφώνουν τους προσφυγικούς οικισμούς. Ανέπτυξαν δεξιότητες σε συμμετοχικές και οπτικές ερευνητικές μεθόδους, καλλιέργησαν τη διαπολιτισμική συνεργασία και ασχολήθηκαν κριτικά με ζητήματα κληρονομιάς, χρονικότητας και της πολιτικής για την κατοικία. Το πρόγραμμα προώθησε κριτικές παιδαγωγικές του τόπου, της ενσυναίσθησης και της δικαιοσύνης στον σχεδιασμό, σε ευθυγράμμιση με τις αξίες της κοινωνικής δέσμευσης και της κοινωνικής ένταξης.
Η πρωτοβουλία Erasmus+ BIP προσφέρει στους φοιτητές/τριες μια μοναδική ευκαιρία να συνεργαστούν με συμφοιτητές/τριες και ειδικούς από ευρωπαϊκά ιδρύματα, προάγοντας τη διεθνή ακαδημαϊκή ανταλλαγή και ενθαρρύνοντας καινοτόμες προσεγγίσεις στις σύγχρονες χωρικές και κοινωνικές προκλήσεις.
Το Πανεπιστήμιο Κύπρου παραμένει προσηλωμένο στην παροχή υψηλού επιπέδου διεθνών εκπαιδευτικών εμπειριών, οι οποίες συμβάλλουν ουσιαστικά στην ακαδημαϊκή, επαγγελματική και προσωπική ανάπτυξη των φοιτητών/τριών του, προετοιμάζοντάς τους να αντιμετωπίσουν με σκέψη και υπευθυνότητα τις σύνθετες πραγματικότητες του δομημένου μας περιβάλλοντος.
Διδακτικό προσωπικό:
ISCTE: Alexandra Paio. UPV: Alejandro Campos Uribe, Paula Lacomba Montes. ΕΜΠ: Λεωνίδας Κουτσουμπός. ΠΘ: Πέτρος Φωκαΐδης. ΠΚ: Κωνσταντίνος Αβραμίδης, Νάντια Χαραλάμπους, Μαίρη Μαυροχάννα, Μαρίνα Πασιά, Φρίξος Πέτρου, Μιχάλης Ψαράς.
Για περισσότερες πληροφορίες, παρακαλούμε επικοινωνήστε με:
Κωνσταντίνος Αβραμίδης & Νάτια Χαραλάμπους
avramidis.konstantinos@ucy.ac.cy; Charalambous.nadia@ucy.ac.cy
