- ΟΛΤΕΚ
- 12 Μαρ 2026 - 09:36
Γράμμα σε ένα έφηβο: Για όλα όσα σε πνίγουν και την ευθύνη του να είσαι πολίτης
ΤΗΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΑΣ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗ*
Συχνά αναρωτιέμαι αν το να εκφραζόμαστε δημόσια έχει ακόμα δύναμη μέσα σε τούτο τον κυκεώνα του θορύβου που ζούμε. Η αλήθεια είναι πως το πιο κάτω κείμενο γράφτηκε ως μια προσωπική καταγραφή, σχεδόν σαν διαδικασία αυτοθεραπείας για τη ματαίωση που συχνά αισθάνομαι μέσα στην τάξη. Η είδηση όμως του θανάτου της εκπαιδευτικού στη Θεσσαλονίκη, που όπως μάθαμε βίωνε εδώ και καιρό ίσως παρόμοια ματαίωση αλλά και επιθετικότητα στο σχολείο που υπηρετούσε, μετέτρεψαν την ανάγκη μου για μοίρασμα σε σκληρή επιβεβαίωση. Πίσω από τα τυχαία κλικ ενός αδιάφορου μαθητή, τα σύμβολα μίσους στη τσάντα του και την απαξιωτική του συμπεριφορά, κρύβεται η ίδια ρίζα: η απόλυτη άγνοια για το τι σημαίνει να είσαι μέλος μιας κοινωνίας που οδηγεί τελικά με τον ένα ή τον άλλο τρόπο σε τραγωδία.
Γράμμα σε ένα έφηβο: Για όλα όσα σε πνίγουν και την ευθύνη του να είσαι πολίτης
Παρατηρώ την τσάντα του, ζωγραφισμένη με ακροδεξιά συνθήματα και ναζιστικά σύμβολα, ενώ κάθεται ανήσυχος και διαμαρτυρόμενος στη θέση που του υποδεικνύω.
Δίνω οδηγίες να ξεκινήσουν να συμπληρώνουν το ερωτηματολόγιο και τον βλέπω να αρχίζει ασταμάτητα τυχαία κλικ στις απαντήσεις, δείχνοντας εμφανώς πως δεν μπαίνει καν στον κόπο να διαβάσει τις ερωτήσεις. Τον πλησιάζω προσπαθώντας να του εξηγήσω ξανά πως το ερωτηματολόγιο που έχει μπροστά του είναι η ευκαιρία του για να καταγραφεί η φωνή και οι όποιες ακραίες (αποφεύγω προφανώς να πω αυτό, όσο κι αν το θέλω) ιδέες του σε μια διεθνή έρευνα για την πολιτότητα και την πολιτική αγωγή των νέων. Με κοιτάζει χασκογελώντας αδιάφορα και συνεχίζει τα τυχαία κλικ που θα τον απαλλάξουν το συντομότερο δυνατό από τον φόρτο της συμπλήρωσης.
Επιστρέφω στη θέση μου αισθανόμενη ανήμπορη να αλλάξω τη λυπηρή τούτη εικόνα και αρχίζω να σκέφτομαι όλα αυτά που αποφάσισα να αραδιάσω παρακάτω, απευθυνόμενη στον κάθε έφηβο, αναγνωρίζοντας πως πλανώμαι οικτρά ότι το κείμενό μου πρόκειται να διαβαστεί από οποιονδήποτε κάτω των 20.
Αγαπητέ έφηβε, απευθύνομαι σε σένα μιλώντας ειλικρινά, αρχίζοντας λέγοντας σου ότι σε θαυμάζω και σε ζηλεύω, γιατί βλέπω το μυαλό και το σώμα σου έτοιμα για αγώνες και επανάσταση.
Παρόλα αυτά, ομολογώ πως σε λυπάμαι, γιατί δεν φαίνεται να ξέρεις ούτε το παραμικρό για το πώς γίνονται οι αγώνες και η επανάσταση. Μη με παρεξηγείς, γνωρίζω πως σε μεγάλο βαθμό δεν ευθύνεσαι εσύ γι’ αυτό μα όλα αυτά τα οποία σε περιβάλλουν: ένα σπίτι που αποφάσισε, αφού δεν είσαι το άριστο παιδί-θαύμα που ονειρευόταν να σταματήσει να σου δίνει την προσοχή που ζητάς, ένα σχολείο που έχει μάτια μόνο για την εικόνα, τα αναλυτικά προγράμματα και τους δείκτες επάρκειας και έναν αλγόριθμο ο οποίος φαίνεται να 'ναι ο μοναδικός που ικανοποιεί την ντοπαμίνη σου.
Καταλαβαίνω, επίσης, πως παρόλο που στην όψη μπορεί να απέχω από το συντηρητικό λουκ της καθηγήτριας - μάνας που ίσως απεχθάνεσαι, εξακολουθώ να έχω θέση εξουσίας απέναντί σου και γι’ αυτό μου εναντιώνεσαι. Εύχομαι και ελπίζω όμως – και γι’ αυτό εξακολουθώ να υπηρετώ με κάθε τρόπο την εκπαίδευση του τόπου – να καταφέρεις να δεις πέρα από αυτό. Να δεις πως το σχολείο, όσο άσχημο κτιριακά και συχνά σε περιεχόμενο κι αν μοιάζει, είναι το ασφαλέστερο μέρος που θα είσαι ίσως σε ολόκληρη τη ζωή σου. Όσο απίστευτο κι αν σου ακούγεται, είναι ο χώρος που μπορείς (ή τουλάχιστον θα έπρεπε να διεκδικήσεις) όση προσοχή θέλεις· που μπορείς να χτίσεις τη δική σου ταυτότητα όπως την ονειρεύεσαι, για να αρχίσεις τη δική σου επανάσταση σε όσα σε πνίγουν. Να καταφέρεις να δεις πως το να μάθεις να διαβάζεις, να γράφεις και να σκέφτεσαι, είναι απαραίτητα όχι για να μπουν τα «τικ» στα κουτάκια του δείκτη επάρκειας, αλλά για να φτιάξεις τη δικιά σου φωνή καθαρή και δυνατή ώστε να φτάσει μέχρι τα πέρατα του κόσμου.
Αγαπητέ έφηβε επαναστάτη, κλείνω θυμίζοντας σε πως το σύστημα το οποίο τόσο πολύ θέλεις να ανατρέψεις, δεν φοβάται τα τυχαία κλικ· μάλλον τρέφεται από αυτά, όπως και από την άγνοια σου για τα σύμβολα που ζωγράφισες στην τσάντα σου. Φοβάται μόνο ένα πράγμα: τον λόγο σου, όπως αυτός εκφράζεται και διεκδικεί μέσα από την πένα σου, το πληκτρολόγιο σου και τελικά, την ψήφο σου όταν αυτή δεν χειραγωγείται από αλγόριθμους.
*Εκπαιδεύτρια Γραφικών Τεχνών , PhD Μέσα Επικοινωνίας & Πολιτισμικές Σπουδές
Comments (0)
This thread has been closed from taking new comments.
