- Πανεπιστήμιο Κύπρου
- 05 Ιουλ 2026 - 12:06
Το Δωμάτιο Απόδρασης ως εργαλείο για την έναρξη ενός πρότζεκτ με παιδιά προσχολικής ηλικίας
Το Πανεπιστημιακό Σχολείο πρωτοτυπεί
Η αξιοποίηση των πτυχών ενός Δωματίου Απόδρασης (Escape Room) για την πρώτη φάση του πρότζεκτ με απώτερο σκοπό την ενεργό και δημιουργική εμπλοκή των παιδιών στη διαδικασία αποτελεί μια πρωτότυπη πρακτική. Το Πανεπιστημιακό σχολείο και συγκεκριμένα το τμήμα παιδιών ηλικίας 3-4 εφάρμοσε με επιτυχία τη συγκεκριμένη πρακτική.
Στην πρώτη φάση ενός πρότζεκτ δημιουργούνται τρία βασικά ιστογράμματα. Το πρώτο, «Τι γνωρίζω για το πρότζεκτ», περιλαμβάνει όλες τις γνώσεις και εμπειρίες που ήδη έχουν κατακτήσει τα παιδιά σχετικά με το θέμα. Το δεύτερο, «Τι θέλω να μάθω», επικεντρώνεται στις απορίες και στα ενδιαφέροντα των παιδιών, δίνοντάς τους τη δυνατότητα να εκφράσουν όσα θα ήθελαν να ανακαλύψουν. Τέλος, στο τρίτο ιστόγραμμα, «Πώς θα το μάθω», καταγράφονται τρόποι αναζήτησης πληροφοριών, όπως συνεντεύξεις με επαγγελματίες, βιβλία και παραμύθια, το διαδίκτυο, επισκέψεις και βιωματικές δράσεις (ΑΠΠΕ, 2024).
Με γνώμονα τη δημιουργικότητα και τη βιωματική μάθηση, σχεδιάστηκαν και υλοποιήθηκαν δραστηριότητες στο πλαίσιο ενός Δωματίου Απόδρασης (ΔΑ) ως αφορμή για την έναρξη του νέου πρότζεκτ του συγκεκριμένου τμήματος του Πανεπιστημιακού Σχολείου, με τίτλο «Η Legoχώρα ταξιδεύει στον κόσμο». Το συγκεκριμένο project είχε ως βασικό στόχο την εξοικείωση των παιδιών του τμήματος με τα μέσα μεταφοράς που χρησιμοποιούνται για ένα ταξίδι, τις διαφορετικές χώρες και ηπείρους, τα πολιτισμικά και γεωγραφικά χαρακτηριστικά τους καθώς και τα σημαντικότερα τους αξιοθέατα.
Η πρόκληση ενδιαφέροντος των παιδιών άρχισε μία εβδομάδα πριν από την υλοποίηση του ΔΑ μέσω μιας σειράς μυστηριωδών μηνυμάτων, γρίφων, αντικειμένων και παιχνιδιών που συνδέονταν με το νέο θέμα του πρότζεκτ και αποστέλλονταν από έναν άγνωστο επισκέπτη. Η συγκεκριμένη προσέγγιση είχε ως στόχο να διεγείρει την περιέργεια των παιδιών, να ενισχύσει το ενδιαφέρον και την ενεργό εμπλοκή τους, καθώς και να τα προετοιμάσει σταδιακά για το μαθησιακό ταξίδι που επρόκειτο να ακολουθήσει. Το μαθησιακό ταξίδι του ΔΑ ξεκίνησε με την εμφάνιση ακόμη ενός μηνύματος έξω από την πόρτα της τάξης, μέσα από το οποίο τα παιδιά πληροφορήθηκαν ότι βρίσκονταν ένα βήμα πιο κοντά στην αποκάλυψη της ταυτότητας του αποστολέα. Αναλαμβάνοντας τον ρόλο μικρών εξερευνητών, συμμετείχαν ενεργά στην αποστολή χρησιμοποιώντας μεγεθυντικούς φακούς και αναζητώντας στοιχεία σε ένα ειδικά διαμορφωμένο περιβάλλον εξερεύνησης.
Για τον σχεδιασμό του ΔΑ λήφθηκαν υπόψη όλα τα αναπτυξιακά επίπεδα των παιδιών της συγκεκριμένης τάξης. Αξιοποιήθηκε το σχολικό περιβάλλον (π.χ. ο διάδρομος και η αυλή μετατράπηκαν σε ένα ενιαίο πεδίο εξερεύνησης). Παράλληλα, χρησιμοποιήθηκαν κατάλληλα υλικά που ενίσχυσαν τη βιωματική εμπλοκή των παιδιών, όπως μεγεθυντικοί φακοί για την προσεκτική παρατήρηση των στοιχείων, μια μυστηριώδης βαλίτσα και μια συμβολική πόρτα, καθώς και κομμάτια παζλ όπου τα παιδιά κλήθηκαν να κινηθούν, να παρατηρήσουν και να συνεργαστούν για την επίλυση του μυστηρίου.
Η πορεία οργανώθηκε σε τέσσερις (4) σταθμούς, όπου τα παιδιά έλυναν απλούς και κατάλληλα προσαρμοσμένους γρίφους οι οποίοι στόχευαν παράλληλα και στην ενίσχυση αναπτυξιακών και μαθησιακών δεξιοτήτων.
- Στον πρώτο σταθμό, τα παιδιά κλήθηκαν να αναζητήσουν στον διάδρομο κρυμμένα κομμάτια παζλ, όπου πίσω από κάθε κομμάτι υπήρχε ένας γρίφος, τον οποίο έπρεπε να λύσουν για να συλλέξουν όλα τα κομμάτια και να προχωρήσουν. («Έχω φτερά μα δεν είμαι πουλί. Πετώ ψηλά και μεταφέρω ανθρώπους, τι είμαι;», « Έχω ρούχα στην κοιλιά μου μα δεν είμαι ντουλάπα με παίρνεις μαζί σε κάθε ταξίδι, τι είμαι;») (Νοητική Ενδυνάμωση - Λύση Προβλήματος)
- Στον δεύτερο σταθμό, ακολουθώντας τα ίχνη στο πάτωμα με μεγεθυντικούς φακούς, τα παιδιά οδηγήθηκαν στο επόμενο σημείο, όπου συνεργάστηκαν για να ολοκληρώσουν το παζλ και να ονομάσουν τι σχηματίστηκε έτσι ώστε να ξεκλειδώσουν την πόρτα. (το παζλ απεικόνιζε αεροπλάνο) (Συνεργασία-Γλωσσική Αγωγή)
- Στον τρίτο σταθμό, ένα νέο μήνυμα καλούσε τα παιδιά να συμμετάσχουν σε παιχνίδι κρυμμένου θησαυρού στην αυλή του σχολείου. Συγκεκριμένα, στην αυλή βρίσκονταν κρυμμένα πέντε (5) στοιχεία σχετικά με το θέμα του πρότζεκτ (τρένο, αεροπλάνο, εισιτήριο, φιγούρα πιλότου, μακέτα από ένα αξιοθέατο). (Νοητική Ενδυνάμωση - Ακολουθία οδηγιών)
- Στον τέταρτο σταθμό, τα παιδιά τοποθέτησαν τα (5) στοιχεία που εντόπισαν στη σωστή θέση ταυτίζοντας τα αριθμητικά σύμβολα με τη θέση του κάθε στοιχείου, και έτσι με τον κωδικό κατάφεραν να ανοίξουν τη μυστηριώδη βαλίτσα και να αποκαλύψουν τον ήρωα του πρότζεκτ. (Μαθηματικά – Ταύτιση συμβόλων αριθμών)
Τα παιδιά, κατά τη διάρκεια της εμπλοκής τους στους σταθμούς, είχαν την ευκαιρία να αναπτύξουν δεξιότητες παρατήρησης, επικοινωνίας, συνεργασίας και λήψης αποφάσεων, για τη συλλογή και ερμηνεία στοιχείων που θα τα οδηγούσαν στην επίλυση του μυστηρίου.
Η εναλλακτική αυτή διδασκαλία ανέδειξε τη σημασία της βιωματικής μάθησης, της διασύνδεσης των μορφών οργάνωσης της μάθησης και της παιγνιώδους διαδικασίας στην προσχολική εκπαίδευση, ενισχύοντας την ενεργή συμμετοχή των παιδιών και την ανάπτυξη δεξιοτήτων επίλυσης προβλήματος.
Προτείνουμε μια πρωτότυπη, δημιουργική και εναλλακτική προσέγγιση της πρώτης φάσης του πρότζεκτ μέσα από την ιδέα του ΔΑ. Μια βιωματική και μοναδική μαθησιακή εμπειρία γεμάτη μυστήριο, συνεργασία και φαντασία, που μετατρέπει την έναρξη του πρότζεκτ σε ένα συναρπαστικό ταξίδι ανακάλυψης για παιδιά και εκπαιδευτικούς.
Φλωρεντία Νικόλα, Άνδρεα Κουζουπή: Νηπιαγωγοί, Νηπιαγωγείου «Λητώ Παπαχριστοφόρου» και Βρεφοκομικού Σταθμού Πανεπιστημίου Κύπρου
Έλενα Θεοδοσίου: Υπεύθυνη, Νηπιαγωγείου «Λητώ Παπαχριστοφόρου» και Βρεφοκομικού Σταθμού Πανεπιστημίου Κύπρου
