Σχολεία 21ου αιώνα: Βαρύ το τίμημα στην υγεία Διευθυντών και Εκπαιδευτικών

ΤΗΣ ΕΛΕΝΑΣ ΧΑΤΖΗΓΕΡΟΥ*

Η πρόσφατη απώλεια ενός τέως διευθυντή Λυκείου στη Λεμεσό, έπειτα από μάχη με τον καρκίνο, δεν μπορεί να περάσει ως ακόμη μία θλιβερή είδηση στο περιθώριο της σχολικής καθημερινότητας. Ούτε επιτρέπεται να γίνει αφορμή για πρόχειρες ερμηνείες. Καμία ασθένεια δεν εξηγείται απλοϊκά. Όταν ολοένα και περισσότεροι διευθυντές (7 πρόσφατα στη Μ.Ε.), βοηθοί διευθυντές και εκπαιδευτικοί, πεθαίνουν ή αντιμετωπίζουν σοβαρές επιβαρύνσεις στην υγεία τους, όταν ακούμε ξανά και ξανά για καρκίνους, καρδιολογικά επεισόδια, εξουθένωση, ψυχική κατάρρευση, τότε η σιωπή δεν είναι επιλογή ευθύνης.

Γνωρίζουμε πια ότι η χρόνια επαγγελματική πίεση, η χαμηλή αίσθηση ελέγχου, η παρατεταμένη ένταση και η συναισθηματική εξάντληση δεν είναι αφηρημένες έννοιες. Επιβαρύνουν το σώμα, τον ύπνο, το ανοσοποιητικό σύστημα, την καρδιά, την ψυχική αντοχή. Το σώμα, σε αντίθεση με τους θεσμούς, δεν προσποιείται πως δεν καταλαβαίνει. Καταγράφει, προειδοποιεί και τελικά απαντά. Γι’ αυτό και η πρόληψη-αντιμετώπιση δεν μπορεί να παραμένει ατομική υπόθεση. Χρειάζεται οργανωμένη μέριμνα, τακτική αξιολόγηση του εργασιακού περιβάλλοντος, και ουσιαστικές δομές στήριξης για όσους υπηρετούν καθημερινά το σχολείο.

Ο διευθυντής σχολείου βρίσκεται σήμερα σε ένα σημείο σχεδόν παράλογης συμπύκνωσης ευθύνης. Καλείται να διοικήσει, να προλάβει, να συντονίσει, να απορροφήσει συγκρούσεις, να στηρίξει προσωπικό, να προστατεύσει μαθητές, να απαντήσει σε γονείς, να εφαρμόσει οδηγίες, να παράγει αποτέλεσμα και να κρατήσει το σχολείο όρθιο μέσα σε μια κοινωνία που άλλαξε γρηγορότερα από τους θεσμούς της. Του ζητούν ηγεσία, αλλά συχνά του δίνουν διαδικασίες. Του ζητούν λύσεις, αλλά του αφήνουν περιορισμένα εργαλεία. Και κάπως έτσι, φθείρονται αθόρυβα άνθρωποι και σώματα. Αν πράγματι θέλουμε αποτελεσματική διοίκηση, οφείλουμε να επιστρέψουμε χρόνο και ενέργεια εκεί όπου χρειάζονται: λιγότερη άσκοπη γραφειοκρατία, περισσότερο διοικητικό προσωπικό, ουσιαστική επιμόρφωση και πραγματική θεσμική στήριξη.

Ο εκπαιδευτικός, από την άλλη, στέκεται καθημερινά στην πρώτη γραμμή. Όχι απέναντι σε έναν κατ’ ανάγκην «δύσκολο μαθητή», αλλά απέναντι σε μια ολόκληρη εποχή που μπαίνει στην τάξη μαζί του. Διάσπαση προσοχής, άγχος, θυμός, οικογενειακή πίεση, ψηφιακή υπερέκθεση, αδύναμα όρια, απαιτήσεις χωρίς ανάλογη εμπιστοσύνη, σχολική βία και παραβατικότητα. Ο εκπαιδευτικός δεν διδάσκει πλέον μόνο ύλη. Διαχειρίζεται ανθρώπινα φορτία. Κι αυτό δεν μετριέται με στερεότυπα για ωράρια και αργίες, ούτε απαντιέται με το εύκολο «ας μην γινόσουν εκπαιδευτικός». Αυτά ανήκουν σε μια εικόνα του σχολείου που έχει τελειώσει. Η εξίσωση «για όλα φταίνε ο εκπαιδευτικός και ο διευθυντής» βολεύει πολλούς, αλλά αρρωσταίνει το σύστημα. Και ασφαλώς δεν το διορθώνει.

Αν θέλουμε σύγχρονη και ανθρώπινη παιδεία, πρέπει να μιλήσουμε σοβαρά για την υγεία όλων των ανθρώπων της. Όχι συναισθηματικά, όχι συνδικαλιστικά, όχι με υπερβολές. Με ευθύνη και με δεδομένα. Μια ειλικρινής αποτύπωση της σωματικής και ψυχικής υγείας στον χώρο της εκπαίδευσης θα ήταν πιο χρήσιμη από εκατό πρόχειρες γνώμες. Η φροντίδα των διευθυντών και των εκπαιδευτικών δεν είναι πολυτέλεια ούτε χάρη. Είναι όρος επιβίωσης του σχολείου. Όταν η εκπαίδευση μαθαίνει να λειτουργεί πάνω στην εξάντληση των ανθρώπων της, κάποια στιγμή δεν παράγει παιδεία - παράγει απουσίες, και μάλιστα μόνιμες. Σεβασμός και φροντίδα για τον μαθητή, σεβασμός και φροντίδα για τις σχολικές διευθύνσεις και τους εκπαιδευτικούς. Το ένα δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς το άλλο.

*Διευθύντρια Σχολείου Μέσης Εκπαίδευσης 

Πρόεδρος ΣΕΔΜΕΚ (Σύνδεσμος Ελλήνων Διευθυντών Μέσης Εκπαίδευσης Κύπρου)

Tags ΕΛΕΝΑΣ ΧΑΤΖΗΓΕΡΟΥ, ΣΧΟΛΕΙΑ 21ΟΥ ΑΙΩΝΑ, ΒΑΡΥ ΤΟ ΤΙΜΗΜΑ, ΥΓΕΙΑ, ΔΙΕΥΘΥΝΤΩΝ, ΚΑΘΗΓΗΤΩΝ

---

---

---

This thread has been closed from taking new comments.

---