- ΠΟΕΔ
- 25 Νοε 2025 - 12:02
Η «θρεπτική» σχέση γονιού με παιδί
ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΛΕΚΚΟΥ*
Σε μια χρονική περίοδο που η προσοχή όλων (ειδικών και μη) εστιάζει στις διαταραγμένες σχέσεις και στα προβλήματα που αυτές προκαλούν, αγνοούμε την ύπαρξη σχέσεων οι οποίες «θρέφουν». Δίνουν στήριξη, ενδυνάμωση, ανατροφοδότηση, αυθεντική επαφή και προωθούν την ψυχική υγεία και ανάπτυξη. Σε αντίθεση με σχέσεις που «καταναλώνουν», «εξαντλούν» ή «επικεντρώνονται στο εγώ του ενός» (στη συμπεριφορά εκμετάλλευσης, εξάρτησης ή αντίδρασης), οι «θρεπτικές» σχέσεις επιτρέπουν τον άνθρωπο να εξελιχθεί, να βιώσει ασφάλεια, να δημιουργήσει και να συνυπάρξει με τρόπο που εμπλουτίζει όλους του μετέχοντες σε αυτές. Μια τέτοια σχέση είναι και η σχέση γονέα- παιδιού, η οποία αποτελεί και τον πυρήνα της ανθρώπινης ανάπτυξης. Είναι σχέση που «θρέφει» και το παιδί και τον γονιό.
Απευθυνόμενοι στους γονείς αναφερόμαστε συχνά σε τεχνικές ανατροφής, όρια, πειθαρχία, ρουτίνες, δεξιότητες. Όλα αυτά είναι πολύ σημαντικά. Όμως, η έρευνα αναδεικνύει ότι αυτό που πραγματικά διαμορφώνει θετικά τον ψυχικό κόσμο του παιδιού δεν είναι μόνο το τι κάνει ο γονέας, αλλά το πώς είναι μέσα στη σχέση.
Η θεωρία της προσκόλλησης μας υπογραμμίζει ότι το παιδί δεν χρειάζεται έναν «τέλειο» γονέα (υπάρχει άραγε;). Χρειάζεται έναν συνειδητοποιημένο γονέα που μπορεί να είναι συναισθηματικά διαθέσιμος, σταθερός και ικανός να λειτουργεί ως ασφαλής βάση κάθε προσπάθειας του παιδιού αλλά και ασφαλές καταφύγιο.
Συναντάμε γονείς που προσπαθούν διαρκώς και με κάθε κόστος να κάνουν το «σωστό». Και μέσα σε αυτή την προσπάθεια, κουράζονται, απογοητεύονται και, άθελά τους, απομακρύνονται από την ίδια τη σχέση με το παιδί. Γιατί είναι πιο εύκολο να νιώθουμε υπεύθυνοι για ένα παιδί, παρά να σταθούμε δίπλα του ως συνοδοιπόροι.
Ένα βασικό στοιχείο που επηρεάζει αυτή τη σχέση είναι η αυτοεκτίμηση του ίδιου του γονέα. Ο τρόπος που βλέπουμε τον εαυτό μας, ο τρόπος που κουβαλάμε τη δική μας παιδική εμπειρία, μεταφέρεται, συχνά σιωπηλά, μέσα στη σχέση με το παιδί. Δημιουργείται έτσι ένας ασφυκτικός φαύλος κύκλος: ο γονιός επηρεάζει τη σχέση, η σχέση επηρεάζει το παιδί, και το παιδί μεταφέρει αυτό το βίωμα σε όλη του τη ζωή.
Πολλά είναι τα στοιχεία τα οποία χτίζουν μια «θρεπτική» σχέση γονιού-παιδιού. Τρία όμως θα μπορούσε να ειπωθεί ότι ξεχωρίζουν:
1. Αγάπη χωρίς όρους και προϋποθέσεις.
Αγάπη χωρίς όρους δεν σημαίνει χωρίς όρια . Σημαίνει κάτι πολύ συγκεκριμένο: ότι το παιδί δεν χρειάζεται να αποδείξει την αξία του για να αγαπηθεί. Ότι δεν χάνει την αγάπη μας όταν κάνει λάθος. Όταν ο γονέας μπορεί να πει, έμπρακτα «Δεν μου αρέσει αυτή η συμπεριφορά, αλλά σε αγαπώ», τότε το παιδί αποκτά μια βαθιά εσωτερική αίσθηση ασφάλειας.
2. Σαφή και ασφαλή όρια.
Τα όρια δεν είναι έλεγχος. Είναι φροντίδα. Είναι το πλαίσιο μέσα στο οποίο το παιδί μπορεί να κινηθεί χωρίς φόβο. Όταν τα όρια δίνονται με συνέπεια και ηρεμία, το παιδί δεν νιώθει περιορισμένο αλλά νιώθει ασφαλές. Μαθαίνει ότι ο κόσμος έχει δομή και ότι υπάρχει ένας ενήλικας που «κρατά» τα πράγματα όταν το ίδιο δεν μπορεί.
3. Σεβασμός.
Εδώ ίσως βρίσκεται η μεγαλύτερη πρόκληση: να μπορέσουμε να δούμε το παιδί όχι ως προέκταση του εαυτού μας, αλλά ως ξεχωριστό πρόσωπο. Να σεβαστούμε τον εσωτερικό του κόσμο. Τα συναισθήματά του. Τους ρυθμούς του. Τη διαφορετικότητά του.
Όταν ένα παιδί μεγαλώνει μέσα σε μια τέτοια σχέση, μαθαίνει κάτι πολύ βασικό: ότι αξίζει. Και αυτό το “αξίζω” το κουβαλάει στις σχέσεις του, στην εργασία του, στον τρόπο που στέκεται απέναντι στη ζωή.
Οι σχέσεις που θρέφουν δεν είναι τέλειες. Δεν είναι χωρίς λάθη. Είναι σχέσεις που αναπροσαρμόζονται και βελτιώνονται, που αντέχουν τις ρήξεις και ξαναχτίζονται, που βασίζονται στην αφοσιωμένη παρουσία και όχι στο αγχωμένο κυνήγι της ανύπαρκτης τελειότητας.
* Σχολικός Σύμβουλος Δημοτικής
Comments (0)
This thread has been closed from taking new comments.
