Οι αφανείς ήρωες των Τεχνικών Σχολών

Εκπαίδευση
22 Μαρ 2026 - 10:58

Οι αφανείς ήρωες των Τεχνικών Σχολών

Εξ αφορμής των 70 χρόνων της Τεχνικής Σχολής Λεμεσού

ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ*

Έχω πολλές φορές αρθρογραφήσει από το βήμα αυτό για τις Τεχνικές Σχολές και σχεδόν πάντοτε στεκόμουν επικριτικά απέναντί στο θεσμικό ρόλο που επιτελούν ή δεν επιτελούν σήμερα οι Τεχνικές Σχολές. Πέρα όμως από τον θεσμικό τους ρόλο οι Τεχνικές Σχολές επιτελούν άτυπα ένα αξιέπαινο έργο στον τομέα της στήριξης των μαθητών τους, που κουβαλούν ένα σωρό ελλείψεις και προβλήματα, που το 10χρόνο υποχρεωτικό σύστημα εκπαίδευσης που προηγήθηκε, δεν έχει κάνει τίποτε. Στο τέλος της πορείας αυτής, αφού έχουν πείσει τα παιδιά και τους γονείς τους ότι δεν είναι “κατάλληλα” για το Λύκειο, τους απονέμεται ένα κάλπικο απολυτήριο για να πάνε στις Τεχνικές Σχολές.

Από το σημείο αυτό και μετά, αναλαμβάνουν να σώσουν ότι σώζεται, οι εκπαιδευτικοί που υπηρετούν στις Τεχνικές Σχολές, οι Τεχνολόγοι Εκπαιδευτές και οι Καθηγητές των Γενικών Μαθημάτων της Μέσης Εκπαίδευσης. Οι πρώτοι δεν έχουν επιλογή για τον διορισμό τους, ενώ οι δεύτεροι όταν τοποθετηθούν για πρώτη φορά σε Τεχνική Σχολή είτε θα ζητήσουν να φύγουν από τον πρώτο χρόνο είτε δεν θα φύγουν ποτέ. Μόλις συμπληρώσουν τα 7-8 χρόνια που πρέπει υποχρεωτικά να μετακινηθούν, ζητούν να πάνε ξανά σε άλλη Τεχνική, τα παραδείγματα που έχω από προσωπική εμπειρία είναι πολλά. Ο λόγος που συμβαίνει αυτό είναι η πολιτική που έχουν άτυπα καθιερώσει οι Διευθυντές και οι Εκπαιδευτές όλων των Τεχνικών Σχολών, αφού έχουν πεισθεί πέραν πάσης αμφιβολίας ότι οι πιθανότητες να προσφέρουν Επαγγελματική Εκπαίδευση, δηλαδή να εκπαιδεύσουν Τεχνίτες, μέσα από τη Πρακτική Κατεύθυνση είναι ελάχιστές. Σε αντίθεση με τη Θεωρητική Κατεύθυνση που είναι απόλυτα επιτυχημένη ως Τεχνική Εκπαίδευση, όμως είναι μια μειοψηφία 20 – 25%. Οι συνάδελφοι χωρίς να εγκαταλείπουν την προσπάθεια να προσφέρουν και Επαγγελματική Εκπαίδευση έχουν αντιληφθεί ότι η προτεραιότητα για τα παιδιά αυτά είναι η στήριξη για να αποκτήσουν τουλάχιστον κάποιες βασικές κοινωνικές δεξιότητές. Σε αυτή την προσπάθεια συνοδοιπόροι είναι οι καθηγητές της Μέσης Εκπαίδευσης που έχουν συνειδητά επιλέξει τις Τεχνικές Σχολές. Αντιλαμβανόμενοι ότι έχουν την ευκαιρία να γίνουν πραγματικοί Δάσκαλοι και καθοδηγητές και όχι καθηγητές της έδρας, καθημερινά επιτελούν ένα πραγματικό άθλο. Η επιτυχία τους δεν είναι η κάλυψη των κενών στο μαθησιακό τομέα, που πολύ δύσκολα μπορεί να καλυφθούν, αλλά η αποδοχή και η εμπλοκή των παιδιών αυτών σε θεατρικές παραστάσεις, σε μουσικές, αθλητικές και πολλές άλλες εκδηλώσεις.

Η εκδήλωση για τα 70 χρόνια Α΄ ΤΕΣΕΚ ΛΕΜΕΣΟΥ που πραγματοποιήθηκε στις 26 Φεβρουαρίου 2026, ήταν μια τρανή απόδειξη για το ζήλο που επιδεικνύουν οι Καθηγητές της Μέσης Εκπαίδευσης για τα παιδιά των Τεχνικών Σχολών. Πρωτοπόρος σε αυτή την εκδήλωση, η φιλόλογος Μαρίνα Μαρθάρη, μαζί με όλους τους υπόλοιπους συναδέλφους της, τη Μαρία, τη Γιώτα, τη Βαρβάρα και άλλους που υπηρετούν για χρονιά στις Τεχνικές. Μέσα από την συλλογική δουλειά και την στήριξη του Διευθυντή της Σχολής Βάσου Βασιλείου, παρουσιάστηκε η ιστορία της Σχολής, που ξεκίνησε το 1956 και δυστυχώς θα πρέπει να κατεδαφιστεί μέσα στην επόμενη χρονιά για να κτιστούν τα νέα κτίρια του ΤΕΠΑΚ. Δεν θα αναφέρω περισσότερα για το θέμα αυτό, αλλά θα επανέλθω άλλη φορά.

Για να επιστρέψω ξανά στην εκδήλωση παραθέτω την πρώτη παράγραφο από το Σημείωμα της Μαρίνας Μαρθάρη, φιλολόγου - επιστημονικής υπεύθυνης της έκδοσης, “Συλλογή διηγημάτων”, που προσφέρθηκε δωρεάν στους καλεσμένους της εκδήλωσης. «Η παρούσα συλλογή αποτελεί καρπό μιας συστηματικής παιδαγωγικής και δημιουργικής διαδικασίας , η οποία θεμελιώθηκε στη βιωματική μάθηση , στη δυναμική της μνήμης και στη συνάντηση των γενεών μέσα από τον λόγο, την αφήγηση και την καλλιτεχνική έκφραση».

Η ενεργός συμμετοχή των μαθητών φάνηκε τόσο μέσα από τις σελίδες της έκδοσης, όσο και στην παρουσίασή της εκδήλωσης. Όσοι από εμάς που ως απόφοιτοι της Σχολής, συμμετείχαμε στις συνεντεύξεις που δώσαμε στους μαθητές/μαθήτριες το βιώσαμε πιο έντονα. Με πολλή χαρά και συγκίνηση είδαμε τις δικές μας αφηγήσεις και μαρτυρίες να ζωντανεύουν, να γίνονται διηγήματα, εικόνες και κόμικς, ή όπως το περιγράφει η Μαρίνα, η οποία παρεμπιπτόντως έχει πρόσφατα παρουσιάσει το πρώτο της βιβλίο με τίτλο «Σχήματα λόγου και ζωής».

«παράλληλα οι μαθητές κλήθηκαν να αποδώσουν εικαστικά τα διηγήματα, μεταφέροντας τις ιστορίες σε εικόνες και οπτικές συνθέσεις. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη δημιουργία κόμικς, βασισμένων κυρίως στα ευτράπελα και τις χιουμοριστικές αφηγήσεις των αποφοίτων. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, ο λόγος συναντήθηκε δημιουργικά με την εικόνα, ενισχύοντας τη διαθεματική προσέγγιση της μάθησης». (Όλα αυτά έγιναν πράξη).

Η αρμονική συνύπαρξη των Τεχνολόγων Εκπαιδευτών με τους συναδέλφους της Μέσης Εκπαίδευσης είναι αποτέλεσμα του τρόπου που διαχρονικά οι πρώτοι αγκαλιάζουν τους δεύτερους ώστε να τους κάνουν να νοιώσουν άνετα στο ιδιαίτερο περιβάλλον των Τεχνικών Σχολών. Το επίσημο εκπαιδευτικό σύστημα δυστυχώς δεν αντιλαμβάνεται τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει αυτή η ομάδα εκπαιδευτικών της Μ. Ε. Δεν είναι καθόλου εύκολο για αυτούς να βρίσκονται σε μια τάξη της Πρακτικής Κατεύθυνσης με 25 μαθητές από τους οποίους, οι μισοί έχουν αναγνωρισμένες και καταγραμμένες μαθησιακές δυσκολίες, έστω και αν η νομοθεσία προβλέπει ότι ο συνολικός αριθμός των μαθητών σε αυτές τις περιπτώσεις πρέπει να μειώνεται αναλόγως. Οι Εκπαιδευτές της Τ. Ε. εξασφαλίζουν τη μείωση μαθητών λόγω της εργαστηριακής φύσης των μαθημάτων τους. Παρόλα αυτά οι συνάδελφοι της Μ. Ε. συνεχίζουν να αγωνίζονται και να διοργανώνουν τέτοιες εκδηλώσεις για τις οποίες εκφράζουμε την ευγνωμοσύνη μας και τα Συγχαρητήρια μας!

Του επίσημο εκπαιδευτικό σύστημα για ακόμα μια φορά έλαμψε δια της απουσίας του από την εκδήλωση, στην οποία όφειλαν να είναι παρόντες, ο Διευθυντής Τεχνικής Εκπαίδευσης και η Υπουργός.

*Τέως Επιθεωρητής Ηλεκτρολογίας