- Εκπαίδευση
- 27 Ιουλ 2026 - 16:03
Αναγκαία η παράταση του καταλόγου διοριστέων
ΤΟΥ ΣΑΒΒΑ ΑΝΤΩΝΙΟΥ*
Η εύρυθμη λειτουργία των σχολικών μονάδων απαιτεί συνεχή εκσυγχρονισμό όλων των παραγόντων που υπηρετούν την παιδεία στον τόπο μας, ιδιαίτερα σήμερα όπου οι προκλήσεις ξεπερνούν καθημερινά τις όποιες προβλέψεις και προγραμματισμούς μας. Χρειάζεται μακροπρόθεσμος και μεσοπρόθεσμος προγραμματισμός, έτσι ώστε, με ευελιξία και γρήγορη αναπροσαρμογή να αποφεύγουμε τις οποιεσδήποτε αλλαγές και αναπάντεχα αδιέξοδα.
Σήμερα δυστυχώς, όσον αφορά τον κατάλογο διοριστέων, φτάσαμε σε αδιέξοδο, παρά τον μακροχρόνιο προγραμματισμό παράλληλης λειτουργίας του καταλόγου διοριστέων και του καταλόγου διορισίμων, καταφέραμε να συζητάμε τι μέλλει γενέσθαι!!! Η νομοθεσία ψηφίστηκε από το 2015 και προέβλεπε την κατάργηση του καταλόγου διοριστέων το 2027!!
Εδώ που είμαστε, στο παρά πέντε, η μόνη λύση είναι η παράταση του καταλόγου για δύο – τρία χρόνια, ώστε να δοθεί η ευκαιρία στους εμπλεκομένους, Υπουργείο, συνδικαλιστικές οργανώσεις εκπαιδευτικών και συνδέσμους γονέων, με νηφαλιότητα και ώριμη σκέψη, να αποφύγουν το δυσάρεστο αδιέξοδο, σε κάποια στιγμή, να μη βρίσκουν εκπαιδευτικούς για διορισμό. Αυτό το αδιέξοδο υπηρετούσε τόσα χρόνια ο κατάλογος διοριστέων. Τυχόν βιαστικές αποφάσεις θα θυματοποιήσουν και θα εγκλωβίσουν μεγάλο αριθμό εκπαιδευτικών όλων των βαθμίδων εκπαίδευσης.
Διερωτώμαι:
Α) Ποιο είναι το μέλλον των συμβασιούχων εκπαιδευτικών που διορίστηκαν για αρκετά χρόνια ή θα διοριστούν από τον κατάλογο διοριστέων;
Β) Τι γίνεται με τους αντικαταστάτες εκπαιδευτικούς, που, κάτω από δύσκολες συνθήκες υπηρέτησαν και θα υπηρετήσουν το σύστημα;
Γ) Με ποιο σύστημα θα βρεθούν του χρόνου εκατοντάδες εκπαιδευτικοί, Μέσης, Δημοτικής και Τεχνικής Εκπαίδευσης για να καλύψουν τις ανάγκες για αντικαταστάτες και συμβασιούχους;
Όλοι αυτοί είναι εκπαιδευτικοί που άφησαν τις εργασίες τους, έχουν οικογένειες και άλλες υποχρεώσεις και το σύστημα στην πορεία τους εγκαταλείπει, επειδή, άκουσον – άκουσον, θυμηθήκαμε μετά από δέκα χρόνια ότι ο κατάλογος διοριστέων κλείνει. Πού είμαστε τόσα χρόνια!!
Δύο – τρία χρόνια παράταση του καταλόγου διοριστέων θα δώσει την ευκαιρία στο σύστημα να ανασάνει και να απορροφήσει τους πιο πάνω εκπαιδευτικούς ή να τους εντάξει στον κατάλογο διορισίμων κατόπιν εξετάσεων. Παράλληλα σε αυτά τα χρόνια παράτασης είναι απαραίτητο μετά από προσεκτική μελέτη και σωστή πρόβλεψη να δημιουργηθεί εφεδρεία εκπαιδευτικών στον κατάλογο διορισίμων. Ένα εγχείρημα πολύ δύσκολο, ιδιαίτερα με τον μεγάλο αριθμό αντικαταστατών, αφού κανείς δεν μπορεί εύκολα με ακρίβεια να προβλέψει τις ανάγκες της κάθε χρονιάς, για άδειες προσωπικές, άνευ απολαβών, άδειες ασθενείας, άδειες λοχείας και άλλες άδειες απρόβλεπτες, για όλες τις ειδικότητες εκπαιδευτικών.
Φοβάμαι ότι, όσο καλές κι αν είναι οι προθέσεις του Υπουργείου για εφαρμογή της νομοθεσίας για άμεση κατάργηση του καταλόγου διοριστέων, σύντομα ίσως δημιουργηθούν αδιέξοδα κι ο κατάλογος διορισίμων να θυμίζει τον κατάλογο διοριστέων, με μονη διαφορά ότι οι εκπαιδευτικοί έχουν πετύχει κάποιες εξετάσεις μπορεί και μακρινές.
Η επένδυση στην παιδεία είναι επένδυση, πέραν των άλλων παραγόντων, ιδιαίτερη επένδυση στους εκπαιδευτικούς, που είναι η ψυχή του συστήματος στον τόπο μας. Είναι αυτοί που θα εφαρμόσουν τις οποιεσδήποτε πολιτικές της εκάστοτε πολιτείας.
Έτσι, για την αποφυγή τυχόν αδιεξόδων, προτείνω κάποιες πρακτικές εισηγήσεις για προβληματισμό με στόχο την απάμβλυνση του προβλήματος:
Α) Στον κατάλογο διορισίμων είναι αναγκαίο να υπάρχει συγκεκριμένος αριθμός εκπαιδευτικών κάθε ειδικότητας για κάλυψη των αναγκών σε συμβασιούχους και αντικαταστάτες. Βέβαια οι συμβασιούχοι μπορούν να τυγχάνουν μόνιμου επί δοκιμασία διορισμού ή να μειωθεί σημαντικά ο αριθμός τους.
Β) Αν σε μια χρονιά εξαντληθεί ο κατάλογος διορισίμων, εκπαιδευτικοί που απέτυχαν στις εξετάσεις σε ένα ή\και δύο μαθήματα για κάποια μόρια να επιιμορφώνονται για να καλύπτουν έκτακτες ανάγκες.
Γ) Μπορεί να υπάρξει τράπεζα θεμάτων, έτσι ώστε αν υπάρξουν έκτακτες ανάγκες να πραγματοποιούνται κάθε χρόνο εξετάσεις αντί κάθε δύο χρόνια.
Δ) Το Πανεπιστήμιο Κύπρου ή/και το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, αν αποτύχουν τα πιο πάνω, κάθε καλοκαίρι ή\και απογεύματα για ένα χρονικό διάστημα να οργανώνουν σεμινάρια σε όσους προτίθενται να δώσουν εξετάσεις ή απέτυχαν. Αυτοί οι εκπαιδευτικοί θα αποτελούν την εσχάτη εφεδρεία για αντικαταστάτες.
Ε) Ένα είδος εφεδρείας, σε ακραίες περιπτώσεις, μπορεί να αποτελέσουν και οι αποσπασμένοι εκπαιδευτικοί στο Υπουργείο και σε άλλες Υπηρεσίες.
ΣΤ) Ένας αριθμός εκπαιδευτικών να τοποθετούνται υπεράριθμοι στα Επαρχιακά Γραφεία ή/και σε συμπλέγματα σχολείων αναλαμβάνοντας συγκεκριμένες εκπαιδευτικές δραστηριότητες και στην ανάγκη να αναλαμβάνουν καθήκοντα διδασκαλίας.
Καταλήγοντας σημειώνω ότι κανένα σύστημα δεν είναι τέλειο. Εκείνο που χρειάζεται είναι συνεργασία, προγραμματισμός, συνεχής παρακολούθηση, κάτι που δεν έγινε εδώ και δέκα χρόνια, ανατροφοδότηση/αναπροσαρμογή, όπου κρίνεται αναγκαίο, ώστε να βελτιώνεται συνέχεια. Όμως χρειάζεται και αύξηση του προϋπολογισμού για το συγκεκριμένο σκοπό, «δει δη χρημάτων….και άνευ τούτων ουδέν εστί γενέσθαι των δεόντων» (Δημοσθένης).
*Πρώην Γενικός Επιθεωρητής και Αναπληρωτής Διευθυντής Μέσης Εκπαίδευσης
