Το Δημόσιο Σχολείο σε ελεύθερη πτώση: Η μοναξιά του εκπαιδευτικού ανάμεσα στη βία και την αποδόμηση

ΤΟΥ ΜΙΧΑΛΗ ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ*

Η καθημερινότητα στις σχολικές μας μονάδες έχει μετατραπεί, δυστυχώς, σε έναν διαρκή αγώνα επιβίωσης. Και αυτό δεν αποτελεί σχήμα λόγου, ή υπερβολή. Πίσω από τα κάγκελα των σχολείων (και όταν αναφερόμαστε σε κάγκελα κυριολεκτούμε), η εικόνα που αντικρίζουμε δεν είναι πλέον αυτή της δημιουργικής μάθησης και της παιδαγωγικής ελευθερίας, αλλά μιας εξαντλητικής διαχείρισης κρίσεων. Το σχολείο καλείται σήμερα να λειτουργήσει ως ο ύστατος κυματοθραύστης για όλες τις παθογένειες της κοινωνίας, την ώρα που η Πολιτεία το αφήνει θεσμικά αθωράκιστο, χωρίς ουσιαστικές δομές και έμπρακτη στήριξη.

Μέσα σε ένα περιβάλλον γενικευμένης κοινωνικής αποδιοργάνωσης, προβάλλεται η εξωπραγματική απαίτηση το σχολείο να υποκαταστήσει κάθε άλλη ελλείπουσα δομή, υπερβαίνοντας κατά πολύ την παιδαγωγική του αποστολή. Ο εκπαιδευτικός εξαναγκάζεται να υιοθετήσει πολλαπλούς ρόλους. Του κηδεμόνα, του ψυχολόγου, του λειτουργού κοινωνικής πρόνοιας, ακόμα και του κατασταλτικού οργάνου επιβολής της τάξης, προκειμένου να καλύψει το κενό της οικογενειακής μέριμνας και των κρατικών υπηρεσιών ευημερίας. Αυτή η άδικη μετατόπιση ευθυνών συμβαίνει χωρίς την παραμικρή παροχή υποστηρικτικών δομών. Καθώς το κοινωνικό δίχτυ ασφαλείας ξηλώνεται, οι εκπαιδευτικοί, εγκαταλείπονται αβοήθητοι να διαχειριστούν την έξαρση της παραβατικότητας και τις βίαιες συμπεριφορές, οι οποίες απειλούν πλέον να παγιωθούν ως μια εφιαλτική καθημερινότητα μέσα στις σχολικές αίθουσες.

Σε αυτό το ήδη εκρηκτικό κλίμα, προστίθεται μια νέα, επικίνδυνη παράμετρος. Η συστηματική προσπάθεια απαξίωσης του εκπαιδευτικού, μέσω ανυπόστατων και κακόβουλων καταγγελιών. Πρόκειται για ένα φαινόμενο που εξελίσσεται σε πραγματική μάστιγα. Γινόμαστε μάρτυρες μιας περιρρέουσας ατμόσφαιρας εκφοβισμού, όπου γονείς, συχνά υπό το καθεστώς ανωνυμίας, εκτοξεύουν ατεκμηρίωτες κατηγορίες με μοναδικό κίνητρο την εκδίκηση για μια παρατήρηση, τον εκβιασμό της σχολικής διεύθυνσης και των εκπαιδευτικών ή τον δημόσιο διασυρμό λειτουργών που απλώς επιτελούν το καθήκον τους. Και δυστυχώς τα Μέσα, διψούν για αίμα και οι πιασάρικες ειδήσεις με πηχυαίους τίτλους για εκπαιδευτικούς «πουλούν». Αυτή η τοξική πρακτική, διαβρώνει τον σχολικό ιστό, αποδομεί την εμπιστοσύνη στο Δημόσιο Σχολείο και εγκλωβίζει τους εκπαιδευτικούς σε μια κατάσταση διαρκούς άμυνας και επαγγελματικής εξουθένωσης.

Οι επιθέσεις, όμως, δεν είναι μόνο έμμεσες. Τα περιστατικά ωμής βίας που πλέον είναι συχνά, αν και πολλές φορές δεν βλέπουν το φως της δημοσιότητας, προκαλούν αποτροπιασμό. Εκπαιδευτικοί μετατρέπονται σε στόχους λεκτικών προπηλακισμών, τραμπουκισμών, ακόμη και σωματικών επιθέσεων εντός του εργασιακού τους χώρου, από γονείς που θεωρούν ότι ο «νόμος της ζούγκλας» υπερέχει του σχολικού κανονισμού. Είναι αδιανόητο το 2026 να παραμένει ζητούμενο η ασφάλεια των εκπαιδευτικών κατά την ώρα της εκπαιδευτικής πράξης. Το σχολείο δεν μπορεί και δεν πρέπει να είναι ο «σάκος του μποξ» της κοινωνίας. Η τραγική έλλειψη εξειδικευμένων δομών (ψυχολόγων, συνοδών και κοινωνικών λειτουργών σε μόνιμη βάση) αφήνει τους εκπαιδευτικούς εκτεθειμένους σε κινδύνους που δεν τους αναλογούν.

Αποτελεί πλέον επιτακτική ανάγκη η ουσιαστική θωράκιση των εκπαιδευτικών και των σχολείων. Το Υπουργείο Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας (ΥΠΑΝ), ως εργοδότης, οφείλει να αναλάβει τις ευθύνες του και να δράσει άμεσα, παρέχοντας πλήρη νομική προστασία απέναντι σε κακόβουλες και ανυπόστατες καταγγελίες, θεσμοθετώντας αυστηρές κυρώσεις για ψευδείς αναφορές και εξασφαλίζοντας την άμεση στελέχωση των μονάδων με ειδικούς επιστήμονες. Η πολιτική μηδενικής ανοχής σε κάθε μορφή βίας, από οποιονδήποτε κι αν προέρχεται, είναι η μόνη οδός.

Αν η Πολιτεία και η κοινωνία επιθυμούν ένα σχολείο που να μορφώνει και να διαπλάθει χαρακτήρες, οφείλουν να το σεβαστούν και να το προστατέψουν έμπρακτα. Η μετατροπή του σχολείου σε «αρένα» δεν μπορεί να γίνει ανεκτή. Η αντιμετώπιση των εκπαιδευτικών ως εξιλαστήρια θύματα των κοινωνικών αδιεξόδων, πρέπει να τύχει άμεσης διαχείρισης. Ο/Η εκπαιδευτικός είναι εκεί για να διδάσκει, να εμπνέει και να καθοδηγεί. Όχι για να φοβάται!

*Γενικός Γραμματέας Α.Κί.ΔΑ., Βοηθός Γενικός Γραμματέας ΠΟΕΔ

Tags ΜΙΧΑΛΗ ΑΛΕΞΟΠΟΥΛΟΥ, ΔΗΜΟΣΙΟ ΣΧΟΛΕΙΟ, ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΠΤΩΣΗ,

---

---

---

This thread has been closed from taking new comments.

---