Όταν το παράλογο γίνεται νόμος: Η θεσμοθέτηση της παιδικής εξάντλησης

Όταν το παράλογο γίνεται νόμος: Η θεσμοθέτηση της παιδικής εξάντλησης

ΤΗΣ ΕΛΠΙΝΙΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗ* ΜΙΧΑΛΗ ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ**

Με μια κίνηση που μοιάζει περισσότερο με επικοινωνιακό πυροτέχνημα, παρά με ουσιαστική τομή, η Βουλή επέλεξε να προσπεράσει το πρόβλημα αντί να το λύσει. Αντί να πραγματευτεί με την παράλογη πραγματικότητα που θέλει τα παιδιά μας να ξυπνούν από τα άγρια χαράματα, αποφάσισε απλώς να τη θεσμοθετήσει, νομιμοποιώντας μια καθημερινότητα που εξαντλεί τους μαθητές πριν καν ξεκινήσει το μάθημα.

Η πρόσφατη νομοθεσία που αφορά στη φύλαξη των μαθητών μισή ώρα πριν την έναρξη και μισή ώρα μετά τη λήξη των μαθημάτων και που  παρουσιάστηκε ως μια αναγκαία και δήθεν φιλολαϊκή ρύθμιση για την ασφάλεια των παιδιών, στην πραγματικότητα αποτελεί μια επιπόλαιη προσέγγιση που αρνείται να αγγίξει την ουσία. Αντί η Πολιτεία να σταθεί με σοβαρότητα απέναντι σε ένα κρίσιμο παιδαγωγικό ζήτημα, προτίμησε την εύκολη οδό, μιας βολικής διευθέτησης για τους ενήλικες, αδιαφορώντας για το τι πραγματικά έχουν ανάγκη οι ίδιοι οι μαθητές.

Το κεντρικό ερώτημα που αποφεύγεται να τεθεί, δεν είναι ποιος θα επιβλέπει τα παιδιά πριν από τις επτάμιση το πρωί, αλλά γιατί έχουμε αποδεχθεί ως κάτι απόλυτα φυσιολογικό το να ξεκινούν τη μέρα τους τόσο νωρίς, νήπια και παιδιά του δημοτικού. Στην Κύπρο, όπου το σχολικό πρόγραμμα ξεκινά σε μια ώρα που θυμίζει άλλες εποχές, αμέτρητες οικογένειες αναγκάζονται να ξυπνούν τα παιδιά τους από τις έξι ή και νωρίτερα, ειδικά αν μένουν στην ύπαιθρο ή αν οι αποστάσεις είναι μεγάλες. Αντί λοιπόν να ανοίξει μια ειλικρινής δημόσια συζήτηση για το αν αυτό το ωράριο είναι βιολογικά και ψυχολογικά ορθό, η Βουλή ουσιαστικά προέτρεψε τους γονείς να φέρνουν τα παιδιά τους ακόμα νωρίτερα στο σχολείο, υποσχόμενη απλώς κάποιον να τα προσέχει. Αυτό δεν αποτελεί συγκροτημένη εκπαιδευτική πολιτική, αλλά φτηνό λαϊκισμό που αντί να θεραπεύει τη στρέβλωση, την επεκτείνει και την καθιστά μόνιμη.

Η σωστή πολιτική προσέγγιση θα απαιτούσε τη διερεύνηση του κατά πόσο το υφιστάμενο ωράριο ανταποκρίνεται στις ανάγκες της σύγχρονης εποχής. Όμως το μήνυμα που στάλθηκε από τους νομοθέτες, είναι πως το πρόβλημα δεν είναι η κούραση των παιδιών, αλλά η έλλειψη οργανωμένης φύλαξης για την ακόμη νωρίτερη άφιξή τους. Είναι πραγματικά ανησυχητικό το γεγονός ότι λαμβάνονται αποφάσεις που επηρεάζουν άμεσα τη συγκέντρωση, τη μαθησιακή ετοιμότητα και τη συναισθηματική κατάσταση χιλιάδων παιδιών, χωρίς να έχει προηγηθεί καμία σοβαρή επιστημονική έρευνα ή τεκμηρίωση. Καμία μελέτη δεν τέθηκε στο επίκεντρο για τις επιπτώσεις του πολύ πρωινού ξυπνήματος ή για το πώς η σωματική κόπωση επηρεάζει διαφορετικές ηλικιακές ομάδες, με αποτέλεσμα να ψηφίζεται μια ρύθμιση που στερείται παιδαγωγικού υπόβαθρου.

Πρέπει επιτέλους να γίνει κατανοητό, ότι οι βιολογικές ανάγκες των παιδιών δεν συμπίπτουν αναγκαστικά με τους βιομηχανικούς ρυθμούς της εργασίας και το σχολείο δεν μπορεί να μετατρέπεται σε χώρο στάθμευσης παιδιών, επειδή το Κράτος αδυνατεί να σχεδιάσει μια πιο ανθρώπινη καθημερινότητα. Αντιλαμβανόμαστε όλοι τις πιέσεις που δέχονται οι γονείς και το πόσο εξουθενωτικοί είναι οι ρυθμοί της ζωής σήμερα, όμως η απάντηση δεν μπορεί να είναι πάντα η προσαρμογή των παιδιών στις αγκυλώσεις του συστήματος. Η Πολιτεία οφείλει να σέβεται τον βιολογικό ρυθμό και την ψυχική ισορροπία των μαθητών, ανοίγοντας τη μεγάλη συζήτηση για ένα σχολικό ωράριο που θα υπηρετεί το παιδί και όχι τις εντυπώσεις της στιγμής.

Μια υπεύθυνη κοινοβουλευτική παρέμβαση θα έπρεπε να ξεκινούσε από τα βασικά. Ρωτώντας τους ακαδημαϊκούς, τους παιδαγωγούς, τους ψυχολόγους και τους ίδιους τους εκπαιδευτικούς τι είναι πραγματικά καλό για τους μαθητές, αντί να περιορίζεται σε προσωρινά μπαλώματα που χαϊδεύουν αυτιά. Φυσικά, έρχονται εκλογές και προφανώς μπαίνει στην εξίσωση και η ικανοποίηση των χιλιάδων ψηφοφόρων. Εξάλλου, δεν είναι τυχαίο που το νομοσχέδιο υιοθετήθηκε χωρίς αρνητικές ψήφους.

Σε κάθε περίπτωση, δεν αποτελεί πρόοδο το να μαθαίνουμε στα παιδιά μας να αντέχουν την εξάντληση, αλλά το να σχεδιάζουμε ένα περιβάλλον που σέβεται την παιδική ηλικία, τον ύπνο και την αξιοπρέπειά τους. Αν η Βουλή ήθελε πραγματικά να προστατεύσει τους μαθητές, δεν θα φρόντιζε να βρίσκονται στο σχολείο ακόμη νωρίτερα, αλλά θα διασφάλιζε με κάθε τρόπο, ότι δεν θα χρειαζόταν να ξυπνούν από τα μαύρα χαράματα.

*Πρόεδρος Α.Κί.ΔΑ., Πρόεδρος ΠΟΕΔ Λάρνακας

**Γενικός Γραμματέας Α.Κί.ΔΑ., Β. Γενικός Γραμματέας ΠΟΕΔ

Tags ΕΛΠΙΝΙΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗ, ΜΙΧΑΛΗ ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ, ΠΑΡΑΛΟΓΟ, ΝΟΜΟΣ, ΘΕΣΜΟΘΕΤΗΣΗ, ΠΑΙΔΙΚΗΣ ΕΞΑΝΤΛΗΣΗΣ

Comments (1)

  1. Γιώργος Αχιλλέως :
    Mar 31, 2026 at 10:44 PM

    Γιατί δεν μιλάτε και για το ότι τα σχολεία θα έπρεπε να έμεναν ανοιχτά μέχρι τις 4 όπου τα παιδιά θα μπορούσαν να μελετούσαν χωρίς κατοικον εργασίες και φροντιστήρια; Αυτό είναι το πρόβλημα.


This thread has been closed from taking new comments.