Συνέδριο Δικτύου Σχολείων για Προώθηση του Ιστορικού Γραμματισμού: «Το μέλλον συνομιλεί με το παρελθόν»

Παιδαγωγικό Ινστιτούτο
13 Μαι 2026 - 10:41

Συνέδριο Δικτύου Σχολείων για Προώθηση του Ιστορικού Γραμματισμού: «Το μέλλον συνομιλεί με το παρελθόν»

Το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου του Υπουργείου Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας διοργάνωσε το Συνέδριο του Δικτύου Σχολείων για την Προώθηση του Ιστορικού Γραμματισμού με τίτλο: «Το μέλλον συνομιλεί με το παρελθόν», την Παρασκευή, 8 Μαΐου 2026 στους χώρους του Ινστιτούτου στη Λευκωσία. Το συνέδριο είχε σκοπό την προβολή του έργου των σχολείων που συμμετέχουν στο Δίκτυο, αλλά και εκπαιδευτικών και σχολείων που δεν συμμετέχουν σε αυτό, την ενημέρωση των εκπαιδευτικών, καθώς και τη διάχυση καλών πρακτικών σε θέματα διδασκαλίας της Ιστορίας σε όλες τις βαθμίδες.

Το Συνέδριο χαιρέτισε η Διευθύντρια του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, Δρ Έλενα Χατζηκακού, τονίζοντας την αξία που αποδίδει το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο στη δημιουργία ευκαιριών μάθησης και αλληλεπίδρασης μεταξύ εκπαιδευτικών και σχολικών κοινοτήτων. Τους σκοπούς και το έργο του Δικτύου Σχολείων για την Προώθηση του Ιστορικού Γραμματισμού παρουσίασε ο Δρ Λούκας Περικλέους, Λειτουργός του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου. Η κεντρική εισήγηση του Συνεδρίου έγινε από τον Δρα Arthur Chapman, Καθηγητή στην Παιδαγωγική της Ιστορίας και Πρόεδρο του Τμήματος Curriculum, Pedagogy and Assessment στο UCL Institute of Education, University of London. Στην εισήγησή του ο Δρ Chapman συζήτησε πρακτικές διδακτικές στρατηγικές που στοχεύουν στην ενίσχυση της κατανόησης των παιδιών για το πώς κατασκευάζονται οι ιστορικές αναπαραστάσεις και τις αποφάσεις που απαιτούνται κάθε φορά όταν αναπαριστούμε το παρελθόν. Εξέτασε, επίσης, παιδαγωγικές προσεγγίσεις που επικεντρώνονται στη δημιουργία ιστορικών αναπαραστάσεων, οι οποίες μπορούν να βοηθήσουν τους μαθητές και τις μαθήτριες να αναστοχαστούν και να αναπτύξουν την κατανόηση και την ενεργό τους συμμετοχή.

Ακολούθησε συζήτηση ανάμεσα στον κεντρικό εισηγητή και το κοινό, την οποία συντόνισε ο Δρ Παναγιώτης Τοφής, Λειτουργός του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου.

Στο δεύτερο μέρος του συνεδρίου, εκπαιδευτικοί παρουσίασαν καλές πρακτικές, οι οποίες επιδιώκουν την καλλιέργεια ιστορικού γραμματισμού, σε τέσσερις παράλληλες συνεδρίες. Οι εισηγήσεις που παρουσιάστηκαν σε αυτό το δεύτερο μέρος ήταν οι εξής:

«Περπατώντας (σ)τον ιστορικό χρόνο: δημιουργία αναλογικής ιστορικής γραμμής ως βιωματικού εργαλείου διδασκαλίας της Ιστορίας στο Δημοτικό Σχολείο», Μαρίνος Κωνσταντίνου, Δημοτικό Σχολείο Μακεδονίτισσας Α΄.
«Δημιουργία πρωτότυπου ιστορικού κόμικ με θέμα την εξέγερση των Κύπριων χωρικών του 1426», Βασίλης Καφαντάρης, Παγκύπριον Γυμνάσιον Λευκωσίας.
«Η επίσκεψη του Λεονάρντο Ντα Βίντσι στην Κύπρο: μια διδακτική πρόταση», Δρ Κώστας Κωνσταντίνου, Δημοτικό Σχολείο Αγλαντζιάς Ε'- Άκη Κλεάνθους.
«Η προφορική ιστορία ως εργαλείο καλλιέργειας ιστορικού γραμματισμού: O Ελληνικός Εμφύλιος μέσα από οικογενειακές μνήμες», Ευαγγελία Καλδέλη, Παγκύπριο Λύκειο Λάρνακας.
«Η διδασκαλία της Ελληνικής Επανάστασης στη Στ’ Δημοτικού: μια διδακτική προσέγγιση των κυριότερων φάσεων του αγώνα, των περιοχών και των ηγετικών μορφών της Επανάστασης», Χριστόφορος Χριστοφίδης, Δημοτικό Σχολείο Παραλιμνίου Β΄.
«Ακολουθώντας τα ίχνη της Λατινοκρατίας από τη Χαλκίδα στη Λεμεσό», Αγγέλω Θεοδοσίου, Αθηνά Κλώνου, Γυμνάσιο Λινόπετρας.
«Επικαιροποίηση της ιστορίας μέσα από τρεις διδακτικές προτάσεις: αναδεικνύοντας τη σχέση παρελθόντος και σύγχρονων ζητημάτων», Δρ Μαρία Γεωργίου, Λύκειο Κοκκινοχωρίων «Φώτη Πίττα».
«Ο γάμος στην Κύπρο από τον 19ο αιώνα μέχρι σήμερα: ενδυμασία, ήθη και έθιμα», Έλενα Φωτσίου, Δημοτικό Σχολείο Λακατάμειας Ζ΄.
«Μικρά Ασία και Κύπρος (499 π.Χ. – 1922): ένας ιστορικός παραλληλισμός και η διαχρονική σύνδεση των δύο περιοχών από την αρχαιότητα (499 π.Χ.) έως τους νεότερους χρόνους (1922)», Δρ Ελένη Χαραλάμπους, Γυμνάσιο Παλουριώτισσας.
«Στου καφενείου τις μνήμες ζει η ιστορία: καλλιεργώντας τον ιστορικό γραμματισμό μέσα από την τοπική μνήμη και την παράδοση- μια βιωματική προσέγγιση πολυγραμματισμού», Μελίνα Μάμα Σαββίδη, Δημοτικό Σχολείο Καλού Χωριού.
«Φιλίστορες», Χρυσή Χουβαρτά, Λύκειο Αγίου Σπυρίδωνα Λεμεσός.
«Οι Κόρες: Η Κόρη από τις Καρυές....Κόρες του Censola», Μύρια Α. Κωνσταντινίδου, Δημοτικό Σχολείο Μακεδονίτισσας Β’.
«Κύπρος - Πόντος: Δεν ξεχνώ!», Νατάσα Σωτηριάδου, Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Ταμασού.
«Ημερίδα με τίτλο: Θεωρητικές Αξίες του Ευρωπαϊκού Διαφωτισμού και Πρακτικές της Αγγλικής Αποικιοκρατίας στην Κύπρο-Ιστορικές Αντιφάσεις», Ανδρέας Κλεάνθους, Δρ Πέτρος Κημήτρης, Περιφερειακό Γυμνάσιο Κιτίου.
«Ιστορίες από τα ΠΕΡΑσμένα», Φρόσω Καμπάνη, Δημοτικό Σχολείο Λακατάμειας Ζ’, Πολύμνια Τομασίδου, Περιφερειακό Δημοτικό Σχολείο Ταμασού, Μαρία Αργυρού, Δημοτικό Σχολείο Αγροκηπιάς.
«Αρχαιολογία και Εκπαίδευση: εφαρμογές σύγχρονων παιδαγωγικών αρχών στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα Άγιος Γεώργιος Πέγειας. 10 Εκπαιδευτικά Τετράδια (Δημοτικό, Γυμνάσιο, Λύκειο), Δρ Χρήστος Αργυρού, Περιφερειακό Γυμνάσιο Ξυλοφάγου, Λεόνη Μεννογιάτη-Αργυρού, Εσπερινό Γυμνάσιο-Λύκειο Λάρνακας.
«Ξεκλειδώνοντας το παρελθόν: από το escape room μέσω Genially στο Κυπριακό Μουσείο, στην επιτόπια εξερεύνηση του Μουσείου Ιδαλίου και της ακρόπολής του με τη χρήση Actionbound», Κλειώ Φλουρέντζου, Δημοτικό Σχολείο Ιδαλίου Γ΄.
«Η προφορική μαρτυρία ως πηγή στη διδακτική της Ιστορίας», Άντρη Χαραλάμπους Ζένιου, Περιφερειακό Λύκειο Λιβαδιών.
«Το κουτί της Παράδοσης», Μιράντα Ευτυχίου, Νηπιαγωγείο Λατσιών Α΄.
«Από το Μουσείο… στο Σχολείο, μιτά της τζόγιας πηαίνοντα: καλλιέργεια ιστορικού γραμματισμού στην τάξη με εργαλείο το εκπαιδευτικό πρόγραμμα Η Μουσειοβαλίτσα της Αικατερίνης Κορνάρο», Λεόνη Μεννογιάτη-Αργυρού, Εσπερινό Γυμνάσιο-Λύκειο Λάρνακας, Άντρη Χαραλάμπους-Ζένιου, Περιφερειακό Λύκειο Λιβαδιών
«Commanderie: Οι ιππότες και ο λαός πέρα από τα τείχη- παραγωγή, πλούτος και κοινωνική οργάνωση στο Κολόσσι», Αντριάνα Χαραλάμπους, Δημοτικό Σχολείο Ύψωνα Γ΄.
«Από το χθες στο σήμερα: το σχολείο ως ζωντανός φορέας μνήμης», Δέσποινα Τοσουνίδου, Παγκύπριο Λύκειο Λάρνακας.
«Αικατερίνη Κορνάρο: η τελευταία βασίλισσα της Κύπρου», Μαρία Χριστοδούλου Κτωρή, Δημοτικό Σχολείο Αγίου Δημητρίου.
«Σκάβοντας όλο και κάτι βρίσκεις: Αρχαιολόγος για μια μέρα: προσομοίωση αρχαιολογικής ανασκαφής ως υπαίθρια μαθησιακή πρακτική για την καλλιέργεια ιστορικού γραμματισμού», Έρικα Δημητρίου, Λύκειο Αγίου Γεωργίου Λάρνακας.
«Η κοινότητά μας: ομορφιές, ιστορίες, κρυμμένοι θησαυροί», Χριστίνα Πουίκα, Δημοτικό Σχολείο Τερσεφάνου.
«Η διδασκαλία του Απελευθερωτικού Αγώνα 1955-1959 σε εκθεσιακό χώρο: μια Κονστρουκτιβιστική Προσέγγιση μέσω των Τεχνών», Ερατώ Χριστοδούλου, Αρσινόη Κυριάκου, Λύκειο και ΤΕΣΕΚ Πόλεως Χρυσοχούς.

Περισσότερες πληροφορίες και σχετικό υλικό είναι διαθέσιμα στην ιστοσελίδα του Συνεδρίου (https://www.pi.ac.cy/pi/index.php?option=com_content&view=article&id=5074&Itemid=124&lang=el).

Το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο Κύπρου εκφράζει θερμές ευχαριστίες προς όλους/όλες τους/τις συμμετέχοντες/συμμετέχουσες και ανανεώνει τη δέσμευσή του για τη στήριξη δράσεων που προάγουν την επαγγελματική μάθηση και ανάπτυξη σε σχέση με τη διδασκαλία της Ιστορίας και την προώθηση του ιστορικού γραμματισμού.