Η τεχνική πλευρά της εκπαιδευτικής διαδικασίας

ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΠΕΓΙΩΤΗ* 

Η εκπαίδευση με την ευρεία έννοια περιλαμβάνει όλες τις δραστηριότητες που έχουν σκοπό την επίδραση με συγκεκριμένο τρόπο στη σκέψη, στον χαρακτήρα και στη σωματική αγωγή του ατόμου. Από τεχνικής πλευράς, με τη διαδικασία της εκπαίδευσης αποκτώνται συγκεκριμένες γνώσεις, αναπτύσσονται δεξιότητες και ικανότητες και διαμορφώνονται αξίες (ηθική, ειλικρίνεια, ακεραιότητα χαρακτήρα, αίσθηση του δικαίου, αφοσίωση, επαγγελματισμός, υπευθυνότητα, κτλ). (https://el.wikipedia.org/)

Το τελευταίο διάστημα παρακολουθούμε τα πενιχρά αποτελέσματα των Παγκύπριων Εξετάσεων, τις δηλώσεις του Υπουργού Παιδείας ότι "μια σημαντική μερίδα μαθητών (33% , 3000 περίπου.) που με βαθμολογίες της τάξης του 0, 1, 2, ή 3 στα 20 δείχνουν να μην έχουν συμμετάσχει καθόλου στη μαθησιακή διαδικασία" (Προδρόμου για Παγκύπριες- Paideia- News, 14/07/20 ), τους χειρισμούς των Καθηγητικών Συλλόγων και τις ενέργειες των Γονέων (Εν μέσω πανδημίας άφησε 22 ανεξεταστέους το Παγκύπριο Γυμνάσιο, www.kathimerini.com, 18/07/2020), τις αντιδράσεις των Καθηγητικών Συλλόγων (Παγκύπριο Γυμνάσιο προς Κ. Λούη: «Τους 9 τους βοηθήσαμε, τους άλλους 21 χειριστείτε τους εσείς» (Paideia-News, 23/07/20), τις ανακοινώσεις των υψηλόβαθμων λειτουργών του Υπουργείου Παιδείας (Αρμοδιότητα των Καθηγητικών Συλλόγων και του Διευθυντή του σχολείου η έκδοση αποτελεσμάτων στις εξετάσεις, Paideia-Νews, 24/07/20).
Χωρίς αμφιβολία γεννιέται η απορία στους αναγνώστες πως εμφανίζονται αυτές οι αγκυλώσεις στον χώρο της παιδείας με αντίκτυπο τα λυπηρά αποτελέσματα και συμπεράσματα όπως τα διατυπώνει ο ΥΠ.
Πολύ περιληπτικά περιγράφεται η κατάσταση που συχνά επικρατεί με την έναρξη του κάθε 45λεπτου μαθήματος στην παρουσία του εκπαιδευτικού, σε αρκετές τάξεις εφήβων μαθητών σε μη μοριοδοτημένους κλάδους επαγγελματικής κατεύθυνσης στις ΤΕΣΕΚ και στις Ομάδες Προσανατολισμού (ΟΜΠ) στα λύκεια (Αποτελέσματα Παγκυπρίων – Paideia-Νews, 14/07/20). (Αν υπάρχουν αμφιβολίες για το αληθές της περιγραφής, μην παραλείψετε να εκφραστείτε δίχως ενδοιασμούς και περιστροφές.)

Κτυπά το κουδούνι. Ο εκπαιδευτικός πρέπει στα 2-3 λεπτά να βρίσκεται στην τάξη. Ένας - δύο μαθητές πιθανώς να βρίσκονται πλησίον της τάξης. Οι υπόλοιποι ακολουθούν με καθυστέρηση από 5 έως 15 λεπτά τουλάχιστο. Αρχίζουν οι συζητήσεις και διαπληκτισμοί αν θα σημειωθεί καθυστέρηση 3, 4, 5... ή 15 λεπτά στο απουσιολόγιο. Κάποιοι μαθητές συνεχίζουν να ασχολούνται με το έξυπνο τηλέφωνο τους αφού είχαν μπει στην τάξη δίχως να διακόψουν την παρακολούθηση του παιγνιδιού που βρισκόταν σε εξέλιξη. Σχεδόν όλοι έχουν τα ακουστικά στα αφτιά τους και ακούουν κάτι δικό τους. Δύο, τρείς μόλις καθίσουν στις καρέκλες τους ξαπλώνουν στο τραπέζι για να χαλαρώσουν και αν δεν τους απαγορευτεί, μπορούν στιγμιαία να περάσουν σε κατάσταση ύπνου. Πρέπει να πεισθούν οι μαθητές ότι δεν έχουν χώρο τέτοιες δραστηριότητες στην τάξη, αλλά ο σκοπός είναι άλλος, να αποκτήσουν νέες γνώσεις. Αν γίνει προσπάθεια ελέγχου της κατ' οίκον εργασίας το αποτέλεσμα θα είναι χάσιμο επιπλέον εκπαιδευτικού χρόνου. Οι σημειώσεις στο βαθμολόγιο πάντα προκαλούν αντιδράσεις. Θα πρέπει ο εκπαιδευτικός να ελέγξει τι γνωρίζουν οι μαθητές από το προηγούμενα μαθήματα, αν υπάρχουν οι απαραίτητες πυρηνικές, προαπαιτούμενες γνώσεις ώστε να μπορέσει να δέσει το νέο υλικό με τα προηγούμενα και ως συνήθως παίρνει απαντήσεις όπως "δεν ξέρω", "ρώτα τους άλλους", "παρέτα με", κάμε τη δουλειά σου", "βαριέμαι να μιλώ" και πολλές άλλες τέτοιας φύσεως απαντήσεις. Κάποιος ίσως να μπορεί να απαντήσει, το αποφεύγει όμως για να μην είναι υπόχρεος να λογοδοτήσει αργότερα στον «μεγάλο αδελφό» της τάξης.

Τα λεπτά τρέχουν. Ο σκοπός δεν έχει επιτευχθεί. Ο εκπαιδευτικός έχει μεριμνήσει να φέρει τα απαραίτητα εποπτικά μέσα, τις διαφάνειες, τον οδηγό για εκτέλεσης εργασίας στους Η.Υ., τα φύλλα εργασίας για συνεργατική μάθηση και αρχίζει να παρουσιάζει τους στόχους του νέου μαθήματος. Στην παράκληση του να γράψουν το τίτλο του μαθήματος και τις λέξεις κλειδιά στο τετράδιο εργασίας, η πλειονότητα δηλώνει ότι δεν το έχει φέρει ή η πέννα σταμάτησε να γράφει ή κάποια τυχαία δικαιολογία απλώς για να μην γράφει. (Να σημειωθεί ότι ως συνήθως αρκετοί δεν γνωρίζουν να γράφουν, να διαβάζουν, να...μιλούν). Θεωρείται σπάνιο φαινόμενο αν κατά τη στιγμή που ο εκπαιδευτικός γυρίσει τη πλάτη του στους μαθητές για να γράψει κάτι στον πίνακα, δεν αρχίσει κάποια συμπλοκή μεταξύ κάποιων μαθητών που εγκατέλειψαν τη θέση τους και ικανοποιούν τις ανάγκες τους για παιγνίδι. Μόλις ο εκπαιδευτικός πετύχει τη σχετική ηρεμία για να αρχίσει να μιλά για το θέμα που θέλει να παρουσιάσει, αρχίζουν οι σκόπιμες παρακλήσεις και απαιτήσεις για έξοδο από την τάξη είτε για νερό είτε για αποχωρητήριο είτε για τηλεφώνημα (Η πραγματική αιτία είναι η ανάγκη για κάπνισμα). Και πάλι αρχίζουν οι άσκοπες συζητήσεις.

Ο χρόνος τρέχει. Τα τηλέφωνα και πάλι εμφανίζονται, τα κρυμμένα ακουστικά με το καπέλο του μπουφάν, τα ιδιόμορφα παιγνίδια. Ο χρόνος περνά. Όσο πιο σύντομα μπορεί, ο εκπαιδευτικός προσπαθεί να αναπτύξει και να παρουσιάσει το θέμα πάνω στο οποίο αφιέρωσε πολύ χρόνο και δουλειά για να μπορέσει να προσφέρει το μέγιστο στον περιορισμένο χρόνο που έχει στη διάθεση του εντός της τάξης. Δεν υπάρχουν τα χρονικά περιθώρια για συνεργατική εργασία, ίσως η ατομική στον Η.Υ. προκαλέσει το ενδιαφέρον στους μαθητές. Δεν θέλουν να διαβάσουν τις οδηγίες που γράφει το φύλλο εργασίας, καθ' ότι ήδη βρίσκονται σε έκσταση από το αγαπημένο τους διαδικτυακό παιγνίδι. Δεν μπορούν να ακούσουν ούτε οδηγίες ούτε εκκλήσεις ούτε απειλές. Με διακοπή της τροφοδοσίας των ΗΥ ή της σύνδεσης στο διαδίκτυο μπορεί να επιτευχθεί η απόσπαση από αυτή τη δραστηριότητα, δεν μπορεί να αποφευχθεί η λεκτική σύγκρουση και το βρισίδι στο πρόσωπο του εκπαιδευτικού. Ο χρόνος ήδη εξαντλήθηκε. Ακόμα ένα «μάθημα» ολοκληρώθηκε.

Τα αποτελέσματα των Παγκύπριων Εξετάσεων έδωσαν τη γνωσιολογική εικόνα των σχολείων μας. 
Είναι φανερό ότι με τη διαδικασία της εκπαίδευσης ΔΕΝ αποκτήθηκαν οι συγκεκριμένες από το αναλυτικό πρόγραμμα γνώσεις.

Τα συμπεράσματα γιατί δεν αποκτήθηκαν οι συγκεκριμένες γνώσεις, εναπόκειται στην κρίση του αναγνώστη!

Εκπαιδευτικός-Τεχνική Εκπαίδευση* 

---

---

This thread has been closed from taking new comments.

---