Ο παραγωγικός συνδικαλισμός στην Παιδεία δεν πρέπει να έχει «κομματικά φίλτρα»

ΤΟΥ ΑΝΔΡΕΑ ΜΑΥΡΑΤΣΑ*

Ο συνδικαλισμός στην Παιδεία οφείλει να υπηρετεί ένα και μόνο κριτήριο: το καλώς νοούμενο συμφέρον του δημόσιου σχολείου και της Παιδείας συνολικά. Όταν αυτό το κριτήριο θολώνεται από ιδεολογκές συγγένειες και άτυπες κομματικές σχέσεις, τότε ο συνδικαλισμός χάνει το νόημα του και μετατρέπεται σε έναν προβλέψιμο συνομιλητή.

Δεν μπορεί να παραβλεφθεί ότι υπάρχουν μερικοί συνδικαλιστές,  που προσπαθούν ειλικρινά να διαφοροποιηθούν από τα ιδεολογικά συγγενικά κόμματα με τα οποία συνδέεται η Κίνηση που εκπροσωπούν. Προσπαθούν να αρθρώσουν λόγο αυτόνομο, να κρατήσουν αποστάσεις, να δείξουν ότι οι θέσεις τους δεν υπαγορεύονται κομματικά. Όμως αυτό, όσο καλοπροαίρετο κι αν είναι, δεν αρκεί γιατί η φαινομενική ταύτιση παραμένει. Το όνομα και οι σχέσεις δημιουργούν ένα πλαίσιο μέσα στο οποίο τα κόμματα συνεχίζουν να σε αντιμετωπίζουν ως «δικό τους άνθρωπο», άρα ως κάποιον που, στο τέλος της ημέρας, δεν θα χαλάσει τις ισορροπίες.

Ακριβώς γι’ αυτό, για χρόνια τα κόμματα δεν έπαιρναν πραγματικά τόσο σοβαρά τους συνδικαλιστές της Εκπαίδευσης. Όχι επειδή δεν υπήρχαν επιχειρήματα ή προτάσεις, αλλά επειδή γνώριζαν ότι οι σχέσεις δεν επρόκειτο να διαρραγούν. Η ιδεολογική σύνδεση λειτουργούσε ως σιωπηρή εγγύηση ανοχής. Ήξεραν ότι, όσο έντονη κι αν ήταν η κριτική, δεν θα μετατρεπόταν σε πραγματική πολιτική σύγκρουση με κόστος. Έτσι, ο συνδικαλιστικός λόγος κατέληγε συχνά να ακούγεται, αλλά να μην υπολογίζεται.

Αυτό αποτυπώθηκε με τον πιο καθαρό τρόπο στη διαδικασία ψήφισης του πρόσφατου σχεδίου αξιολόγησης. Ένα σχέδιο που προχώρησε χωρίς ουσιαστική μελέτη από τα κόμματα. Στις συναντήσεις που είχαμε στη Βουλή, ήταν εμφανές ότι τα πλείστα κόμματα δεν είχαν μελετήσει καν το ίδιο το σχέδιο που ψήφιζαν. Οι τοποθετήσεις ήταν γενικές και πρόδιδαν ότι η κοινοβουλευτική διαδικασία είχε περισσότερο χαρακτήρα τυπικής διεκπεραίωσης παρά ουσιαστικής επεξεργασίας.

Θα φανεί στο άμεσο μέλλον, ό,τι αυτό που ψηφίστηκε δεν αντιμετωπίζει την ευνοιοκρατία και δεν διασφαλίζει τη διαφάνεια. Κι όμως, ψηφίστηκε με μια ευκολία που δείχνει ακριβώς πόσο δεδομένος θεωρήθηκε ο συνδικαλιστικός χώρος. Όταν σε θεωρούν δεδομένο, δεν μπαίνουν καν στον κόπο να προσποιηθούν ότι σε ακούν.

Πριν από τη ψήφιση του σχεδίου αξιολόγησης στη Βουλή, επέλεξα συνειδητά να απευθυνθώ προσωπικά σε αρκετούς βουλευτές με τους οποίους υπήρχε σε κάποιο βαθμό, ιδεολογική ταύτιση, επισημαίνοντάς τους ότι συγκεκριμένες πρόνοιες του σχεδίου ήταν ξεκάθαρα αναξιοκρατικές και ότι δεν έπρεπε να τις υπερψηφίσουν, προειδοποιώντας τους με επιστολή πως μια τέτοια επιλογή θα απογοήτευε όχι μόνο εμένα προσωπικά αλλά και το σύνολο σχεδόν των εκπαιδευτικών, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις παρουσίασα και αναλυτικά, με τεκμηρίωση, ποιες ακριβώς ήταν αυτές οι πρόνοιες και γιατί δημιουργούσαν σοβαρά προβλήματα, παρ’ όλα αυτά, εκ των υστέρων φάνηκε πως δεν ελήφθηκα υπόψη όσο σοβαρά θα έπρεπε. 

Ακόμα και μετά τη ψήφιση του σχεδίου αξιολόγησης, εκεί όπου θα περίμενε κανείς μια καθαρή και θαρραλέα στάση, οι ίδιες οι Κινήσεις, ακόμη και η ΟΕΛΜΕΚ, δεν προχώρησαν ούτε σε μία ξεκάθαρη ανακοίνωση δυσαρέσκειας απέναντι στα κόμματα που υπερψήφισαν το σχέδιο, γεγονός που δύσκολα μπορεί να θεωρηθεί τυχαίο και αναδεικνύει τον τρόπο και την εξάρτηση που εξακολουθεί να υπάρχει ανάμεσα σε Κινήσεις και κομματικούς χώρους, μια εξάρτηση που λειτουργεί ανασταλτικά στη διεκδίκηση, ακυρώνει την έννοια της ανεξαρτησίας και ενισχύει την αντίληψη ότι, ακόμη κι όταν λαμβάνονται αποφάσεις εις βάρος του δημόσιου σχολείου, κάποιοι επιλέγουν τη σιωπή για να μη διαταράξουν πολιτικές ισορροπίες.

Αν ο συνδικαλισμός στην Παιδείας θέλει να έχει λόγο και αποτέλεσμα, δεν αρκεί η μερική διαφοροποίηση ούτε οι καλές προθέσεις. Χρειάζεται καθαρή και έμπρακτη ανεξαρτησία, ακόμη κι αν αυτό σημαίνει ρήξη με ιδεολογικά συγγενείς χώρους. Χρειάζεται να πάψει να είναι προβλέψιμος και να πάψει να θεωρείται ασφαλής συνομιλητής. Μόνο τότε τα κόμματα θα αναγκαστούν να μελετούν, να ακούν και να απαντούν, επομένως, δεν πρέπει μόνο να είσαι ανεξάρτητος αλλά και να φαίνεσαι. Μόνο τότε μπορείς να πράξεις  περισσότερα χωρίς σκοπιμότητες, χωρίς δεύτερες σκέψεις και χωρίς τον φόβο μήπως χαλάσεις σχέσεις που στην πράξη σε περιορίζουν, γιατί η πραγματική δύναμη του συνδικαλιστή δεν προκύπτει μόνο από τις θέσεις που διατυπώνει αλλά από την αξιοπιστία του και την πεποίθηση των άλλων ότι είναι έτοιμος να φτάσει μέχρι τέλους και να υπερασπιστεί το δημόσιο σχολείο χωρίς κομματικά φίλτρα, προσωπικά ανταλλάγματα ή προειλημμένες αποφάσεις.

Επομένως,  η πραγματική διεκδίκηση προϋποθέτει να «σπάσεις αυγά». Να ενοχλήσεις, να χαλάσεις σχέσεις. Η Παιδεία δεν έχει ανάγκη από ευγενικές ισορροπίες, αλλά από έναν συνδικαλισμό ελεύθερο,  τεκμηριωμένο και ανεξάρτητο από κομματικούς χρωματισμούς, έτοιμο να συγκρουστεί με επιχειρήματα και με κάθε νόμιμο αλλά και νούσιμο τρόπο. Μόνο έτσι μπορεί να υπηρετηθεί ουσιαστικά το συμφέρον της Εκπαίδευσης και όχι οι ανάγκες του εκάστοτε πολιτικού σχεδιασμού.

Αντιπρόεδρος ΟΕΛΜΕΚ

Tags ΑΝΔΡΕΑ ΜΑΥΡΑΤΣΑ, ΚΟΜΜΑΤΙΚΑ ΦΙΛΤΡΑ, ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΣ ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΜΟΣ, ΠΑΙΔΕΙΑ

---

---

---

This thread has been closed from taking new comments.

---