- ΠΟΕΔ
- 23 Ιαν 2026 - 17:41
Σχολική βία και παραβατικότητα: Όταν το ΥΠΑΝ κλείνει τα μάτια και οι εκπαιδευτικοί μένουν αβοήθητοι
ΤΟΥ ΜΑΡΙΟΥ ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ*
Το φαινόμενο της σχολικής βίας και παραβατικότητας δεν είναι ούτε συγκυριακό ούτε έχει να κάνει με υπερβολές της εκπαιδευτικής κοινότητας. Είναι ένα βαθιά κοινωνικό και πολιτικό ζήτημα. Είναι αποτέλεσμα συγκεκριμένων πολιτικών επιλογών και, κυρίως, μιας αδράνειας του Υπουργείου Παιδείας. Όσο το ΥΠΑΝ συνεχίζει να προσποιείται ότι το πρόβλημα αντιμετωπίζεται με εγκυκλίους, «καλές πρακτικές», συστάσεις, τιμωρητικές λογικές και επικοινωνιακές εξαγγελίες ότι «το σχολείο αλλάζει», τα σχολεία μας θα συνεχίσουν να είναι χώροι έντασης και ανασφάλειας.
Είναι ξεκάθαρο ότι δεν υπάρχει μια ολιστική προσέγγιση για την πρόληψη και διαχείριση της σχολικής παραβατικότητας. Δεν υπάρχει στρατηγική, παρά μόνον διαπιστώσεις και μια συστηματική προσπάθεια μετακύλισης των ευθυνών στους εκπαιδευτικούς και στις σχολικές μονάδες. Αντί το κράτος να αναλάβει τον ρόλο του, επιλέγει συνειδητά να εφαρμόζει μια νεοφιλελεύθερη εκπαιδευτική πολιτική που αντιμετωπίζει τη στήριξη ως «κόστος». Για παράδειγμα, δεν προσλαμβάνει τον αναγκαίο αριθμό εκπαιδευτικών ψυχολόγων, αφήνοντας την αναλογία σε 1 εκπαιδευτικό ψυχολόγο ανά 1850 μαθητές/ριες, όταν στην ΕΕ ο μέσος όρος είναι 1 προς 500. Δεν μειώνει τον αριθμό μαθητών/ριών ανά τμήμα, δεν επενδύει στην πρόληψη, στην έγκαιρη παρέμβαση και στη συνεργασία με τις οικογένειες. Αντίθετα, επενδύει στην τιμωρία, στην αξιολόγηση, στον φόβο και στην ενοχοποίηση.
Το πιο εξοργιστικό, όμως, είναι η εγκατάλειψη των μαχόμενων εκπαιδευτικών. Οι δάσκαλοι/ες και οι νηπιαγωγοί μας βρίσκονται καθημερινά στην πρώτη γραμμή, αντιμέτωποι με επιθετικές και παραβατικές συμπεριφορές. Κι όμως, αντί για θεσμική κάλυψη και στήριξη, βιώνουν συχνά την καχυποψία, την ενοχοποίηση και τη σιωπή της πολιτείας. Καλούνται να λειτουργήσουν ταυτόχρονα ως παιδαγωγοί, ψυχολόγοι, κοινωνικοί λειτουργοί και διαμεσολαβητές, χωρίς τα απαραίτητα εργαλεία και χωρίς ξεκάθαρο πλαίσιο προστασίας.
Η σχολική παραβατικότητα δεν είναι ατομική ευθύνη του εκπαιδευτικού. Είναι η αποτυχία μιας εκπαιδευτικής πολιτικής που επενδύει στην αξιολόγηση και την τιμωρία αντί στην πρόληψη και τη στήριξη. Είναι το αποτέλεσμα της απουσίας πολιτικής βούλησης να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα στη ρίζα του, με ολιστική προσέγγιση και κοινωνική ευθύνη. Κανένα παιδί δεν γεννιέται παραβατικό και κανένας εκπαιδευτικός δεν αποτυγχάνει, επειδή δεν μπορεί να υποκαταστήσει ολόκληρο το κοινωνικό κράτος.
Η πολιτεία οφείλει να αναλάβει τις ευθύνες της με ουσιαστική στήριξη των εκπαιδευτικών. Οφείλει να επενδύσει σε ανθρώπινο δυναμικό (π.χ. εκπαιδευτικοί ψυχολόγοι, συνεργάτες ΟΑΠ) και όχι να αναλώνεται σε μια επικοινωνιακή διαχείριση του ζητήματος. Κάθε μέρα αδράνειας πληρώνεται από τα παιδιά, τους εκπαιδευτικούς και το ίδιο το μέλλον της δημόσιας εκπαίδευσης. Η αδράνεια είναι κι αυτή μια πολιτική απόφαση.
*Πρόεδρος Προοδευτικής Κίνησης Δασκάλων και Νηπιαγωγών
Comments (2)
This thread has been closed from taking new comments.
Αγγελική Ππουζη :
Jan 24, 2026 at 08:21 AM
Τα συμβόλαια ορισμένου χρόνου και η αμφίβολη εργοδότηση κάθε σχολική χρονιά, αφού η θέση του Σχολικού Συνεργάτη ΟΑΠ προσφέρεται μετά από προκήρυξη θέσης και ατομική συνέντευξη μετά την έναρξη του σχολικού έτους (συνήθως στα μέσα Οκτωβρίου με αρχές Νοεμβρίου), είναι αποτρεπτικά για τους Σχολικούς Συνεργάτες οι οποίοι τελικά αναζητούν καλύτερους όρους εργοδότησης και εγκαταλείπουν το επάγγελμα. Επίσης, ακόμα ένα σοβαρό θέμα που έχουν να αντιμετωπίσουν είναι οι μειωμένες, σε πολλές περιπτώσεις, ώρες εργοδότησης, λαμβάνοντας υπόψη ότι προσλαμβάνονται με το καθεστώς ωρομίσθιου προσωπικού και πολλοί από αυτούς δεν έχουν πλήρη απασχόληση με αποτέλεσμα να έχουν μειωμένες απολαβές. Βελτιώνοντας τους όρους εργασίας των Σχολικών Συνεργατών ΟΑΠ προσφέρουμε όχι μόνο αντιμετώπιση αλλά και πρόληψη στο φλέγον θέμα της Σχολικής Παραβατικότητας.
Irene Nearxou:
Jan 24, 2026 at 09:45 PM
Εξαιρετικός!!!