Όταν οι φοιτητές σήκωσαν τον ουρανό...

ΤΟΥ ΜΑΡΙΟΥ ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ*

Η 17η Νοεμβρίου δεν είναι άλλη μια ημέρα που απλώς πρέπει να θυμόμαστε. Είναι μια ημέρα που μας ταρακουνά. Μια ημέρα που μοιάζει να μας κοιτάζει κατάματα, σαν να ρωτά: «Κι εσύ; Τι κάνεις σήμερα για όσα εκείνοι θυσιάστηκαν;».

Εκείνο τον Νοέμβρη, τα «ωραία παιδιά» του Ρίτσου -με μάτια που άναβαν σαν εκκλησίες γεμάτες πίστη - δεν φοβήθηκαν το σκοτάδι. Ανέβηκαν στα κάγκελα του Πολυτεχνείου σαν να ανέβαιναν στον ίδιο τον ουρανό, κι από εκεί φώναξαν ό,τι δεν τολμούσε να πει κανείς: «Ψωμί - Παιδεία - Ελευθερία». Η κραυγή τους δεν ήταν απλώς ένα σύνθημα. Ήταν η φωνή ενός λαού που για χρόνια ζούσε με δεμένα χέρια. Ήταν η απόδειξη ότι ακόμη και στις πιο μαύρες εποχές, κάποιος θα βρεθεί για να ανάψει τη σπίθα. Η δικτατορία είχε προσπαθήσει να φυλακίσει την ελπίδα, μα δεν υπολόγισε τη δύναμη των νέων που αρνούνται να σκύψουν.

Το Πολυτεχνείο ήταν η κορύφωση μιας σιωπηλής αντίσταση που είχε ξεκινήσει από σπίτια, υπόγεια, ψιθύρους και μικρές ομάδες, ώσπου έγινε κύμα. Η Γαλλία είχε ήδη ξεσηκωθεί το ’68. Η Ευρώπη άλλαζε. Οι ιδέες ταξίδευαν, περνούσαν σύνορα, εμπνέοντας και τους Έλληνες φοιτητές που έβλεπαν ότι η ελευθερία δεν χαρίζεται, αλλά κερδίζεται.

Η Χούντα, όμως, απάντησε με τον μοναδικό τρόπο που ήξερε: καταστολή, λογοκρισία, φόβο. Με ένα καθεστώς που έσφιγγε ολοένα και περισσότερο τον κλοιό γύρω από την κοινωνία. Κι όταν η βία έγινε ο κανόνας, ήταν τότε που η νεολαία αποφάσισε πως δεν μπορεί να περιμένει άλλο. Γι’ αυτό η εξέγερση του Πολυτεχνείου δεν ήταν τυχαία. Ήταν αναπόφευκτη. Και ήρθε η νύχτα που ο θόρυβος του τανκ έσκισε τον αέρα. Η πύλη έπεσε. Μα τα παιδιά δεν έπεσαν. Μπορεί τα κορμιά τους να λύγισαν, αλλά το βλέμμα τους όχι. Γι’ αυτό και σήμερα μιλάμε για εκείνους με θαυμασμό. Γιατί εκείνη η νύχτα, όσο σκοτεινή κι αν ήταν, άναψε το φως που οδήγησε στην αποκατάσταση της δημοκρατίας.

Η 17η Νοεμβρίου μάς θυμίζει τη μεγάλη αλήθεια που πολλοί θέλουν να ξεχάσουμε: η δημοκρατία δεν είναι ποτέ δεδομένη. Θέλει μυαλό ξύπνιο, καρδιά γενναία και ανθρώπους που δεν συνηθίζουν την αδικία.
Θέλει πολίτες που δεν αντιστέκονται μόνο όταν τους αγγίζει η αδικία προσωπικά, αλλά όταν αγγίζει τον οποιονδήποτε.

Τα λόγια του Τάκη Χατζηαναγνώστου που κατήγγειλε τον εαυτό μου, που δεν ξύπνησε πιο μπροστά, που δεν ξεσηκώθηκε πιο μπροστά, ν΄ αντισταθεί στη βία και στον τρόμο, που υπήρξε ένας πολίτης ελεεινής μορφής, δεν είναι μια απή αυτοκριτική. Είναι προειδοποίηση για όλους μας:
μην περιμένουμε να μας χτυπήσει την πόρτα ο φόβος για να μιλήσουμε.

Το καθήκον μας, ειδικά εμάς των εκπαιδευτικών, είναι βαρύ αλλά ευλογημένο. Να διδάξουμε στη νέα γενιά όχι απλώς ημερομηνίες, αλλά στάση ζωής. Να τους μάθουμε πως η δημοκρατία δεν ζει μόνο στα βιβλία, αλλά ζει στις πράξεις, στις επιλογές, στην τόλμη να υψώνεις φωνή, όταν κάποιοι θέλουν σιωπή.
Να τους δώσουμε τα εργαλεία, για να μην ξαναγίνουμε «πολίτες ελεεινής μορφής».

Σήμερα, τα γεγονότα του Πολυτεχνείου δεν τα τιμούμε με λόγια, αλλά με συνέπεια. Με την καθημερινή μας στάση απέναντι στην αδικία, τη βία, την αυθαιρεσία. Με κάθε μικρή ή μεγάλη πράξη που υπερασπίζεται τον Άνθρωπο. Γιατί, όπως έγραψε ο Λειβαδίτης, αν θέλεις να λέγεσαι άνθρωπος, πρέπει να μάθεις να αγωνίζεσαι, για την ειρήνη, για την ελευθερία και το για το δίκιο.

Οι φοιτητές του ’73 σήκωσαν τον ουρανό για όλους μας. Το ερώτημα είναι:
εμείς θα τον αφήσουμε να πέσει;

*Πρόεδρος Προοδευτικής Κίνησης Δασκάλων και Νηπιαγωγών

 

Tags ΜΑΡΙΟΥ ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ*, ΠΟΛΤΕΧΝΕΙΟ,

---

---

---

This thread has been closed from taking new comments.

---