- ΟΕΛΜΕΚ
- 22 Μαρ 2025 - 17:36
Η παιδεία δεν χωρίζεται - δημόσια και ιδιωτική με ίσες αξιώσεις
«Όσο περισσότερο ζεις την εκπαίδευση, καταλαβαίνεις ότι οι εύκολες διακρίσεις είναι φτωχό υποκατάστατο της ουσίας.»
ΤΗΣ ΕΛΕΝΑΣ ΧΑΤΖΗΓΕΡΟΥ*
Προέρχομαι από τη δημόσια και την ιδιωτική εκπαίδευση και είμαι περήφανη γι’ αυτό. Από το ιδιωτικό νηπιαγωγείο, στο δημόσιο δημοτικό, πίσω στο ιδιωτικό γυμνάσιο - λύκειο στην Κύπρο και αργότερα στο δημόσιο πανεπιστήμιο στην Αμερική, κάθε εκπαιδευτικός χώρος υπήρξε καθοριστικός στον τρόπο σκέψης, τις αξίες, και τα εργαλεία ζωής. Μέσα από αυτή τη διαδρομή, κατέληξα σε μια απλή αλλά θεμελιώδη αλήθεια: η ποιότητα δεν κατοικεί σε καθεστώτα. Δεν εξασφαλίζεται από το πλαίσιο. Χτίζεται μέσα από ανθρώπους, συνθήκες και αξίες.
Εργάζομαι στη δημόσια εκπαίδευση από το 1993. Είναι ένας χώρος που μου έδωσε πολλά και στον οποίο συνεχίζω να επενδύω με πίστη στη μεγάλη του αξία. Εκεί βρίσκεται το σχολείο που αγκαλιάζει όλα τα παιδιά, που μορφώνει και διαμορφώνει. Πιστεύω στις δυνατότητές του, στη δύναμη των ανθρώπων του και στην αποστολή του να ανοίγει προοπτικές εκεί όπου συχνά υπάρχουν εμπόδια.
Ο πατέρας μου υπηρέτησε για χρόνια ως εκπαιδευτικός και διευθυντής ιδιωτικού σχολείου. Μέσα από αυτόν κατάλαβα από νωρίς τι σημαίνει σχολείο ως καθημερινός αγώνας, ως φροντίδα και επιμονή. Τα παιδιά μου φοίτησαν στο ίδιο σχολείο. Ήταν η φυσική συνέχεια μιας επιλογής που βασίστηκε στην ουσία, όχι στη συνήθεια. Ήταν ένας χώρος που προσέφερε αυτό που χρειάζεται το κάθε παιδί: έμπνευση, αναγνώριση, αγάπη, όριο και σεβασμό.
Παρόλα αυτά, όσοι επιλέγουν την ιδιωτική εκπαίδευση εξακολουθούν να γίνονται αποδέκτες υπαινιγμών, καχυποψίας και διάκρισης. Το αφήγημα επαναλαμβάνεται μονότονα: «οι πλούσιοι, οι προνομιούχοι, το διαπλεκόμενο συμφέρον». Είναι μια ερμηνεία ρηχή και προσβλητική. Οι γονείς που κάνουν αυτή την επιλογή δεν είναι απαραίτητα εύποροι ή προνομιούχοι· είναι συχνά άνθρωποι της καθημερινότητας που επενδύουν με κόπο και θυσίες για την ουσία της παιδείας που επιθυμούν για τα παιδιά τους. Το να στιγματίζεις μια τέτοια απόφαση έμμεσα ή άμεσα δεν είναι μόνο άδικο· είναι και κοινωνικά επικίνδυνο.
Το δίπολο «δημόσιο ή ιδιωτικό» είναι μια βολική απλοποίηση που αποφεύγει τα πραγματικά ερωτήματα. Όποιος θέλει να μιλήσει σοβαρά για εκπαίδευση δεν μπορεί να το κάνει μέσα από στερεότυπα. Η εκπαίδευση δεν είναι στρατόπεδο, δεν είναι πεδίο μάχης· είναι εργαλείο διαμόρφωσης πολίτη. Όποιος επιμένει να τη βλέπει μέσα από ιδεολογικές παρωπίδες, προδίδει τον σκοπό της. Η πραγματική παιδεία είναι ανοιχτή, καθολική και ανυποχώρητη στις αξίες της. Και οι εκπαιδευτικοί - είτε υπηρετούν σε δημόσια είτε σε ιδιωτικά σχολεία - δίνουν καθημερινά τον ίδιο αγώνα: να κρατήσουν όρθια την ουσία μέσα σε ένα σύστημα που συχνά την ξεχνά.
Η Πολιτεία δεν μπορεί να είναι απούσα, ούτε επιλεκτικά παρούσα. Οφείλει να εγγυάται την ποιότητα - με σταθερότητα, με διαφάνεια, με θεσμούς που λειτουργούν, όχι που δηλώνουν προθέσεις. Επιμόρφωση, αξιολόγηση, επαρκείς υποδομές, ουσιαστική παιδαγωγική αυτονομία - αυτά δεν είναι προτάσεις. Είναι η βάση κάθε σοβαρής εκπαιδευτικής πολιτικής. Και κανένα σχολείο, δημόσιο ή ιδιωτικό, δεν πρέπει να εξαιρείται ή να λειτουργεί εκτός ενός πλαισίου που διασφαλίζει την ευθύνη και τη λογοδοσία.
Η πίεση προς το κράτος δεν μπορεί να είναι αποσπασματική ή ανταγωνιστική. Οφείλει να είναι κοινή. Όταν οι οργανωμένοι ή μη εκπαιδευτικοί και γονείς, και οι σχολικές κοινότητες διεκδικούν από κοινού, τότε το αίτημα αποκτά δύναμη. Όχι γιατί εξισώνονται όλα - αλλά γιατί υπερασπίζονται αυτό που πρέπει να είναι κοινό: η ποιότητα της μάθησης, και το δικαίωμα σε μια εκπαίδευση που δεν κάνει εκπτώσεις.
Η δημόσια και η ιδιωτική εκπαίδευση δεν είναι αντίπαλοι θεσμοί. Είναι διαφορετικές εκδοχές της ίδιας αγωνίας: να δώσουμε στα παιδιά μας κάτι καλύτερο από αυτό που βρήκαμε. Αν δεν το υπερασπιστούμε μαζί, δεν θα το υπερασπιστεί κανένας άλλος. Μαζί πρέπει να σταθούμε σε ότι φθείρει την παιδεία και αφαιρεί από το δικαίωμα για κάθε ευκαιρία στην εκπαίδευση.
*Διευθύντρια Δημοσίου Σχολείου Μέσης Εκπαίδευσης
Comments (0)
This thread has been closed from taking new comments.
