Twinning Project GrECI. Τελικό Συνέδριο: «Ο Ελληνικός Πολιτισμός στην Πρώιμη Νεότερη Ευρώπη»

Πολιτιστικό Ίδρυμα Τράπεζας Κύπρου (22-24 Οκτωβρίου 2025)

Το ερευνητικό πρόγραμμα GrECI –Greek Heritage in European Culture and Identity («Ελληνική Πολιτιστική Κληρονομιά στον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό και Ταυτότητα»), πραγματοποίησε το τελικό του επιστημονικό συνέδριο στις 22-24 Οκτωβρίου 2025,στο Πολιτιστικό Ίδρυμα της Τράπεζας Κύπρου, με τίτλο «Ο Ελληνικός Πολιτισμός στην Πρώιμη Νεότερη Ευρώπη».

Το πρόγραμμα GrECI διερευνά την πρόσληψη και οικειοποίηση του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού από τους Δυτικούς λόγιους στην Ευρώπη κατά την Πρώιμη Νεότερη περίοδο (15^ος – 17^ος αιώνας). Αποτελεί σύμπραξη τριών πανεπιστημίων ─ του Πανεπιστημίου Κύπρου (συντονίστρια: Δρ. Νατάσσα Κωνσταντινίδου, Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας), του Πανεπιστημίου του Όσλο (Νορβηγία) και του Πανεπιστημίου Marie-et-Louis-Pasteur (Γαλλία),.

Στόχος του συνεδρίου ήταν να εξεταστούν οι διάφορες πτυχές του φαινομένου της πρόσληψης και οικειοποίησης του ελληνικού πολιτισμού στην πρώιμη νεότερη Ευρώπη─ από την «επαν-ανακάλυψη» της ελληνικής γλώσσας και γραμματείας έως την ενσωμάτωσή τους στον πολιτιστικό πλαίσιο της Ευρώπης. Στο συνέδριο έλαβαν μέρος 30 μελετητές από 14 χώρες και από 24 πανεπιστήμια.

Οι έντεκα θεματικές ενότητες του συνεδρίου κάλυψαν ένα ευρύ φάσμα αντικειμένων και προσεγγίσεων, άλλες πιο καθιερωμένες στην έρευνα και άλλες ιδιαίτερα καινοτόμες:

• Η Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία στον Λατινικό Ουμανισμό
•  Πρόσληψη της  Ελληνικής Φιλοσοφίας
•  Νέες Οπτικές στην Πρόσληψη της Ελληνικής Γραμματείας
•  Παραστατικές Τέχνες και Ελληνική Εκπαίδευση
•  Νομική και Πολιτικά Ιδεώδη
•  Θρησκεία και Ιστορία του Βιβλίου
• Ελληνική Πολιτιστική Κληρονομιά και οι Ευρωπαϊκές Ταυτότητες
• Γυναίκες ως Μεσολαβητές στην Μελέτη των Ελληνικών Γραμμάτων
• Το Ελληνικό Πλαίσιο και Μεταγενέστερες Προσλήψεις

Ο πρώτος κύκλος παρουσιάσεων του συνεδρίου, με συντονιστή τον Καθ. Jan Papy (Ikerbasque – UPV-EHU),επικεντρώθηκε στην πρόσληψη της ελληνικής γλώσσας και γραμματείας στο πλαίσιο του λατινικού ουμανισμού, δεδομένου του ότι οι λόγιοι της εποχής εκείνης προσέγγισαν τα ελληνικά γράμματα μέσω των λατινικών και της λατινικής γραμματείας, υιοθετώντας γενικά μια συγκριτική μέθοδο. Η δεύτερη συνεδρία, με συντονίστρια την Καθ. Martine Furno (Université Grenoble Alpes), αφορούσε την πρόσληψη της ελληνικής φιλοσοφίας, με αναφορές στην πρόσληψη των Ορφικών Ύμνων, κειμένων στωικής και αριστοτελικής φιλοσοφίας. Ακολούθησε συνεδρία αφιερωμένη σε νέες οπτικές στην πρόσληψη της ελληνικής γραμματείας , η οποία εστίασε σε αναβιώσεις των μύθων του Αισώπου και τη χρήση γνωμικών από τις τραγωδίες του Ευρυπίδη (συντονίστρια: Δρ. Katharina-Maria Schön, University of Hamburg). Η ημέρα ολοκληρώθηκε με μια συνεδρία για τον ρόλο της ελληνομάθειας στη μουσική και στη ρητορική ερμηνεία (συντονιστής: Δρ. Raf Van Rooy, KU Leuven).

Η δεύτερη μέρα του συνεδρίου επικεντρώθηκε σε δύο μεγάλες θεματικές ενότητες. Η μία αφορούσε το ρόλο των ελληνικών στη νομική παράδοση (με αναφορές στον Ιουστινιάνειο Κώδικα) και την διαμόρφωση πολιτικών ιδεών (με αναφορές στο παράδειγμα της αρχαίας Σπάρτης και αρχαίων ελληνικών πολιτικών πραγματειών), με συντονίστρια την Καθ. Marie Barral-Baron (Université Marie et Louis Pasteur). Η δεύτερη εστίασε στη σύνδεση εκδόσεων ελληνικών βιβλίων στη Δύση με το θρησκευτικό ιδεολογικό πλαίσιο της προτεσταντικής μεταρρύθμισης, υπό τον συντονισμό της Καθ. Raphaële Mouren (British School at Rome). Η μέρα έκλεισε με την παρουσίαση της προσφοράς του προγράμματος σε ευρύτερο πλαίσιο μέσα από την ψηφιακή πλατφόρμα Europeana (https://www.europeana.eu/en/galleries/17183).

Η τρίτη και τελευταία μέρα ξεκίνησε με ένα κύκλο παρουσιάσεων υπό τον συντονισμό του Καθ. Han Lamers (University of Oslo), με θέμα την ελληνική πολιτιστική κληρονομία στην ευρωπαϊκή ταυτότητα. Κατά τη διάρκεια, συζητήθηκαν οι έννοιες της «Ελλάδας» και της ελληνικότητας ως ιδεών που υιοθετήθηκαν για να εξυπηρετήσουν τη διαμόρφωση ατομικών και συλλογικών αφηγημάτων. Σε αυτό το πλαίσιο, εξετάστηκαν κείμενα της Ιρλανδικής πραγματείας που προέβαλαν ως καταγωγή τους τον ελληνικό χώρο, καθώς και νοηματικές αναπαραστάσεις του ελληνισμού.

Ακολούθησε συνεδρία, με συντονίστρια την Καθ. Johanna Akujärvi (Lund University), αφιερωμένη στη δράση και συνεισφορά των γυναικών στην μελέτη των ελληνικών γραμμάτων (από μια το ρόλο της μυθικής φιγούρας Κίρκης σε πολιτικές σάτιρες του 16^ου αιώνα, σε μια Ολλανδή λόγια του 17^ου αιώνα, μέχρι γυναίκες Γαλλίδες συγγραφείς ιστορικών παιδαγωγικών κειμένων το 18^ο αιώνα).

Ο κύκλος των παρουσιάσεων ολοκληρώθηκε με ενότητα για τις μεταγενέστερες προσλήψεις της ελληνικής γλώσσας και του πολιτισμού (συντονίστρια: Δρ. Όλγα Γκιουλέκα, Πανεπιστήμιο Κύπρου). Οι εισηγήσεις αυτές ανέδειξαν τον ρόλο των Ελλήνων στη Δύση το 17^ο αιώνα, όπως ο Φιλαράς, ο Κουτούνιος και ο Αναστάσιος Μιχαήλ, αλλά και τη συνεισφορά Γάλλων λογίων του 17^ου αιώνα στην περισυλλογή γνωμικών της ελληνικής δημοτικής γλώσσας.

Το συνέδριο ολοκληρώθηκε με συζήτηση στρογγυλής τραπέζης γιατα βασικά συμπεράσματα που προέκυψαν μέσα από τις παρουσιάσεις και συζητήσεις των τριών ημερών. Τονίστηκε η σημασία του συνεδρίου ως πρώτης τόσο ευρείας και θεματικά πολυδιάστατης προσέγγισης της πρόσληψης των ελληνικών γραμμάτων στη Δύση κατά την πρώιμη νεότερη περίοδο, καθώς και η διεπιστημονικότητα που ανέδειξε το έργο GrECI .

Για περισσότερες πληροφορίες:  https://greci-twinning.org

Tags TWINNING PROJECT, GrECI, ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ,

---

---

---

This thread has been closed from taking new comments.

---