Όταν ο εκπαιδευτικός νιώθει αόρατος

ΤΟΥ ΔΡΟΣ ΛΑΜΠΡΟΥ ΣΤΕΦΑΝΟΥ*

Ποτέ δεν πίστευα πως θα χρειαζόταν να γράψω για αυτό το θέμα. Κι όμως, μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της σύγχρονης σχολικής πραγματικότητας είναι η επαναφορά της προσοχής των παιδιών, έστω και για λίγα λεπτά, ώστε να δοθούν οδηγίες και επεξηγήσεις.

Συχνά αισθανόμαστε πως η προσοχή των παιδιών διασπάται με απίστευτη ευκολία. Τα βλέμματα εστιάζουν οπουδήποτε αλλού εκτός από τον/την εκπαιδευτικό: στα αυτοκίνητα, στα πουλιά, στη γάτα που περνά, στα ζουζούνια, στις πετρούλες, στους συμμαθητές και στις συμμαθήτριες.

Για την επαναφορά της προσοχής χρησιμοποιούμε ποικιλία τεχνικών. Συνθήματα, παλαμάκια, παιχνίδια, αλλαγές στην ένταση της φωνής, μικρές παύσεις. Καμπάνες έμεινε να χτυπήσουμε. Κι όμως, σε πολλές περιπτώσεις, την ώρα της οδηγίας, νιώθουμε «αόρατοι» και «αόρατες». Και κάπου εκεί αρχίζεις να αναρωτιέσαι: άλλαξαν τα παιδιά ή άλλαξε ο κόσμος γύρω τους;

Πιστεύω πως δεν είναι μόνο θέμα συγκέντρωσης. Είναι και θέμα ορίων. Από τη μια, είναι το παιδί που έχει συνηθίσει στη συνεχή εναλλαγή εικόνων και ερεθισμάτων, που περνά μεγάλο μέρος της καθημερινότητάς του μπροστά από μια οθόνη. Από την άλλη, είναι και το παιδί που μεγάλωσε χωρίς σαφή όρια, χωρίς το «μέχρι εδώ» ή το «όχι», χωρίς εκείνη τη σιωπηλή, άγραφη συμφωνία σεβασμού προς τον άλλο.

Ίσως τελικά το ζητούμενο δεν είναι να βρούμε νέους τρόπους για να γίνουμε πιο «ενδιαφέροντες/ουσες», ούτε να μετατρέπουμε κάθε στιγμή της διδασκαλίας σε «θέαμα» για να κρατήσουμε ζωντανό το ενδιαφέρον των παιδιών. Φαίνεται πως πρέπει να δώσουμε ξανά έμφαση σε όσα θεωρούσαμε αυτονόητα: στο να μπορεί ένα παιδί να κάθεται, να ακούει, να κατανοεί και να εργάζεται με επιμονή για να επιτύχει τον στόχο της διδασκαλίας. Το σχολείο πρέπει να γίνει ξανά χώρος άσκησης της προσοχής, της ενεργητικής ακρόασης, της υπομονής και της προσπάθειας.

Την ίδια ώρα, όμως, οφείλουμε να αφοσιωθούμε και στην «εκ του μηδενός» διδασκαλία του σεβασμού. Πολλά παιδιά αγνοούν τους/τις εκπαιδευτικούς και τις οδηγίες τους, διακόπτουν συνεχώς τη διδασκαλία, μιλούν την ώρα που μιλά κάποιος/α άλλος/η, σχολιάζουν ασταμάτητα, ενοχλούν τους/τις συμμαθητές/ριές τους, σηκώνονται από τη θέση τους χωρίς να υπάρχει ουσιαστικός λόγος και, γενικότερα, θεωρούν πως μπορούν να συμπεριφέρονται όπως θέλουν. Σε αυτές τις περιπτώσεις δεν έχουμε να κάνουμε τόσο με διάσπαση προσοχής, όσο με δυσκολία κατανόησης ορίων, κανόνων και βασικών αρχών συνύπαρξης.

Είναι για αυτούς τους λόγους που είναι σημαντική η συνεργασία σχολείου και οικογένειας. Ο σεβασμός, τα όρια και οι βασικοί κανόνες συμπεριφοράς δύσκολα μπορούν να καλλιεργηθούν αποκλειστικά μέσα στην τάξη και το σχολείο. Το παιδί πρέπει να λαμβάνει κοινά και σταθερά μηνύματα τόσο στο σχολείο όσο και στο σπίτι. Όταν τα όρια αμφισβητούνται ή αναιρούνται συνεχώς, τότε η εκπαιδευτική διαδικασία γίνεται πολύ πιο δύσκολη και για τον/την εκπαιδευτικό, αλλά τελικά και για το ίδιο το παιδί.

Το πιο σημαντικό που καλείται να διδάξει σήμερα το σχολείο ίσως να μη βρίσκεται μέσα στα βιβλία. Κοινός στόχος της Πολιτείας, του σχολείου και της οικογένειας πρέπει να είναι η ανάπτυξη της ικανότητας του παιδιού να «σταματά», να ακούει, να σκέφτεται και να σέβεται τον άλλο.

*Εκπαιδευτικός Δημοτικής Εκπαίδευσης | Β. Γενικός Οργανωτικός ΠΟΕΔ | Μέλος Κεντρικής Γραμματείας Προοδευτικής Κίνησης Δασκάλων και Νηπιαγωγών

Tags ΛΑΜΠΡΟΥ ΣΤΕΦΑΝΟΥ, ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ, ΑΟΡΑΤΟΣ, ΒΛΕΜΜΑΤΑ, ΑΛΛΟΥ, ΣΧΟΛΕΙΟ, ΧΩΡΟΣ ΑΣΚΗΣΗΣ, ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗΣ ΑΚΡΟΑΣΗΣ, ΠΡΟΣΧΗΣ, ΥΠΟΜΟΝΗΣ,

---

---

---

Ονοματεπώνυμο: *

Email:

Website:

Add a new comment:

Post

---