- ΠΟΕΔ
- 21 Σεπ 2022 - 09:56
Συνταξιοδοτικό. Ας μιλήσουν οι αριθμοί…
ΤΟΥ ΝΕΟΦΥΤΟΥ ΣΕΑ*
Το συνταξιοδοτικό είναι ένα μείζων θέμα που απασχολεί ευρύτερα την κοινωνία. Τη χρονική αυτή περίοδο, συζητείται το νέο συνταξιοδοτικό σχέδιο των δημόσιων υπαλλήλων στη Βουλή των Αντιπροσώπων και έχουμε φτάσει σε ένα οριακό σημείο. Ο απλός πολίτης δυσκολεύεται να αντιληφθεί το τι ακριβώς τεκταίνεται… Διαπιστώνει αντιφάσεις μεταξύ των εμπλεκομένων που διαχειρίζονται το ζήτημα και διερωτάται ποιο είναι το σωστό και ποιο είναι το λάθος. Σε αυτό το ερώτημα, θα προσπαθήσω, με τη γλώσσα των αριθμών, να δώσω ερμηνείες, με στόχο να διαφανεί η όλη αλήθεια.
Ένα συνταξιοδοτικό σχέδιο παραμένει βιώσιμο, όταν οι συνολικές συνεισφορές που καταβάλλονται κατά την εργοδότηση ενός ατόμου, είναι ίσες με τις συνολικές συνταξιοδοτικές απολαβές του.
Οι συνολικές συνεισφορές που καταβάλλει ο εργαζόμενος κατά την διάρκεια εργοδότησής του, υπολογίζονται με βάση την αναπροσαρμογή που γίνεται στις συνεισφορές του, έτσι ώστε να μη χάνεται η αξία του χρήματος που κατέβαλε, η οποία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την χρονική στιγμή που κατατίθεται η συνεισφορά.
Οι συνολικές συνταξιοδοτικές απολαβές, υπολογίζονται με βάση το ποσό της σύνταξης που παίρνει ο συνταξιοδοτούμενος, σε αντιστοιχία με τα συντάξιμα χρόνια που προκύπτουν, αν αφαιρέσουμε από το μέσο όρο ηλικίας προσδόκιμου ζωής, την ηλικία αφυπηρέτησης του εργαζομένου. Στις συνολικές απολαβές προσμετράται και ένα εφάπαξ ποσό, που δίνεται κατά την αφυπηρέτηση.
Για τους υφιστάμενους Δημόσιους Υπαλλήλους και στο νέο συνταξιοδοτικό σχέδιο η Μηνιαία Σύνταξη, έχει συμφωνηθεί να είναι ίση με το πηλίκο που προκύπτει από την διαίρεση του γινομένου του Μέσου Όρου Μισθού Καριέρας (αναπροσαρμοσμένου ώστε να μην χάνει την αξία του) πολλαπλασιαζόμενο με τους Μήνες Υπηρεσίας, διαιρούμενο με το 800 .
Μέσος όρος μισθού καριέρας Χ μήνες υπηρεσίας
Μηνιαία σύνταξη = -----------------------------------------------------------------
800
Το μέγιστο των μηνών υπηρεσίας που μπορεί κάποιος να έχει, είναι οι 400 μήνες (33,33 χρόνια).
Για να γίνω περισσότερο κατανοητός, κάποιος που συμπλήρωσε 400 μήνες υπηρεσίας, θα παίρνει μηνιαία σύνταξη το μισό του μέσου όρου μισθού καριέρας.
Για να μπορέσει να εξασφαλιστεί η παραπάνω σύνταξη, απαιτείται να αποταμιεύεται το 1,5% του εκάστοτε μισθού ως συνολική εισφορά για κάθε συντάξιμο χρόνο. (33,3 χρόνια Χ 1,5% = 50% του μέσου όρου μισθού καριέρας)
Λαμβάνοντας υπόψη ότι ο μέσος όρος προσδόκιμου ζωής σύμφωνα με τις επίσημες πηγές, είναι τα 82 χρόνια (80 για άντρες 84 για γυναίκες) και το αναγκαστικό έτος αφυπηρέτησης των Δημοσίων Υπαλλήλων τα 65 χρόνια, απαιτούνται συνεισφορές για 17 συντάξιμα χρόνια. Αυτό σημαίνει ότι για να εξασφαλιστούν τα πιο πάνω χρόνια απαιτείται συνολική συνεισφορά 25.5% του εκάστοτε μισθού (17 Χ 1,5%).
Πέραν της μηνιαίας σύνταξης, για κάθε εργαζόμενο του δημοσίου που αφυπηρετεί, δίνεται ένα εφάπαξ ποσό, ίσο με την μηνιαία σύνταξη, πολλαπλασιαζόμενη με το 56. Αυτό για να εξασφαλιστεί, χρειάζονται συνεισφορές 7% του εκάστοτε μισθού. Αυτό προκύπτει ως αποτέλεσμα του 56/12 Χ 1,5% .
Με βάση τα παραπάνω, για να ικανοποιηθούν οι μηνιαίες συντάξεις και το εφάπαξ, χρειάζεται να καταβάλλονται συνολικές συνεισφορές (εργοδότη-εργοδοτούμενου) 32,5 % του εκάστοτε μισθού. Αν η αφυπηρέτηση πραγματοποιείται σε μικρότερη ηλικία, τότε μιλάμε για αντίστοιχα μεγαλύτερα ποσά συνεισφοράς.
Αυτή τη στιγμή τα ποσοστά εισφοράς που κατατίθενται για τους μισθωτούς που καλύπτονται από επαγγελματικό σχέδιο είναι :
21,5%, από το οποίο 4,2% καταβάλλεται από τον μισθωτό, 12,4% από τον εργοδότη και 4,9% από το Πάγιο Ταμείο της Δημοκρατίας. Σημειώνεται ότι το παραπάνω ποσοστό ισχύει μέχρι το 2023. Κάθε πέντε χρόνια γίνεται αναπροσαρμογή των ποσοστών από την Υπηρεσία Κοινωνικών Ασφαλίσεων.
Συγκρίνοντας το 32,5% που απαιτείται για να προσφέρονται τα υφιστάμενα συνταξιοδοτικά ωφελήματα με το 21,5% που κατατίθεται (17,3% προσφέρει το κράτος) είναι έκδηλο ότι υπάρχει μια ανησυχητική απόκλιση 11% ... Αναμένω λοιπόν, ότι το 2023 θα υπάρξουν αναγκαστικά τροποποιήσεις στον σχεδιασμό του συνταξιοδοτικού συστήματος, για να το καταστήσουν βιώσιμο. Επιπρόσθετα, εμφανίστηκαν και άλλοι αρνητικοί παράγοντες, που δεν μας επιτρέπουν να τους αγνοούμε! Η υπογεννητικότητα, η γήρανση του πληθυσμού, η αντιστοιχία εργαζομένων-συνταξιούχων, το οικονομικό μοντέλο πυραμίδας που υιοθετείται εν πολλοίς και άλλα, δυσχεραίνουν σε μεγάλο βαθμό το πρόβλημα.
Και ενώ συμβαίνουν αυτά, συζητάμε για ένα νέο συνταξιοδοτικό σχέδιο, που είναι εμφανές ότι θα επιδεινώσει την κατάσταση, αν υιοθετηθεί ως έχει. Τις συστάσεις των Τροϊκανών για τερματισμό του σχεδίου, τις αγνοούμε παντελώς και οδεύουμε με βάση το λαϊκισμό και τα αλλότρια συμφέροντα.
Αυτό αποδεικνύεται από τα πιο κάτω:
- Οι Υπουργοί Οικονομικών και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, ανακοινώνοντας την συμφωνία για το συνταξιοδοτικό, έκαναν σαφές πως πάνω από όλα, προέχει η βιωσιμότητα του σχεδίου, χωρίς την ανάγκη για επιβάρυνση των δημόσιων οικονομικών ταμείων. Ως απόρροια του παραπάνω όρου έκαναν ξεκάθαρο,πως τα ποσοστά συνεισφοράς εργοδότη 5% και εργοδοτούμενου 5% που συμφωνήθηκαν και γενικά οι όροι του σχεδίου ανά πάσα στιγμή μπορεί να διαφοροποιηθούν. Οι Υπουργοί δεν ανέλυσαν ως όφειλαν με λεπτομέρειες και δεδομένα για το τι συμβαίνει σήμερα και βάση αυτών να τοποθετηθούν. Αρκέστηκαν να πουν πως το θέμα θα μελετηθεί από εμπειρογνώμονες, ειδικούς αναλογιστές και με βάση τα πορίσματα τους, θα παρθούν συλλογικά, οι ανάλογες αποφάσεις. Αυτή η στάση δεν μπορεί να γίνει αποδεχτή, γιατί είναι ξεκάθαρο πως οι συνολικές συνεισφορές του10% που προβλέπονται, πόρρω απέχουν από το 32,5% που απαιτούνται για να αποδίδονται τα αντίστοιχα συνταξιοδοτικά ωφελήματα που προβλέπονται από τη συμφωνία.
- Οι συνδικαλιστικές οργανώσεις στην προσπάθειά τους να πείσουν ότι η βιωσιμότητα του σχεδίου διασφαλίζεται χωρίς να επιβαρύνονται τα δημόσια οικονομικά, επιστράτευσαν το επιχείρημα της επενδυτικής απόδοσης των κεφαλαίων, που αναμένουν να πραγματοποιεί το ξεχωριστό συνταξιοδοτικό ταμείο που θα δημιουργηθεί από τις εισφορές των μελών. Ισχυρίζονται, με απλά λόγια, πως οι συνεισφορές του 10% με τις κατάλληλες επενδύσεις κεφαλαίων θα αποδώσουν κέρδος, που θα τις τριπλασιάζει με πραγματικούς όρους αξίας χρήματος και θα τις αυξήσει γύρω στο 30% που απαιτείται. Αυτή η εισήγηση που προβάλλεται, είναι άκρως ανησυχητική και δεν θα έπρεπε ούτε για αστείο να κατατίθεται στο τραπέζι των συζητήσεων. Οι συντάξεις δεν παίζονται στα χρηματιστήρια και σε επενδυτικούς οίκους γιατί το ρίσκο παραμονεύει και είναι πάρα πολύ πιθανόν να επηρεαστούν δυσμενώς τα συνταξιοδοτικά ωφελήματα με ορατό και το ενδεχόμενο να αφυπηρετεί κάποιος και να εξασφαλίζει μηδαμινές συντάξεις. Αν οι συντεχνίες είναι τόσο σίγουρες για τις αποδόσεις των ταμείων, ας αναλάβουν οι ίδιοι την διαχείρισή τους και ας αφήσουν ήσυχα τα δημόσια ταμεία.
- Αποτελεί δε, σχήμα οξύμωρο, το γεγονός ότι ο Υπουργός Οικονομικών ανακοίνωσε πως, οι συνολικές συνεισφορές του 10% που θα κατατίθενται στο ξεχωριστό ταμείο, θα χρησιμοποιούνται ως κρατικά ομόλογα προς το κράτος. Τα χρήματα αυτά, προβλέπω, ότι εξ ανάγκης θα παραδίδονται άμεσα στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων, του οποίου το κράτος οφείλει γύρω στα 8 δις. Θα χρησιμοποιούνται για τις συνταξιοδοτικές υποχρεώσεις που είναι οριακές. Αυτή τη στιγμή, οι ετήσιες εισροές και εκροές των κεφαλαίων του ταμείου, έχουν σχεδόν ισορροπήσει, με αυξητική τάση προς τις εκροές.
Προς τι λοιπόν η συζήτηση για απόδοση κεφαλαίων; Και … για περαιτέρω προβληματισμό. Είναι στην πραγματικότητα το ταμείο που οραματιζόμαστε ξεχωριστό;
Οι αριθμοί μίλησαν . Για να καταστεί το νέο συνταξιοδοτικό σχέδιο βιώσιμο χωρίς να επηρεάζονται τα δημόσια οικονομικά και χωρίς να επιβαρύνονται οι επόμενες γενιές, θα πρέπει να εξευρεθούν λύσεις που να καλύψουν το 22,5% των εισφορών που υπολείπονται. Θα πρέπει να γίνουν ριζικές αλλαγές στο σχεδιασμό του. Μαγικές λύσεις δεν υπάρχουν. Θα πρέπει να σκεφτούμε σοβαρά κάποιες τροποποιήσεις που αφορούν τις αυξήσεις στις συνολικές συνεισφορές και παράλληλα κάποιες μειώσεις στα συνταξιοδοτικά ωφελήματα.
Το συνταξιοδοτικό ζήτημα δεν θα λυθεί έτσι όπως προβάλλεται. Αν υιοθετηθεί ως έχει, τότε θα ξεκινήσει ένας φαύλος κύκλος προβλημάτων...
*Διευθυντής Δημοτικού Σχολείου
Comments (0)
This thread has been closed from taking new comments.
