Όταν οι εκπαιδευτικοί επιλέγουν να παρέμβουν

ΠΟΕΔ
18 Μαι 2026 - 12:51

Όταν οι εκπαιδευτικοί επιλέγουν να παρέμβουν

ΤΟΥ ΔΡΟΣ ΛΑΜΠΡΟΥ ΣΤΕΦΑΝΟΥ*

Όταν οι εκπαιδευτικοί επιλέγουν να παρέμβουν, όταν επιμένουν σε όρια, κανόνες και παιδαγωγικές συνέπειες, όταν επιχειρούν να συνεργαστούν με γονείς εξηγώντας με ειλικρίνεια τις δυσκολίες και τα προβλήματα συμπεριφοράς που παρατηρούν, δεν είναι οι «κακοί» της υπόθεσης.

Αντίθετα, η παρέμβαση είναι ίσως η πιο δύσκολη επιλογή για έναν εκπαιδευτικό. Θα ήταν πολύ πιο εύκολο να αφήσει τα πράγματα να κυλήσουν χωρίς συγκρούσεις, χωρίς απαιτήσεις και χωρίς τη φθορά που συχνά συνοδεύει κάθε προσπάθεια ουσιαστικής διαπαιδαγώγησης ή τροποποίησης συμπεριφοράς.

Κάθε φορά που ένας εκπαιδευτικός επιλέγει να παρέμβει, το κάνει γιατί αρνείται να εγκαταλείψει τον παιδαγωγικό του ρόλο. Επιμένει να θέτει όρια, γιατί γνωρίζει πως ο ρόλος του σχολείου δεν εξαντλείται στη μετάδοση γνώσεων. Η εκπαίδευση οφείλει να καλλιεργεί στάσεις, αξίες και δεξιότητες ζωής, όπως η ενσυναίσθηση, ο σεβασμός, η συνεργασία και η υπευθυνότητα. Μικρή αξία έχουν οι γνώσεις αν από το σχολείο φεύγουν παιδιά που αδυνατούν να συνυπάρξουν, να συνεργαστούν ή να σεβαστούν τους άλλους.

Τα όρια δεν αποτελούν «τιμωρία». Αποτελούν αναγκαία συνθήκη ασφάλειας και κοινωνικοποίησης. Ένα παιδί χρειάζεται σταθερότητα, συνέπεια και καθοδήγηση για να αναπτυχθεί ισορροπημένα. Και αυτή η διαδικασία δεν είναι πάντοτε εύκολη ούτε ευχάριστη. Συχνά συνοδεύεται από αντιδράσεις, εντάσεις και άρνηση συνεργασίας – τόσο από τα ίδια τα παιδιά όσο και από τους ενήλικες γύρω τους.

Γι’ αυτό οι εκπαιδευτικοί δεν πρέπει να αισθάνονται ενοχές όταν επισημαίνουν προβλήματα συμπεριφοράς ή όταν καλούνται να διαχειριστούν δύσκολες καταστάσεις. Κάθε φορά που ενημερώνουν έναν γονιό με ειλικρίνεια, αναλαμβάνουν ακόμη μεγαλύτερη ευθύνη για την επίλυση του προβλήματος. Κάθε φορά που προσπαθούν να αναστρέψουν τη λανθασμένη πορεία ενός παιδιού, ακόμη κι αν αυτό συνοδεύεται από ψυχικό κόστος ή εντάσεις, υπηρετούν με επαγγελματισμό και παιδαγωγική συνέπεια τον ρόλο τους. Η ειλικρινής επικοινωνία δεν πρέπει να εκλαμβάνεται ως επίθεση προς την οικογένεια, αλλά ως απαραίτητη προϋπόθεση για τη στήριξη του παιδιού.

Το τελευταίο διάστημα, δυστυχώς, τα περιστατικά ακραίας συμπεριφοράς παιδιών αλλά και ανάρμοστης συμπεριφοράς γονέων προς σχολεία και εκπαιδευτικούς (π.χ. λεκτικές επιθέσεις, απειλές, σωματική βία) πληθαίνουν ανησυχητικά. Σε αρκετές σχολικές μονάδες έχει διαμορφωθεί ένα ασφυκτικό κλίμα πίεσης και συνεχούς αμφισβήτησης. Δεν είναι λίγοι οι συνάδελφοι που δηλώνουν πως αισθάνονται από ανασφάλεια έως και φόβο μέσα στο ίδιο τους το εργασιακό περιβάλλον. Αν είναι δυνατόν…

Η Πολιτεία οφείλει να στηρίξει έμπρακτα τις διευθύνσεις των σχολείων και τους εκπαιδευτικούς. Η ύπαρξη μηχανισμών έγκαιρης παρέμβασης, η ουσιαστική στήριξη των οικογενειών και η ξεκάθαρη θεσμική προστασία των σχολικών μονάδων αποτελούν πλέον επιτακτική κοινωνική αναγκαιότητα.

Να το τονίσουμε όσο πιο έντονα γίνεται…

Όταν οι εκπαιδευτικοί δεν έχουν ψυχικό απόθεμα ή φοβούνται να παρέμβουν, το σχολείο χάνει ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της αποστολής του: τον παιδαγωγικό του ρόλο.

*Εκπαιδευτικός Δημοτικής Εκπαίδευσης | Β. Γενικός Οργανωτικός ΠΟΕΔ | Μέλος Κεντρικής Γραμματείας Προοδευτικής Κίνησης Δασκάλων και Νηπιαγωγών