Γιατί το προτεινόμενο σχέδιο αξιολόγησης είναι καταδικασμένο σε αποτυχία

- Γιατί ο διευθυντής δεν πρέπει να αξιολογεί με αριθμητική βαθμολογία τους εκπαιδευτικούς του σχολείου του

- Μια άλλη οπτική γωνία

  ΤΟΥ ΝΕΟΦΥΤΟΥ ΣΕΑ*

1. Το νέο σχέδιο αξιολόγησης και η «κόκκινη γραμμή» του ΥΠΑΝ

Το νέο σχέδιο αξιολόγησης που κατατέθηκε από το ΥΠΑΝ και βρίσκεται ενώπιον της Βουλής, εξακολουθεί να θεωρεί απαραίτητο, ο διευθυντής του σχολείου να αξιολογεί τους εκπαιδευτικούς με αριθμητική βαθμολογία. Αυτή η θέση αποτελεί «κόκκινη γραμμή» για το Υπουργείο.

Παρά την συμβιβαστική πρόταση για μείωση του ποσοστού βαρύτητας της αριθμητικής αξιολόγησης από 30% αρχικά, μετέπειτα στο 20% και τώρα η Βουλή στο 15%, οι συνδικαλιστικές οργανώσεις επιμένουν στην δική τους «κόκκινη γραμμή»: ο διευθυντής δεν πρέπει να αξιολογεί αριθμητικά.

2. Τα επιχειρήματα των δύο πλευρών

2.1 Το ΥΠΑΝ υποστηρίζει ότι ο διευθυντής:

• Είναι ο καταλληλότερος να αξιολογήσει με αριθμητική βαθμολογία, αφού βρίσκεται καθημερινά στην σχολική μονάδα
• Πρέπει να έχει κάποιας μορφής βαρύνουσα άποψη στην αξιολόγηση του εκπαιδευτικού και αυτό μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσω αριθμητικής αξιολόγησης.

2.2 Οι συνδικαλιστικές οργανώσεις υποστηρίζουν ότι:

• Ο διευθυντής είναι πράγματι ο πλέον κατάλληλος να αξιολογεί, αλλά μόνο περιγραφικά, όπως γίνεται και σήμερα
• Η αριθμητική αξιολόγηση θα διαταράξει σχέσεις και κλίμα στο σχολείο
• Η διατάραξη αυτή θα επηρεάσει την ομαλή και αποτελεσματική λειτουργία των σχολείων.

3. Η αναπόφευκτη σύγκρουση και μια νέα οπτική:

Η προσκόλληση και των δύο πλευρών στις «κόκκινες γραμμές» τους, παρότι τεκμηριωμένες, οδηγεί σε σύγκρουση με απρόβλεπτες συνέπειες για το εκπαιδευτικό σύστημα.

Θεωρώ λοιπόν χρήσιμο, να καταθέσω μια διαφορετική οπτική, βασισμένη στην προσωπική μου εμπειρία από το υφιστάμενο σύστημα αξιολόγησης:

Η αριθμητική αξιολόγηση από τον διευθυντή είναι εκ των πραγμάτων αδύνατον να πραγματοποιηθεί σύμφωνα με τις αρχές του διοικητικού δικαίου. Παράλληλα, αναδεικνύονται και οι ανάγκες για ριζικές αλλαγές στο Νέο Σύστημα Αξιολόγησης (ΝΣΑ).

4. Γιατί το νέο σύστημα είναι καταδικασμένο σε αποτυχία αν δεν αξιολογηθεί σωστά το υφιστάμενο

Για να αποδειχθεί ένα νέο σύστημα καλύτερο, πρέπει πρώτα να αξιολογηθεί εις βάθος το υπάρχον. Αν δεν εντοπιστούν σωστά τα δομικά του προβλήματα, τότε το νέο σύστημα:

• είτε θα επαναλάβει τα λάθη του παλιού
• είτε θα αποτύχει ακόμη χειρότερα.

Το ΥΠΑΝ, με την παρούσα πρόταση, δεν έχει πραγματοποιήσει σωστή διάγνωση του υφιστάμενου συστήματος, με αποτέλεσμα να μην εισηγείται και την απαραίτητη «θεραπεία».

ΜΕΡΟΣ Α΄: Τα πραγματικά προβλήματα του υφιστάμενου συστήματος

5. Η ισοπέδωση των βαθμολογιών - το μεγαλύτερο πρόβλημα του υφιστάμενου συστήματος αξιολόγησης.

Γιατί φτάσαμε στην ισοπέδωση;

Η νομοθετική κλίμακα αξιολόγησης επιτρέπει μεγάλη διαστρωμάτωση (1-40). Όμως στην πράξη αυτό δεν συνέβη, επειδή:

• Το σώμα των επιθεωρητών δημιούργησε άγραφους εσωτερικούς κανόνες
• Οι κανόνες αυτοί όχι μόνο δεν εφαρμόζονταν πάντα, αλλά παραβιάζονταν κατά περιόδους
• Για να περιοριστούν συγκρούσεις, προστριβές και αδικίες, επελέγη τελικά η ισοπέδωση ως «λύση ανάγκης» που εξυπηρετούσε όλους (εκπαιδευτικούς, διευθυντές, επιθεωρητές).

Γι’ αυτό το σύστημα, παρά τις ατέλειές του, «κρατήθηκε» για 50 χρόνια.

6. Οι άγραφοι κανόνες και οι οροφές βαθμολογιών

Οι άγραφοι κανόνες της επιθεώρησης, μεταξύ άλλων, ήταν:

6.1 Ορισμός «οροφών» στην αρχική και τελική βαθμολογία σύμφωνα με τα χρόνια υπηρεσίας:

• Πρώτη αξιολόγηση στο 12ο έτος υπηρεσίας με ανώτατα όρια που άλλαζαν διαχρονικά (34 /40→ 35/40 → 36/40).
• Τελική οροφή για έναν απλό εκπαιδευτικό 38/40

Αυτές οι αλλαγές προκάλεσαν αδικίες, δημιούργησαν στρεβλώσεις και οδήγησαν τελικά στην ισοπέδωση.

6.2 Γιατί χρειάζονταν οι οροφές;

Οι επιθεωρητές ήθελαν να διασφαλίσουν:

• Τη συγκρισιμότητα των αξιολογήσεων
• Την ομοιομορφία
• Την αποφυγή κατάρρευσης του συστήματος.

Αν ξεκινούσαν από χαμηλότερες οροφές (π.χ. 28), σήμερα δεν θα υπήρχε ισοπέδωση.

7. Γιατί ένα σύστημα χωρίς οροφές αποτυγχάνει

Αν δεν υπάρχουν οροφές:

• Οι νεότεροι εκπαιδευτικοί θα προάγονται νωρίτερα
• Οι μεγαλύτεροι θα αποκλείονται δια βίου
• Η πλειοψηφία θα χάσει το κίνητρο βελτίωσης.

Όταν χαθεί το κίνητρο, καταρρέει το εκπαιδευτικό οικοδόμημα.

ΜΕΡΟΣ Β΄: Το νέο σύστημα διορισμών και ο κίνδυνος κατάρρευσης του ΝΣΑ

8. Ασυμβατότητα του νέου συστήματος διορισμών με το ΝΣΑ

Από το 2017 οι διορισμοί γίνονται:

• κατά 50% από τον κατάλογο διοριστέων
• κατά 50% από τον κατάλογο διορισίμων
• σε πολλές ειδικότητες λόγω κορεσμού του καταλόγου διορισίμων μόνο από τον κατάλογο διοριστέων.

Τι σημαίνει αυτό;

• Οι νεαρότεροι εκπαιδευτικοί από τον κατάλογο διορισίμων μπορούν να αυξάνουν γρηγορότερα τη βαθμολογία τους
• Οι μεγαλύτεροι εκπαιδευτικοί από τον κατάλογο διοριστέων «κλειδώνονται» εκτός προαγωγών
• Εκπαιδευτικοί που διορίστηκαν με το καθεστώς του ‘Αορίστου’ δεν αξιολογούνται καθόλου και αυτό επιδεινώνει περεταίρω το πρόβλημα.

Επομένως το ΝΣΑ:

• Δεν λαμβάνει υπόψη τις αναμενόμενες ιδιαιτερότητες της ανομοιογένειας των εκπαιδευτικών
• Αποδυναμώνει την επιθυμία του εκπαιδευτικού να προσπαθήσει για επαγγελματική βελτίωση
• Οδηγεί σε αδιέξοδο και αναπόφευκτη κατάρρευση.

ΜΕΡΟΣ Γ΄: Ο ρόλος του διευθυντή και γιατί δεν μπορεί να αξιολογεί αριθμητικά

9. Έλλειψη ομοιομορφίας και αναπόφευκτος υποκειμενισμός

Οι επιθεωρητές, παρά τις οδηγίες του ΥΠΑΝ, δεν μπόρεσαν να διατηρήσουν ομοιομορφία στην αξιολόγηση των εκπαιδευτικών τους, λόγω:

• Προσωπικών ανθρώπινων ιδιαιτεροτήτων
• Έλλειψης εμπιστοσύνης και ειλικρίνειας  ανάμεσά τους
• Απουσίας νομοθετικών δεσμεύσεων

Στο ΝΣΑ, αν ο διευθυντής αναλάβει αριθμητική αξιολόγηση ο υποκειμενισμός όχι μόνο δεν θα μειωθεί, αλλά θα πολλαπλασιαστεί, γιατί:

• Ο διευθυντής βλέπει μόνο την «τοπική εικόνα» του σχολείου, ενώ
• Ο επιθεωρητής βλέπει την «ευρύτερη εικόνα» πολλών σχολείων, άρα μόνο εκείνος μπορεί να κατατάξει συγκριτικά.

10. Γιατί ο διευθυντής δεν μπορεί να κατατάσσει αριθμητικά τους εκπαιδευτικούς

Με 14 χρόνια εμπειρίας ως διευθυντής, έχω να καταθέσω:

• Στα πρώτα χρόνια διορισμού μου σε μικρά σχολεία, θεωρούσα όλους τους εκπαιδευτικούς του σχολείου μου εξαιρετικά καλούς
• Με την εμπειρία, συνειδητοποίησα ότι η πραγματική σύγκριση γίνεται μόνο όταν βλέπεις πολλούς εκπαιδευτικούς από διαφορετικά σχολεία
• Αν μου επιβαλλόταν να βαθμολογήσω αριθμητικά, θα βρισκόμουν σε αδιέξοδο:
• Να ακολουθήσω την κρίση του επιθεωρητή επειδή έχει σφαιρική εικόνα των εκπαιδευτικών ή
• Να επιμείνω στη δική μου κρίση συγκρουόμενος με το σύστημα, γιατί πιστεύω ότι ο επιθεωρητής εξυπηρετεί σκοπιμότητες;

Τελικά, εκ των πραγμάτων, καταλήγω στο συμπέρασμα πως, ο ρόλος του διευθυντή εκ των πραγμάτων  δεν είναι να κατατάσσει αριθμητικά τους εκπαιδευτικούς. Ο ρόλος του είναι να υποβοηθά στην κατάταξη των εκπαιδευτικών μόνο με τις περιγραφικές εκθέσεις και προφορικές αναφορές προς τον επιθεωρητή του σχολείου του.

Καταληκτικά:

Η αριθμητική αξιολόγηση από τον διευθυντή:

• Δεν μπορεί να ευθυγραμμιστεί με το διοικητικό δίκαιο
• Θα επιδεινώσει τις σχέσεις εντός σχολείου
• Θα προκαλέσει κατάρρευση ενός ήδη προβληματικού συστήματος
• Δεν μπορεί να υποστηρίξει έγκυρη κατάταξη.

Το ζήτημα βρίσκεται πλέον στα χέρια της Βουλής, η οποία οφείλει να απορρίψει κάθε πρόνοια που επιβάλλει αριθμητική αξιολόγηση από τον διευθυντή.

*Διευθυντής Δημοτικού Σχολείου

 

Tags ΝΕΟΦΥΤΟΥ ΣΕΑ, ΚΑΤΑΔΙΚΑΣΜΕΝΟ ΣΕ ΑΠΟΤΥΧΙΑ. ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΣΧΟΛΕΙΟΥ,

---

---

---

This thread has been closed from taking new comments.

---