Δάσκαλος: η νέα babysitter. Μήπως πλέον είναι αλήθεια;

ΠΟΕΔ
31 Μαρ 2026 - 08:31

Δάσκαλος: η νέα babysitter. Μήπως πλέον είναι αλήθεια;

Η κοινωνία έχει πραγματικές ανάγκες. Όμως η λύση δεν είναι να αλλοιωθεί ο ρόλος του δασκάλου και να μετατραπεί η Παιδεία σε απλή φύλαξη παιδιών. Το σχολείο δεν είναι παιδοφυλακτήριο.

ΤΟΥ ΣΤΕΛΙΟΥ ΟΔΥΣΣΕΩΣ*

Η συζήτηση για την πρωινή και μεσημβρινή επιτήρηση των μαθητών δεν είναι δευτερεύουσα. Αγγίζει την καθημερινότητα πολλών οικογενειών και την ασφάλεια των παιδιών. Ναι, υπάρχει υπαρκτό πρόβλημα. Υπάρχουν γονείς που εργάζονται από πολύ νωρίς, παιδιά που φτάνουν στο σχολείο πριν από το κουδούνι και άλλα που, μετά τη λήξη των μαθημάτων, περιμένουν μέχρι να τα παραλάβει κάποιος. Το κενό αυτό δεν μπορεί να αγνοηθεί.

Όμως άλλο η αναγνώριση ενός κοινωνικού προβλήματος και άλλο η αυτονόητη μεταφορά της λύσης στον εκπαιδευτικό. Εδώ βρίσκεται η μεγάλη παρεξήγηση. Παιδεία δεν είναι να βρούμε πού θα «μείνει» το παιδί μέχρι να βολευτεί το πρόγραμμα των ενηλίκων. Παιδεία είναι να μαθαίνει το παιδί συνέπεια, σεβασμό, συνεργασία, ετοιμότητα και υπευθυνότητα. Αυτές είναι οι αξίες που συγκροτούν το σχολείο και όχι η λογική της απλής φύλαξης.

Ο δάσκαλος έχει παιδαγωγικό ρόλο. Δεν είναι νταντά με πτυχίο, ούτε υπάλληλος πολλαπλών χρήσεων. Δεν βρίσκεται στο σχολείο για να «κρατά» παιδιά μέχρι να εξυπηρετηθούν άλλα ωράρια, αλλά για να μορφώνει, να εμπνέει και να διαμορφώνει προσωπικότητες. Αν κάθε κοινωνική δυσκολία μετατρέπεται αυτόματα σε νέα υποχρέωση του σχολείου, τότε σταδιακά χάνεται η ίδια η ταυτότητα της εκπαίδευσης.

Το πρόβλημα, λοιπόν, είναι υπαρκτό, αλλά η λύση οφείλει να είναι σοβαρή και θεσμική. Αν το κράτος αναγνωρίζει ότι υπάρχει κενό ασφάλειας πριν και μετά το σχολικό ωράριο, τότε πρέπει να δώσει καθαρή απάντηση με κατάλληλο βοηθητικό προσωπικό, σαφείς αρμοδιότητες και σωστή οργάνωση. Όχι με θολές μεταφορές ευθύνης προς τους εκπαιδευτικούς.

Υπάρχει και μια ακόμη διάσταση που συχνά αποσιωπάται: ο εκπαιδευτικός είναι άνθρωπος. Έχει και ο ίδιος οικογένεια, παιδιά, μετακινήσεις, προσωπικές υποχρεώσεις. Δεν μπορεί να θεωρείται ο μόνος εργαζόμενος που είναι διαρκώς διαθέσιμος για να καλύπτει κάθε νέο κενό του συστήματος. Αυτό δεν είναι ούτε δίκαιο ούτε σοβαρό.

Τα τελευταία χρόνια το σχολείο φορτώνεται όλο και περισσότερα: εκπαίδευση, πρόληψη, ψυχοκοινωνική στήριξη, γραφειοκρατία, επιτήρηση, ασφάλεια, εξωδιδακτικές απαιτήσεις. Κάθε φορά που η κοινωνία αδυνατεί να λύσει κάτι, το μεταφέρει στο σχολείο. Όμως το σχολείο δεν μπορεί να γίνει ταυτόχρονα και σπίτι και φύλαξη και υπηρεσία έκτακτης ανάγκης. Γιατί κάθε φορά που του προσθέτουμε μια ξένη αποστολή, αφαιρούμε κάτι από την ουσία της Παιδείας.

Επαναλαμβάνω το «μήνυμα προς κάθε αποδέκτη» της Προέδρου της ΠΑΔΕΔ – Πρωτοπορία Βασούλας Κούλα: Τα όρια του εκπαιδευτικού είναι αδιαπραγμάτευτα. Ας το ακούσουν καλά όλοι αυτοί που ψήφισαν αλλά και την αποδέχτηκαν αυτή τη ρύθμιση (αν και αντισυνταγματική): ο κόσμος της εκπαίδευσης δεν είναι ούτε μικρός ούτε αόρατος. Είναι χιλιάδες άνθρωποι με μνήμη και κρίση. Όσοι θεώρησαν ότι μπορούν, χωρίς ουσιαστικό διάλογο και χωρίς σεβασμό, να φορτώσουν στο σχολείο άλλη μία ξένη ευθύνη, θα λογοδοτήσουν και πολιτικά. Η εκπαίδευση δεν είναι παράσταση δημοσίων σχέσεων και ο δάσκαλος δεν είναι κομπάρσος. Δυστυχώς έχουμε απομακρυνθεί από την πραγματικότητα της σχολικής μονάδας και έχουμε επενδύσει περισσότερο στην πολιτική διαχείριση και στην επικοινωνία.

Η κοινωνία οφείλει να αποφασίσει τι θέλει: σχολείο που μορφώνει ή σχολείο που φυλάσσει; Δασκάλους που πλάθουν χαρακτήρες ή υπαλλήλους που καλύπτουν κενά ωραρίων; Να λυθεί το πρόβλημα; Ναι. Να μείνει παιδί απροστάτευτο; Όχι. Αλλά η λύση δεν μπορεί να είναι η μετατροπή του εκπαιδευτικού σε φύλακα και του σχολείου σε παιδοφυλακτήριο. Αν το αποδεχθούμε αυτό ως φυσιολογικό, τότε δεν θα έχουμε απλώς αδικήσει τον δάσκαλο. Θα έχουμε μικρύνει την ίδια την έννοια της Παιδείας.

*Γενικός Γραμματέας ΠΑΔΕΔ - Πρωτοπορία